Welke factoren bepalen het stroomverbruik?

De grootste invloed heeft de hoeveelheid warmte die je woning nodig heeft. Een goed geïsoleerde ruimte met weinig warmteverlies vraagt minder van de airco dan een tochtige ruimte met veel glas en matige isolatie. Ook de gewenste binnentemperatuur en het aantal uren verwarmen tellen direct mee.

• Buitentemperatuur: bij milde temperaturen kan de airco doorgaans efficiënter werken dan tijdens koude periodes.
• Dimensionering: een te kleine unit moet lang op hoog vermogen draaien; een te grote unit kan vaker in- en uitschakelen.
• Regeling: een inverter-systeem past het vermogen aan de warmtevraag aan. Rustig doorverwarmen kan efficiënter zijn dan steeds grote temperatuurverschillen overbruggen.
• Ontdooien: bij vorst kan de buitenunit tijdelijk een ontdooicyclus uitvoeren. Dat beïnvloedt het rendement en het opgenomen vermogen.
• Onderhoud: vervuilde filters of een belemmerde buitenunit kunnen de luchtstroom beperken en het energiegebruik verhogen.
• Gebruik: ventileren, ontvochtigen, openstaande deuren en verwarmen van meerdere zones beïnvloeden het totale verbruik.

COP en SCOP: welke waarde is bruikbaar?

De COP beschrijft de verhouding tussen afgegeven warmte en opgenomen elektriciteit onder een specifieke testconditie. Het is dus een momentopname. Een toestel met COP 4 gebruikt bij die conditie ongeveer 0,25 kWh elektriciteit voor 1 kWh afgegeven warmte. Bij COP 2 is dat ongeveer 0,5 kWh.

De SCOP is een seizoenswaarde en sluit daarom beter aan op een jaarverbruik. Toch is ook SCOP geen persoonlijke garantie. Fabrikanten meten onder gestandaardiseerde omstandigheden, terwijl jouw woning andere temperaturen, gebruikstijden en warmteverliezen heeft. Gebruik de waarde vooral om systemen onderling te vergelijken.

De tabel laat alleen de rekenkundige verhouding zien. Het is geen voorspelling van jouw energierekening en houdt bijvoorbeeld geen rekening met stand-byverbruik, aanvullende verwarming of veranderend gedrag.

Hoe maak je een realistische inschatting?

Begin met de warmte die je nu gebruikt voor de betreffende ruimte of woning. Bij een bestaande woning kun je daarvoor het gasverbruik, het verbruik van een andere warmtepomp of een warmteverliesberekening als vertrekpunt nemen. Trek vervolgens niet automatisch het volledige jaarverbruik van de cv-ketel over naar de airco: tapwater, kookgas en andere toepassingen horen daar mogelijk ook bij.

1. Bepaal welke ruimtes je met de airco wilt verwarmen.
2. Schat de jaarlijkse warmtevraag van die ruimtes in.
3. Bekijk de SCOP van een passend toestel en controleer bij welke klimaatzone en vermogenscondities die waarde geldt.
4. Deel de warmtevraag door de verwachte seizoensprestatie.
5. Houd rekening met perioden waarin een andere warmtebron nodig kan zijn.

Voor een betrouwbare uitkomst zijn woninggegevens belangrijk: oppervlakte, isolatie, glas, gewenste temperatuur, ligging, ventilatie en de plaats van de binnen- en buitenunit. Een installateur kan beoordelen of de capaciteit en luchtverdeling bij de ruimte passen.

Verbruik beperken zonder op comfort in te leveren

Een passende instelling en een goed onderhouden installatie helpen om onnodig verbruik te voorkomen. Verwarm vooral de ruimtes die je gebruikt en voorkom dat de airco voortdurend tegen open ramen, deuren of grote warmteverliezen in moet werken. Reinig filters volgens de voorschriften en houd de buitenunit vrij van bladeren, sneeuw en andere blokkades.

Isolatie en kierdichting verminderen de warmtevraag zelf. Dat kan meer effect hebben dan uitsluitend een duurder model kiezen. Laat bovendien controleren of de elektrische aansluiting geschikt is. Werk aan groepen, bekabeling of de aansluiting van het toestel hoort door een bevoegde elektricien of installateur te worden uitgevoerd.

Bij werkzaamheden aan koelmiddelleidingen, lekkages, vullen, terugwinnen of aanpassen van het koudemiddelcircuit is een daarvoor bevoegde specialist nodig. Ook dakdoorvoeren, bevestiging op een dak en eventuele vergunning- of VvE-vragen verdienen vooraf controle.

Wanneer is een airco als hoofdverwarming minder vanzelfsprekend?

Een airco verwarmt met lucht. De warmte verspreidt zich daarom niet automatisch gelijkmatig door een woning met veel afgesloten kamers. Voor een open leefruimte kan de oplossing logisch zijn, terwijl meerdere slaapkamers of verdiepingen aanvullende binnenunits of een andere warmtebron nodig hebben.

Bij een bestaande installatie kan een hybride aanpak interessant zijn: de airco levert warmte wanneer dat efficiënt en comfortabel is, terwijl een cv-ketel of andere bron op bepaalde momenten bijspringt. Of dat financieel en technisch passend is, hangt af van de woning, energietarieven, instellingen en bestaande installatie. Laat die vergelijking op basis van jouw situatie maken.