Hoe werkt verwarmen met een airco?

Een omkeerbare airco gebruikt dezelfde warmtepomptechniek voor koelen en verwarmen. In de winter onttrekt de buitenunit warmte aan de buitenlucht. Het koudemiddel transporteert die warmte naar de binnenunit, die de verwarmde lucht de ruimte in blaast. Met een omkeerfunctie kan het proces in de zomer worden omgedraaid.

Een inverter regelt het compressorvermogen voortdurend bij. Daardoor hoeft het systeem niet steeds uitsluitend aan of uit te schakelen. De werking wordt vaak beschreven met COP en SCOP. COP geeft het rendement onder een bepaalde meetconditie weer; SCOP zegt meer over de seizoensprestatie. Beide waarden zijn nuttig, maar ze voorspellen niet automatisch het energieverbruik in iedere woning.

Veel moderne systemen gebruiken R32 als koudemiddel. Het soort koudemiddel, de juiste vulling en een correcte installatie zijn technische onderwerpen waarvoor een bevoegde aircospecialist nodig is.

Wanneer kan een airco de hoofdverwarming zijn?

Een airco als hoofdverwarming is het meest kansrijk wanneer de woning redelijk tot goed geïsoleerd is en de warmte vanuit de binnenunits voldoende door de woning kan verspreiden. Ook de indeling speelt mee. Een binnenunit verwarmt in de eerste plaats de ruimte waarin deze hangt; gesloten deuren en meerdere verdiepingen beperken de overdracht naar andere kamers.

Een single-split kan geschikt zijn voor één leefruimte of een woning met een open indeling. Voor meerdere vertrekken kan een multisplit met verschillende binnenunits praktischer zijn. Daarmee kun je per zone regelen, maar het systeem moet wel goed worden gedimensioneerd en geplaatst.

Bij een keuze als hoofdverwarming hoort ook de vraag hoe je slaapkamers, badkamer en thuiskantoor verwarmt. Een oplossing die alleen de woonkamer comfortabel maakt, is niet automatisch een volwaardige verwarmingsoplossing voor de hele woning.

De praktische grenzen op koude dagen

Het verwarmingsvermogen van een lucht-luchtwarmtepomp neemt doorgaans af wanneer de buitentemperatuur daalt. Fabrikanten vermelden daarom capaciteit bij verschillende buitentemperaturen. Kijk niet alleen naar het opgegeven vermogen bij milde omstandigheden, maar ook naar de capaciteit bij lage temperaturen die voor jouw situatie relevant zijn.

Bij koud en vochtig weer kan de buitenunit rijpen. Het systeem schakelt dan tijdelijk een ontdooicyclus in. Tijdens zo’n defrost levert de installatie kortstondig minder of geen warmte aan de ruimte. Dat is normaal, maar het kan het comfort beïnvloeden wanneer de installatie krap is gedimensioneerd.

Bij extreme kou kan aanvullende verwarming nodig zijn. Dat kan een bestaande cv-ketel, elektrische bijverwarming of een andere warmtebron zijn. Een airco levert bovendien geen warm tapwater. Wie ook tapwater en verwarming via één systeem wil regelen, moet eerder naar een lucht-waterwarmtepomp of een hybride oplossing kijken.

Zo bepaal je de juiste capaciteit

Een te kleine unit kan op koude dagen tekortschieten. Een te grote unit is niet automatisch beter: die kan minder passend regelen en onnodig veel kosten. De dimensionering begint daarom met het warmteverlies van de ruimte of woning.

Daarbij zijn onder meer de isolatie, raamoppervlakken, ventilatie, plafondhoogte en aangrenzende onverwarmde ruimten relevant. Laat daarnaast controleren hoe de warmte zich door de woning verspreidt. Het vermogen van de unit, de plaats van de binnenunit, de luchtstroom en de leidinglengte horen bij één ontwerp.

Voor meerdere kamers is een systeem met meerdere binnenunits vaak logischer dan proberen één krachtige binnenunit de hele woning te laten verwarmen. De uiteindelijke keuze moet worden gebaseerd op berekeningen en de gewenste gebruikssituatie, niet alleen op het oppervlak in vierkante meters.

Comfort, geluid en plaatsing

Verwarmen met airco voelt anders dan verwarmen met radiatoren. De warmte wordt via luchtstroming verspreid. Een goede plaatsing voorkomt dat de luchtstroom oncomfortabel aanvoelt en helpt om de warmte gelijkmatig in de kamer te verdelen.

Let ook op het geluid van de binnen- en buitenunit. Vooral bij slaapkamers, erfgrenzen en aangrenzende woningen verdient de locatie extra aandacht. De buitenunit moet voldoende lucht kunnen aanzuigen en uitblazen. Ook condenswater, bereikbaarheid voor onderhoud en de afstand tussen binnen- en buitenunit moeten in het ontwerp worden meegenomen.

De elektrische aansluiting moet worden beoordeeld door iemand die daarvoor bevoegd is. Soms is een aparte groep of een aanpassing van de aansluiting nodig. Voor boren, dakwerk, gevelmontage, koelmiddelleidingen en eventuele vergunning- of meldingsplichten moet vooraf worden gecontroleerd wat op de betreffende locatie vereist is.

Onderhoud en combinatie met een bestaande cv-ketel

Regelmatig onderhoud ondersteunt een betrouwbare werking. Denk aan het reinigen van filters, het controleren van elektrische verbindingen, het beoordelen van de koelmiddelinstallatie en het testen van de verwarmings- en ontdooifunctie. Werk aan koelmiddelen en de gesloten koudemiddelkring hoort door een bevoegde specialist te worden uitgevoerd.

Een airco kan onderdeel zijn van een hybride verwarmingsstrategie. De airco verwarmt dan bijvoorbeeld de leefruimte tijdens milde omstandigheden, terwijl de cv-ketel beschikbaar blijft voor andere kamers, warm tapwater of koude periodes. Zo’n combinatie werkt alleen goed wanneer de regeling, de warmtebehoefte en de gebruiksafspraken op elkaar zijn afgestemd.

Ekaa vermeldt dat het bedrijf aircosystemen en warmtepompinstallaties adviseert, installeert en onderhoudt en dealer is van onder meer Daikin, LG, Mitsubishi, Panasonic en Toshiba. Welke oplossing passend is, moet per woning en per ruimte worden beoordeeld.