Waarom drie airco’s op één groep snel kritisch worden

Een elektrische groep heeft een begrensde capaciteit. De belasting bestaat niet alleen uit het vermogen dat een airco tijdens normaal bedrijf gebruikt. Ook het inschakelmoment, andere aangesloten apparaten en de lengte en doorsnede van de kabel spelen mee.

Bij een eenvoudige benadering deel je het elektrische vermogen door de spanning. Een apparaat dat ongeveer 2.000 watt gebruikt op een netspanning van 230 volt vraagt ruwweg 8,7 ampère. Drie vergelijkbare apparaten zouden tijdens gelijktijdig bedrijf samen ongeveer 26 ampère vragen, nog zonder reserve en zonder andere verbruikers op dezelfde groep.

Dit is slechts een rekenvoorbeeld. Airco’s moduleren hun vermogen en gebruiken niet voortdurend dezelfde hoeveelheid stroom. Toch mag je niet uitsluitend uitgaan van het gemiddelde verbruik. Controleer altijd de nominale en maximale stroom, de aanbevolen zekering en de aansluitvoorwaarden in de documentatie van het specifieke model.

Startstroom, invertertechniek en gelijktijdigheid

Compressoren en ventilatoren kunnen bij het starten tijdelijk anders worden belast dan tijdens stabiel bedrijf. Moderne invertermodellen regelen hun vermogen doorgaans geleidelijker dan oudere aan-uitmodellen, maar dat betekent niet automatisch dat drie units op elke bestaande groep passen.

Ook het gebruikspatroon is belangrijk. Drie airco’s die zelden tegelijk worden gebruikt, belasten een installatie anders dan drie units die op een warme dag tegelijkertijd koelen. Een regeling die startmomenten spreidt kan onder voorwaarden helpen, maar zo’n functie vervangt geen controle van de groep, kabels en beveiliging.

Let daarnaast op de buitenunits. Bij een multi-splitsysteem kunnen meerdere binnenunits op één buitenunit zijn aangesloten. De elektrische aansluiting en maximale belasting worden dan bepaald door het totale systeem, niet alleen door het aantal binnenunits.

Welke oplossing past bij de woning?

Er zijn grofweg drie praktische routes:

• Belasting verdelen: sluit de airco’s aan op meerdere geschikte groepen, waarbij ook bestaande apparaten in de verdeling worden meegenomen.
• Een of meer nieuwe groepen aanleggen: dit kan nodig zijn wanneer de huidige groepen al zwaar belast zijn of wanneer de fabrikant een afzonderlijke aansluiting voorschrijft.
• De installatie aanpassen naar driefase: dit kan relevant zijn bij meerdere zwaardere verbruikers, maar vereist controle van de aansluiting, hoofdverdeler, beveiligingen en bekabeling.

Een driefase-aansluiting verdeelt de belasting over meerdere fasen, maar maakt een ongeschikte aansluiting niet vanzelf veilig. De belasting moet evenwichtig worden verdeeld en de installatie moet geschikt zijn voor de benodigde stroom. Een elektricien beoordeelt ook of de hoofdzekering, aardlekbeveiliging en ruimte in de verdeler toereikend zijn.

Controlepunten in een bestaande woning

Begin met een overzicht van de huidige installatie. Noteer welke apparaten op de beoogde groep zijn aangesloten, welke beveiliging aanwezig is en waar de kabels naartoe lopen. Controleer daarna per airco de volgende gegevens:

• het normale en maximale opgenomen vermogen;
• de nominale en maximale stroom;
• de voorgeschreven zekering of automaat;
• de benodigde kabeldoorsnede en aansluitwijze;
• de afstand tussen de verdeler en de airco;
• of binnen- en buitenunits samen één elektrisch systeem vormen.

Bij lange kabeltrajecten kan spanningsval een aandachtspunt zijn. Ook warmteontwikkeling, aansluitklemmen en de manier waarop kabels zijn aangelegd moeten worden gecontroleerd. Laat de meterkast niet uitsluitend beoordelen op het aantal vrije posities: een vrije plek betekent niet automatisch dat een nieuwe groep technisch zonder verdere aanpassing kan worden geplaatst.

Wanneer moet je direct een specialist inschakelen?

Schakel een bevoegde specialist in voordat je een airco aansluit wanneer je twijfelt over de groep, de kabeldoorsnede of de beschikbare capaciteit. Dat geldt zeker bij aanpassingen in de meterkast, een nieuwe kabel naar een buitenunit, een driefase-uitbreiding of werkzaamheden aan beveiligingen.

Stop met gebruik en laat de installatie controleren bij terugkerende uitval van een automaat, warm aanvoelende kabels of aansluitingen, een brandlucht, verkleuring, knipperende verlichting of storingen die samenvallen met het inschakelen van meerdere units. Voer zelf geen werkzaamheden uit aan koelmiddelleidingen, elektrische aansluitingen of dakdoorvoeren. Daarvoor kan specifieke vakkennis of een bevoegde installateur nodig zijn.

Onderhoud helpt, maar lost een verkeerde groep niet op

Schone filters, een goede luchtstroom en periodieke controle kunnen bijdragen aan een normale werking van het klimaatsysteem. Een vervuild filter of geblokkeerde buitenunit kan ervoor zorgen dat een systeem harder moet werken. Onderhoud vervangt echter geen elektrische berekening en maakt een overbelaste groep niet geschikt.

Vocht- of schimmelklachten hebben bovendien niet altijd een elektrische oorzaak. Ventilatie, bouwkundige omstandigheden en het gebruik van de ruimte kunnen eveneens een rol spelen. Laat de oorzaak afzonderlijk beoordelen wanneer zulke klachten blijven terugkomen.