Wat betekent COP precies?

COP staat voor Coefficient of Performance. De waarde beschrijft de verhouding tussen de afgegeven warmte en het opgenomen elektrische vermogen. De eenvoudige berekening is: COP = geleverde warmte gedeeld door elektrisch verbruik.

De COP is geen rendement in de klassieke betekenis. Een warmtepomp verplaatst warmte van buiten naar binnen en maakt die warmte niet uitsluitend met elektriciteit. De waarde zegt bovendien alleen iets over de omstandigheden waarop zij is gemeten. Controleer daarom altijd de technische fiche en de vermelde buitentemperatuur, binnentemperatuur en vermogensinstelling.

Waarom daalt COP bij koud weer?

Bij milde buitentemperaturen kan een airco relatief gemakkelijk warmte aan de buitenlucht onttrekken. Wanneer het buiten kouder wordt, moet de compressor harder werken om dezelfde binnentemperatuur te bereiken. Daardoor neemt het elektriciteitsverbruik toe ten opzichte van de geleverde warmte en daalt de COP meestal.

Ook kan de buitenunit tijdens koud en vochtig weer rijp opbouwen. Het systeem voert dan tijdelijk een ontdooicyclus uit. Tijdens zo’n cyclus wordt energie gebruikt zonder dat dit op dezelfde manier als ruimteverwarming beschikbaar is. Dat beïnvloedt de gemiddelde prestatie.

Tocht, matige isolatie en een ongunstige regeling vergroten de warmtevraag. De installatie moet dan langer of op een hoger vermogen draaien. De COP van het apparaat verandert daardoor niet alleen door het weer, maar ook door de omstandigheden in de woning.

COP, SCOP, EER en SEER vergelijken

Gebruik de juiste maatstaf voor de juiste vraag:

• COP: efficiëntie bij verwarmen onder specifieke testcondities.
• SCOP: gemiddelde seizoensprestatie bij verwarmen, rekening houdend met verschillende buitentemperaturen.
• EER: efficiëntie bij koelen onder specifieke testcondities.
• SEER: seizoensgebonden efficiëntie bij koelen.

Een hoge COP kan gunstig zijn, maar vertelt niet het hele verhaal. Kijk ook naar het verwarmingsvermogen bij lage buitentemperaturen, het geluidsniveau, de regelmogelijkheden, de capaciteit en de manier waarop de installatie wordt gebruikt. Een vergelijking tussen modellen is alleen zinvol wanneer de waarden volgens dezelfde meetmethode zijn vastgesteld.

Welke omstandigheden bepalen het praktijkverbruik?

De belangrijkste factoren zijn de warmtevraag van de ruimte en de manier waarop de airco daarop reageert. Let vooral op:

• de isolatie en luchtdichtheid van de woning;
• de gewenste binnentemperatuur;
• de buitentemperatuur en luchtvochtigheid;
• de gekozen capaciteit en plaatsing van de binnen- en buitenunit;
• vrije luchtstroom rond de buitenunit;
• schone filters en correcte ventilatorinstellingen;
• een passende regeling in plaats van voortdurend grote temperatuursprongen.

Een te kleine unit kan langdurig op hoog vermogen draaien. Een te grote unit is evenmin vanzelf optimaal: die kan minder stabiel regelen en onnodig vaak in- en uitschakelen. Laat de capaciteit daarom afstemmen op de ruimte, de isolatie en het gewenste gebruik.

Installatie en onderhoud: waar zit het verschil?

De technische kwaliteit van de installatie beïnvloedt hoe dicht de werkelijke prestaties bij de fabrieksgegevens komen. De leidingen moeten correct worden aangelegd, verbindingen moeten lekvrij zijn en de installatie moet volgens de voorschriften van de fabrikant worden gecontroleerd. Werkzaamheden aan koelmiddelen en het koelcircuit horen bij een daarvoor bevoegde specialist.

Als eigenaar kun je de filters volgens de gebruiksaanwijzing reinigen en controleren of de luchtinlaat en -uitblaas niet worden geblokkeerd. Rond de buitenunit moet voldoende vrije ruimte blijven. Bij vreemde geluiden, ijsvorming die niet verdwijnt, een teruglopende warmteafgifte of een vermoeden van lekkage is professionele controle verstandig. Ga niet zelf aan het koelmiddelcircuit of elektrische aansluitingen werken.

Zo vergelijk je offertes en modellen eerlijk

Vraag bij een vergelijking niet alleen naar de hoogste COP. Controleer of de offerte duidelijk maakt voor welke ruimte en warmtevraag het systeem is bedoeld. Vraag daarnaast naar de COP- of SCOP-gegevens bij relevante buitentemperaturen, de gekozen capaciteit, de plaatsing van de buitenunit, het onderhoud en de voorwaarden die bij installatie en service horen.

1. Bepaal eerst of de airco vooral voor koeling, bijverwarming of hoofdverwarming wordt gebruikt.
2. Vergelijk modellen met een vergelijkbare capaciteit.
3. Bekijk SCOP voor een realistischer beeld van een verwarmingsseizoen.
4. Controleer welke werkzaamheden aan elektra, dak of gevel nodig zijn.
5. Laat koelmiddelwerk en technische controles uitvoeren door een bevoegde installateur.

Zo voorkom je dat een losse brochurewaarde de doorslag geeft terwijl de installatie als geheel minder goed bij de woning past.