2 warmtepompen op 1 bron: haalbare opties en ontwerpprincipes

Kan je 2 warmtepompen op 1 bron aansluiten?

Ja, het is technisch haalbaar om twee warmtepompen op één bron aan te sluiten, mits de bron en het systeem correct worden ontworpen. In de praktijk betekent dat voldoende broncapaciteit, juiste hydraulische scheiding en goede regelstrategie zodat beide warmtepompen onafhankelijk en efficiënt kunnen werken. Zonder deze maatregelen leidt een gedeelde bron snel tot temperatuurdalingen, slechtere COP en frequente in- en uitschakelingen. Belangrijke randvoorwaarden zijn onder meer het type bron (bodem, gesloten brinesysteem of open water), de beschikbare thermische capaciteit van die bron, en of er sprake is van piekbelastingen die beide warmtepompen tegelijk aantrekken. Het ontwerp moet ook rekening houden met vorstbeveiliging, antivriesvloeistof en de juiste circulatiepompen. Bij Ekaa Duurzaam adviseren we altijd vanuit praktische ervaring en met KIWA-gecertificeerde inzichten. Wij verzorgen de dimensionering en bediening, en we zijn officieel dealer van merken als Daikin, Mitsubishi en Panasonic. Voor gebouwen in Flevoland tot Limburg leveren we lokale ondersteuning voor ontwerp en inbedrijfstelling. Kortom: mogelijk, maar alleen met goed ontwerp en commissioning om prestaties en levensduur te waarborgen.

Welke brontypes zijn geschikt en wat zijn de beperkingen?

Niet elke bron is even geschikt voor twee warmtepompen. Veelvoorkomende brontypes zijn bodemboringen (geothermie), gesloten brinesystemen in de grond of onder vloer, en open waterbronnen zoals een sloot of meer. Bij bodemboringen bepaalt het aantal putten en de onderlinge afstand de thermische capaciteit. Een enkele korte put is vaak te beperkt voor twee systemen tegelijk. Gesloten brine-lussen hebben het voordeel van stabielere temperaturen, maar zij moeten qua lengte en leidingdiameter groter worden gedimensioneerd als twee warmtepompen tegelijk warmte onttrekken. Open water kan veel capaciteit leveren, maar vereist vergunningen en extra filter- en corrosiebeveiliging. Een belangrijke beperking is thermische kortsluiting: als beide warmtepompen teveel en te snel warmte onttrekken, daalt de brontemperatuur en vermindert beide systemen hun rendement. Daarom zijn ruimer bemeten bronnen of extra opslag zoals een bronbuffer vaak noodzakelijk. Bij gecombineerd gebruik is ook vorstbeveiliging en antivriesconcentratie kritisch, zeker in gesloten systemen. Wij beoordelen altijd broncapaciteit met meetdata of door middel van rekenmodellen, zodat de praktische beperkingen helder zijn voordat er wordt geïnstalleerd.

Hydraulische en regeltechnische eisen bij parallelle aansluiting

De hydrauliek en sturing zijn doorslaggevend als twee warmtepompen dezelfde bron delen. Elke warmtepomp moet idealiter een eigen broncirculatiepomp en terugstroombeveiliging krijgen. Zo voorkomt u ongewenste stroming tussen circuits en houdt u de bronstroom constant. Een hydraulische separator of plaat-warmtewisselaar kan de bronzijde ontkoppelen van de systeemzijde. Dit vereenvoudigt inbedrijfstelling en voorkomt interactie tussen de warmtepompen. Regeltechnisch werkt men vaak met prioritering, cascade of parallelle regeling. Prioritering stelt één warmtepomp boven de andere, wat logisch is bij verschillende vermogens of bij proefbedrijf. Cascade stuurt warmtepompen sequentieel aan op oplopende belasting, waardoor bedrijfsuren en rendement beter verdeeld worden. Parallelle regeling laat beide units samenwerken, mits flows en bronbelasting goed gemonitord worden. Snel regelend hydraulisch toerenbeheer van bronpompen en proportionele kleppen helpt temperatuurverschillen te beperken. Temperatuursensoren op in- en uitstromen van de bron en buffer zijn essentieel voor correcte sturing. Zonder deze maatregelen ontstaat eerder vorstgevaar, onbalans in volumestromen en lagere efficiëntie.

