Hoe verwarmt een airco efficiënter dan een elektrische kachel?

Een verwarmende airco gebruikt een warmtepompcyclus. De buitenunit onttrekt warmte aan de buitenlucht. Via een compressor en koelmiddel wordt die warmte op een hoger temperatuurniveau gebracht, waarna de binnenunit warmte aan de kamer afgeeft. In de zomer kan hetzelfde systeem meestal ook koelen.

Het rendement wordt vaak uitgedrukt met COP en SCOP. COP beschrijft de verhouding tussen geleverde warmte en elektriciteitsverbruik bij een bepaalde situatie. SCOP geeft een seizoensbeeld en houdt rekening met wisselende buitentemperaturen en gebruiksomstandigheden. Het werkelijke verbruik hangt daarom af van onder meer isolatie, buitentemperatuur, ingestelde temperatuur, gebruikstijden en de dimensionering.

Bij lagere buitentemperaturen kan het beschikbare verwarmingsvermogen afnemen. Ook kan de buitenunit tijdelijk een ontdooicyclus uitvoeren. Dat betekent niet automatisch dat het systeem ongeschikt is, maar het ontwerp moet wel passen bij de warmtebehoefte tijdens koude perioden. Een elektrische kachel zet elektriciteit rechtstreeks om in warmte; een warmtepomp-airco verplaatst warmte. Daardoor kan een airco onder gunstige omstandigheden meer warmte leveren per kilowattuur elektriciteit; een vaste besparing volgt daar niet automatisch uit.

Welke woningen zijn het meest geschikt?

Een gunstige uitgangssituatie is een woning met beperkte warmtevraag. Denk aan goede dak-, vloer- en gevelisolatie, voldoende kierdichting en isolerende beglazing. Ook de indeling is belangrijk. In een open woonruimte kan één binnenunit de warmte gemakkelijker verspreiden dan in een huis met veel afgesloten kamers.

Appartementen en kleinere woningen kunnen soms met één of enkele binnenunits worden verwarmd. Bij grotere woningen zijn meerdere binnenunits nodig. Dan moet worden gekeken naar de onderlinge regeling, de geluidsbeleving, de luchtstromen en de capaciteit van de buitenunit.

Een lucht-luchtwarmtepomp verwarmt de ruimte rechtstreeks via lucht. Dat verschilt van een cv-systeem dat warmte via radiatoren of vloerverwarming verspreidt. Heeft u een woning met een bestaand watergedragen afgiftesysteem, dan is een lucht-waterwarmtepomp een andere technische oplossing dan een gewone split-airco. Bij zeer oude radiatoren of een slecht geïsoleerde woning kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn. Laat dit vooraf vaststellen met een warmteverliesberekening en een beoordeling van de bestaande installatie.

Airco als hoofdverwarming, bijverwarming of hybride oplossing

Er zijn grofweg drie manieren om een verwarmende airco te gebruiken:

• Hoofdverwarming: de airco levert het grootste deel van de ruimteverwarming. Dit vraagt om voldoende capaciteit, een passende woningindeling en een plan voor alle relevante vertrekken.
• Bijverwarming: de airco verwarmt bijvoorbeeld de woonkamer of werkkamer, terwijl een andere bron de overige ruimtes verwarmt.
• Hybride gebruik: de airco en de bestaande cv-installatie vullen elkaar aan. Dit kan praktisch zijn wanneer volledige vervanging nog niet passend is.

De keuze hangt af van uw comfortwensen en van de vraag of alle kamers afzonderlijk op temperatuur moeten blijven. Een airco verwarmt niet vanzelf iedere ruimte in huis. Deuren openlaten kan de warmteverdeling verbeteren, maar is geen volwaardige oplossing voor een woning met veel afgesloten kamers.

Belangrijke aandachtspunten bij ontwerp en installatie

Een goede dimensionering is belangrijk. Een te klein systeem kan bij koude omstandigheden tekortschieten; een te groot systeem kan onnodig duur zijn en minder passend moduleren. De plaats van de binnenunit bepaalt mede hoe de lucht zich door de ruimte verspreidt. Let daarnaast op zichtlijnen, tochtbeleving en het geluid tijdens verwarmen.

De buitenunit moet stevig en zorgvuldig worden geplaatst. Bij verwarmen ontstaat ontdooiwater, waarvoor een geschikte afvoer nodig kan zijn. Ook condenswater van binnenunits moet correct worden afgevoerd. Een verkeerde uitvoering kan leiden tot vocht- of geluidsoverlast.

Voor koelmiddelleidingen, elektrische aansluitingen en werkzaamheden aan dak of gevel is deskundige uitvoering nodig. Laat de elektrische belasting, benodigde groepen en eventuele aanpassingen aan de meterkast beoordelen door een bevoegde installateur. Controleer bij een buitenunit bovendien vooraf of er voor uw situatie regels of toestemmingseisen gelden.

Onderhoud hoort bij het ontwerp. Filters kunnen door de gebruiker worden gereinigd volgens de instructies van de fabrikant. Controle en service aan koelmiddel, werking en elektrische onderdelen horen bij een daarvoor bevoegde specialist.

Kosten en rendement realistisch beoordelen

Een vergelijking met cv draait niet alleen om aanschafkosten. Kijk naar de complete situatie: benodigde binnen- en buitenunits, eventuele aanpassingen aan elektra, isolatie, warmteafgifte, onderhoud en het verwachte gebruik. Het financiële resultaat wordt mede bepaald door de verhouding tussen gas- en elektriciteitskosten en door hoeveel uren u daadwerkelijk verwarmt.

Een airco kan aantrekkelijk zijn wanneer u vooral enkele leefruimtes verwarmt of wanneer de warmtevraag laag is. Bij een grote, slecht geïsoleerde woning kan eerst isoleren meer effect hebben dan direct een groter systeem plaatsen. Vraag daarom om een onderbouwde vergelijking van scenario’s, bijvoorbeeld volledige verwarming, bijverwarming en een hybride opstelling.

Bij een advies kunnen de bouwkundige situatie, isolatie en comfortwensen worden beoordeeld en kan een warmteverliesberekening worden gebruikt. Merken die in dit segment voorkomen zijn onder meer Daikin, Mitsubishi, Panasonic, LG en Toshiba. Welke oplossing passend is, moet per woning worden vastgesteld.