Wanneer is ontluchten bij een Jaga-radiator nodig?

Let vooral op veranderingen in geluid en warmteverdeling. Een borrelend of kabbelend geluid kan wijzen op lucht in de radiator of leiding. Ook een koude bovenkant, terwijl de onderkant wel warm wordt, past vaak bij luchtophoping. Wordt een hele radiator niet warm, controleer dan ook of de thermostaatkraan openstaat en of er geen ander probleem in de installatie is.

Als meerdere radiatoren tegelijk minder goed functioneren, kunt u ontluchten als eerste eenvoudige controle uitvoeren. Ontlucht vervolgens niet eindeloos achter elkaar zonder de druk te volgen. Komt de lucht snel terug of blijft de keteldruk dalen, dan kan sprake zijn van een lekkage, een probleem met het expansievat, een vulpunt of een andere storing.

Voorbereiding en veiligheidscontrole

Leg vóór u begint een ontluchtingssleutel, een doek en een klein opvangbakje klaar. Controleer de druk op de cv-ketel en noteer de waarde. De juiste druk verschilt per installatie; volg daarom de handleiding van uw ketel wanneer bijvullen nodig is.

Zet de thermostaatkranen open. Schakel de verwarmingsketel uit of kies, wanneer uw installatie dat ondersteunt, een stand waarbij de pomp niet draait. Zo kan lucht zich beter verzamelen en voorkomt u dat er tijdens het openen van het ventiel voortdurend water wordt rondgepompt. Wacht bij een warme installatie tot onderdelen voldoende zijn afgekoeld. Water uit een radiator kan heet zijn.

Heeft uw Jaga-unit een geïntegreerde ventilator, elektrische bediening of andere elektrische onderdelen? Schakel de stroom uit voordat u een afdekking opent of in de buurt van deze onderdelen werkt. Raak elektrische aansluitingen niet aan wanneer u niet bevoegd bent. Werk ook niet aan cv-elektra of bedrading als u niet over de juiste deskundigheid beschikt.

Stappenplan: Jaga-radiator of convector ontluchten

1. Open de radiatorkraan. Zet de thermostaatkraan volledig open, zodat de doorstroming niet onnodig wordt beperkt.
2. Zoek het ventiel. Bij een gewone radiator zit dit vaak aan de bovenzijde. Bij een Jaga-convector kan het ventiel aan de kopse kant, aan de bovenzijde of achter een afdekking zitten. Raadpleeg de handleiding als u twijfelt.
3. Bescherm de omgeving. Houd de doek en het opvangbakje onder het ventiel.
4. Open langzaam. Draai het ventiel met de sleutel voorzichtig linksom. Een sissend geluid betekent dat lucht ontsnapt. Draai het ventiel niet volledig uit.
5. Sluit zodra water volgt. Komt er een constante straal water zonder duidelijk gesis, draai het ventiel dan rechtsom dicht. Zet het vast zonder krachtig door te draaien.
6. Controleer de druk. Kijk na iedere ronde naar de cv-druk. Vul alleen bij volgens de instructies van de ketel en controleer daarna opnieuw.
7. Test de warmte. Voel na enige tijd of de radiator gelijkmatiger warm wordt. Noteer welke radiatoren lucht bevatten en of het probleem terugkomt.

Werk bij meerdere verdiepingen van de hoogste radiator naar de laagste. Bij compacte convectors is het belangrijk dat u geen afdekkingen of afstelonderdelen forceert.

Extra aandacht voor lage waterinhoud en automatische ontluchters

Compacte Jaga-convectors reageren vaak snel op lucht in het systeem. Door de lage waterinhoud kan de druk na ontluchten relatief snel veranderen. Controleer daarom niet alleen de radiator, maar ook de druk op de ketel. Een tijdelijke daling kan na ontluchten voorkomen; een druk die telkens opnieuw wegvalt vraagt om nader onderzoek.

Sommige systemen hebben een automatische ontluchter. Controleer alleen visueel of deze bereikbaar, schoon en vrij van vuil is. Loopt er water uit of blijft de ontluchter nat, sluit dan niet zelf allerlei onderdelen af en draai geen onbekende afstelschroeven aan. Reiniging of vervanging hoort bij een installateur.

Verwar een ontluchtingsventiel niet met een regel- of voetventiel. Het wijzigen van de instelling daarvan kan de waterbalans van de installatie beïnvloeden. Laat balanceren of het aanpassen van afstellingen uitvoeren door iemand met de juiste technische kennis.

Wanneer is ontluchten niet meer de oplossing?

Herhaalde luchtvorming is een aanwijzing om verder te kijken. Mogelijke oorzaken zijn een kleine lekkage, een niet goed werkend expansievat, een probleem met de vul- of aftapkoppeling, corrosie of slib in het systeem. Ook een defecte vulautomaat of een onjuiste ontluchtingssituatie bij een convector kan klachten veroorzaken.

Blijvende koude plekken kunnen daarnaast wijzen op onvoldoende doorstroming, een verstopping of afzettingen. Zelf steeds water bijvullen verhelpt de oorzaak niet en kan het probleem maskeren. Laat bij aanhoudend drukverlies, zichtbare lekkage, lekkende automatische ontluchters of terugkerende borrelgeluiden een bevoegde specialist een inspectie uitvoeren. Die kan beoordelen of bijvoorbeeld lekkageonderzoek, doorspoelen, reinigen, vervangen of opnieuw inregelen nodig is.

Schakel ook hulp in wanneer u het juiste ventiel niet kunt vinden, de behuizing niet veilig kunt openen of niet zeker weet hoe uw installatie moet worden uitgeschakeld. Bij twijfel over gas, elektra, koelmiddelen, cv-druk of andere technische risico’s hoort u niet zelf verder te experimenteren.