Ontwerpberekening: flow, ΔT en een concreet rekenvoorbeeld

Een praktische ontwerptoets begint met warmtebehoefte en gewenste ΔT op de bron. Voor hydronische systemen geldt de eenvoudige relatie: Q(kW) = 4,18 × V(L/s) × ΔT(°C). Die formule helpt bepalen welke volumestroom per warmtepomp nodig is. Stel twee warmtepompen van elk 8 kW aangesloten op dezelfde brine-lus, en neem een bron-ΔT van 3 °C. Per toestel geldt V = Q / (4,18 × ΔT) = 8 / (4,18 × 3) ≈ 0,64 L/s. Samen is dat ongeveer 1,28 L/s door de bron. Dat is een illustratief voorbeeld; bij antivriesvloeistoffen wijzigt de warmtecapaciteit licht en neemt de benodigde stroming iets toe. Verder bepaalt leidingdiameter, lengte en bochten het drukverlies, en dat beïnvloedt de keuze van de bronpomp. In de praktijk rekenen we ook met comfortbuffers: een brine-buffer of warmteopslag dempt pieken en vermindert schakelgedrag. Bufferopslag verlaagt snelheid van bronafkoeling en verbetert seizoensrendement. Tijdens ontwerp vergelijken wij meerdere scenario’s: beide warmtepompen tegelijk op piek, één alleen bij laagvermogen, en defrostcycli. Dit leidt tot de juiste pompselectie, klepconfiguratie en bufferinhoud, zodat het systeem stabiel en efficiënt draait.

Effect op rendement, bedrijfsstrategie en seizoensverloop

Het gemeenschappelijk gebruik van een bron beïnvloedt direct de COP en seizoensprestaties. Wanneer twee warmtepompen gelijktijdig warmte onttrekken, kan de brontemperatuur dalen en wordt de gemiddelde COP lager dan bij enkelvoudig gebruik. Om dit te beperken, past men strategieën toe zoals load-shedding, prioritering of het inzetten van een buffervat om kortstondige piekvraag op te vangen. Daarnaast speelt de volgorde van inschakeling een rol. Een slimme regeling laat eerst de meest efficiënte unit werken of verdeelt uren gelijkmatig om slijtage te beperken. Seizoensgebonden opslag of grotere bronlengtes voor bodemwarmte stabiliseren de brontemperatuur over de winter. Bij een open waterbron kunnen de ecologische effecten en de wateraanvoer tijdens warme of koude periodes de prestaties beïnvloeden. Praktisch advies is om altijd seizoenskeuzes en cyclusgedrag mee te nemen in de ontwerpsimulatie. Wij analyseren met warmtebalansberekeningen en adviseren welke bedrijfsstrategie het beste rendement en betrouwbaar gebruik oplevert, waarbij garantieregimes en merkondersteuning, zoals die van Daikin en Mitsubishi, worden meegenomen.

Praktische stappen voor ontwerp, installatie en onderhoud

Een heldere volgorde vermindert risico’s bij realisatie van twee warmtepompen op één bron. Stap één is brononderzoek: capaciteit, temperatuurprofiel en eventuele vergunningen controleren. Stap twee is dimensionering: bereken benodigde stroming, leidingafmetingen en buffervaten. Stap drie is hydraulische scheiding en regelstrategie kiezen: hydraulische separator, eigen bronpompen en kleppen, en temperatuursensoren. Stap vier is installatie en inbedrijfstelling met KIWA-gecertificeerde procedures. De juiste commissioning voorkomt kortsluiting van de bron en optimaliseert COP. Stap vijf is onderhoud en monitoring: regelmatige controle van vloerstromen, antivrieskwaliteit en sensoren. Bij afwijkingen adviseren wij herafstellen of aanpassen van prioritering. Als officieel dealer van merken als Daikin, LG, Mitsubishi Electric, Panasonic en Toshiba verzorgen wij zowel advies als uitvoering. Onze monteurs zijn KIWA-gecertificeerd en werken in Flevoland, Gelderland, Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. Tot slot is documentatie belangrijk: hydraulische schema’s, regelinstellingen en onderhoudsintervals helpen toekomstige service en eventuele uitbreidingen soepel te laten verlopen.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde artikelen