De berekening stap voor stap

Begin met de warmtevraag: hoeveel warmte heeft uw woning op een gemiddelde winterdag nodig? Die vraag wordt beïnvloed door onder meer woningtype, isolatie, kierdichting, ventilatie en de gewenste binnentemperatuur. Een goed geïsoleerde ruimte heeft meestal minder warmte nodig dan een tochtige ruimte met dezelfde oppervlakte.

De tweede waarde is de COP, oftewel de verhouding tussen geleverde warmte en gebruikte elektriciteit. Een COP van 3 betekent dat 1 kWh elektriciteit onder de betreffende omstandigheden ongeveer 3 kWh warmte levert. Voor een dagelijkse berekening is een gemiddelde COP bruikbaarder dan alleen de maximale waarde uit een productspecificatie.

Vul tot slot uw actuele of verwachte stroomtarief in. Deel de warmtevraag door de COP en vermenigvuldig de uitkomst met de prijs per kWh. Zo verkleint u de kans dat een algemeen voorbeeld wordt verward met uw persoonlijke dagkosten.

Voorbeelden zonder vast energiebedrag

Onderstaande voorbeelden laten alleen zien hoe de methode werkt. Vervang de aannames door uw eigen warmtevraag, gemiddelde COP en stroomtarief.

De voorbeelden maken vooral duidelijk dat de woning en het weer minstens zo belangrijk zijn als het merk of model van de airco. Een zuinig toestel in een slecht geïsoleerde woning kan alsnog veel elektriciteit gebruiken, omdat de warmtevraag daar hoog blijft.

Waarom uw dagverbruik per seizoen verschilt

Een airco-warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht. Naarmate het buiten kouder wordt, moet het systeem harder werken om dezelfde binnentemperatuur te handhaven. Daardoor kan de COP dalen en neemt het elektriciteitsverbruik toe.

Bij lage temperaturen kan de buitenunit bovendien tijdelijk een ontdooicyclus uitvoeren. Tijdens zo’n cyclus wordt ijsvorming verwijderd, wat invloed heeft op het momentane verbruik en de warmteafgifte. Een berekening op basis van een milde dag overschat daarom mogelijk de prestaties tijdens een koude periode.

Ook uw gebruikspatroon telt mee. Een hogere thermostaatinstelling, vaak opwarmen vanaf een lage temperatuur en het verwarmen van meerdere ruimtes vergroten de warmtevraag. Gelijkmatig verwarmen kan in sommige situaties helpen om grote schommelingen te beperken, maar de juiste instelling hangt af van de woning en installatie.

Airco verwarmen vergelijken met een cv-ketel

Of verwarmen met airco goedkoper is dan verwarmen met een cv-ketel, kunt u niet uitsluitend op basis van COP bepalen. U moet het benodigde elektriciteitsverbruik vergelijken met het gasverbruik dat voor dezelfde hoeveelheid warmte nodig is. Daarbij zijn uw gas- en stroomtarief en het rendement van de cv-ketel bepalend.

Een airco kan bij gunstige buitentemperaturen meerdere kilowattuur warmte leveren per kilowattuur elektriciteit. Tijdens koude omstandigheden kan dat voordeel kleiner worden. Bij een hybride systeem kan de warmtepomp een deel van de warmtevraag leveren en de cv-ketel bijspringen wanneer dat technisch of praktisch beter past.

Maak voor een eerlijke vergelijking gebruik van dezelfde periode, dezelfde gewenste binnentemperatuur en dezelfde verwarmde ruimtes. Controleer ook of het verbruik van eventuele elektrische bijverwarming wordt meegenomen.

Welke factoren verlagen of verhogen de kosten?

Een belangrijke beïnvloedbare factor is de warmtevraag. Isolatie, kierdichting en passende ventilatie beperken warmteverlies. Daarnaast is correcte dimensionering belangrijk. Een toestel moet voldoende vermogen kunnen leveren, maar niet zodanig groot zijn dat het onnodig vaak in- en uitschakelt.

Een schone filter en een goed onderhouden warmtewisselaar kunnen helpen om de luchtstroom en warmteoverdracht op peil te houden. Controleer volgens de instructies van de fabrikant wat u zelf kunt reinigen. Laat technische controles uitvoeren door een bevoegde specialist wanneer daarvoor werkzaamheden aan koelmiddel, elektra of de installatie nodig zijn.

Gebruik zoneregeling of afzonderlijke binnenunits alleen waar dat past bij uw woning. Het verwarmen van ongebruikte ruimtes kan het dagverbruik verhogen. Let daarnaast op de plaatsing van de binnenunit, leidinglengte en luchtverdeling; deze factoren beïnvloeden hoe gelijkmatig de warmte in de ruimte terechtkomt.

Zo maakt u een betrouwbaardere schatting

1. Noteer uw stroomtarief en bepaal welke ruimtes u met de airco wilt verwarmen.
2. Schat of laat de dagelijkse warmtevraag bepalen voor een gemiddelde én een koude winterdag.
3. Gebruik een realistische gemiddelde COP in plaats van alleen de hoogste fabriekswaarde.
4. Tel mogelijk verbruik van bijverwarming en ontdooicycli mee.
5. Vergelijk de schatting achteraf met het gemeten verbruik van de installatie.

Een installateur kan controleren of het gekozen systeem, de capaciteit en het gebruiksprofiel bij elkaar passen. Vraag daarbij om een berekening die duidelijk maakt welke aannames zijn gebruikt. Zo blijft zichtbaar welk deel van het resultaat een technische schatting is en welk deel afhangt van uw energiecontract en gedrag.