Wat betekent verwarmen met 35 °C?

Met radiatoren op 35 °C wordt meestal een aanvoertemperatuur rond 35 °C bedoeld: de temperatuur van het water dat vanuit de warmtebron naar de afgiftesystemen stroomt. Dat is aanzienlijk lager dan de temperaturen waarop veel oudere cv-installaties zijn ontworpen.

Een lage aanvoertemperatuur past goed bij een warmtepomp, omdat die doorgaans efficiënter werkt wanneer het temperatuurverschil tussen bron en verwarmingssysteem beperkt blijft. Ook een moderne condenserende cv-ketel kan baat hebben bij lage retourtemperaturen. Dat betekent echter niet dat iedere ketel of warmtepomp automatisch optimaal functioneert bij 35 °C. Regeling, hydraulische inregeling en de warmteafgifte in de kamers moeten op elkaar aansluiten.

Bij 35 °C warmt een radiator meestal rustiger op en voelt hij minder heet aan. Dat is geen teken dat het systeem niet werkt. Wel kan het langer duren voordat een sterk afgekoelde ruimte op temperatuur is. Lage-temperatuurverwarming werkt daarom het best met een gelijkmatige regeling en een woning die de warmte redelijk vasthoudt.

Kan elke bestaande radiator 35 °C aan?

Technisch kan een bestaande radiator meestal op een lagere watertemperatuur worden aangesloten. De belangrijke vraag is of hij bij die temperatuur nog voldoende vermogen levert voor de ruimte. Een kleine paneelradiator die bij hoge cv-temperaturen goed functioneert, kan bij 35 °C te weinig warmte afgeven.

De geschiktheid hangt onder meer af van:

• de afmetingen en het beschikbare oppervlak;
• het type radiator en het aantal panelen of convectorlamellen;
• de warmtevraag van de kamer;
• de isolatie van gevel, vloer, dak en glas;
• de gewenste binnentemperatuur en het gebruik van de ruimte.

Grotere of diepere radiatoren kunnen meer warmte afgeven. Ook lage-temperatuurconvectoren en radiatoren met ventilatorondersteuning zijn mogelijke oplossingen wanneer extra vermogen nodig is zonder uitsluitend grotere radiatoren te plaatsen. De keuze moet per ruimte worden gemaakt; een oplossing die geschikt is voor een woonkamer is niet vanzelf passend voor een slaapkamer, werkkamer of badkamer.

Zo bepaal je of 35 °C haalbaar is

Een betrouwbare beoordeling begint met de warmtevraag van iedere ruimte. Daarbij wordt gekeken naar onder meer de afmetingen, de ligging, het glasoppervlak, de isolatie en de gewenste temperatuur. Vervolgens wordt het benodigde vermogen vergeleken met de fabrieksgegevens van de radiator bij een lage-temperatuursituatie.

Let op dat radiatorvermogens niet zonder meer met elkaar kunnen worden vergeleken. Fabrikanten vermelden het vermogen bij een bepaalde aanvoer-, retour- en kamertemperatuur. Een radiatorvermogen bij een traditioneel hoog temperatuurverschil zegt dus weinig over de prestaties bij 35 °C. Vraag bij twijfel naar gegevens die aansluiten op de beoogde bedrijfstemperatuur.

Een vuistregel zoals ‘de radiator moet twee keer zo groot worden’ kan hooguit een eerste indruk geven. Het benodigde oppervlak verschilt per radiatorontwerp en per woning. Een warmteverliesberekening en controle van de bestaande installatie geven een veel bruikbaarder beeld dan alleen het opmeten van de huidige radiator.

Welke aanpassingen zijn mogelijk?

Wanneer een ruimte bij 35 °C onvoldoende warmte krijgt, zijn er verschillende routes. De eerste is het verbeteren van de gebouwschil. Kierdichting, betere isolatie of ander glas kan de warmtevraag verlagen, maar de haalbaarheid en kosten verschillen per woning.

Een tweede mogelijkheid is het vergroten van het afgifteoppervlak. Dat kan door een bredere of hogere radiator te plaatsen, een radiator met meer panelen te kiezen of een extra radiator toe te voegen. In ruimtes waar weinig wandoppervlak beschikbaar is, kan een ventilatorconvector een alternatief zijn. Zo’n apparaat bevat elektrische onderdelen en moet volgens de voorschriften worden aangesloten.

Daarnaast kunnen instellingen worden aangepast. Denk aan weersafhankelijke regeling, een passende stooklijn, correcte thermostaatkranen en waterzijdige inregeling. Het doel is dat het beschikbare warme water evenwichtig over de radiatoren wordt verdeeld. Een specialist kan ook beoordelen of leidingen, pomp, kleppen en eventuele buffer- of regelcomponenten geschikt zijn voor de gekozen installatieopzet.

Waar moet je op letten bij een warmtepomp of cv-ketel?

Een warmtepomp werkt doorgaans gunstiger bij een lage aanvoertemperatuur, maar het systeem moet de warmtevraag ook op koude dagen kunnen leveren. Daarom is niet alleen het maximale vermogen van de warmtebron relevant; ook de afgiftesystemen, regeling en bedrijfsinstellingen moeten worden gecontroleerd.

Bij een cv-ketel kan een lagere retourtemperatuur de condensorende werking ondersteunen. De optimale instellingen zijn afhankelijk van het keteltype, de installatie en het gebruikspatroon. Een bestaande ketel hoeft dus niet automatisch te worden vervangen, maar de werking moet wel worden beoordeeld.

Werkzaamheden aan een warmtepomp kunnen betrekking hebben op koelmiddelen, elektra en hydraulische aansluitingen. Laat die uitvoeren door een daarvoor bevoegde installateur. Bij aanpassingen aan dakdoorvoeren, buitenunits of constructies is eveneens professionele beoordeling nodig. Vraag om een duidelijk voorstel waarin staat welke ruimtes worden doorgerekend, welke instellingen worden aangepast en welke onderdelen eventueel worden vervangen.