Hoe werkt verwarmen met een airco?

Bij koelen voert een airco warmte uit de woning af. In de verwarmingsstand draait dat proces om. De buitenunit onttrekt warmte aan de buitenlucht, ook wanneer het buiten koud is. De compressor brengt die warmte op een hoger temperatuurniveau, waarna de binnenunit de warmte de kamer in blaast.

Een inverter-airco past het vermogen aan de warmtevraag aan. Daardoor hoeft het systeem niet steeds volledig aan en uit te schakelen. Dat kan het comfort verbeteren en onnodige start- en stopmomenten beperken. De warmte voelt bovendien direct aan, omdat het systeem de lucht in de ruimte verwarmt.

Bij lage buitentemperaturen kan de buitenunit rijpen. Het systeem schakelt dan tijdelijk over op een ontdooicyclus. Dat is op zichzelf normaal. Tijdens zo’n cyclus levert de airco tijdelijk minder warmte. Aanhoudende ijsvorming, lekkend condenswater of sterk teruglopende prestaties vragen wel om controle door een bevoegde installateur.

Wanneer is een airco geschikt als hoofdverwarming?

Een airco kan in sommige woningen een groot deel van de verwarmingsvraag verzorgen, maar dat moet per situatie worden beoordeeld. De oplossing ligt meer voor de hand wanneer:

• de woning redelijk tot goed geïsoleerd is;
• de te verwarmen ruimtes open met elkaar verbonden zijn;
• u directe luchtverwarming prettig vindt;
• de binnenunits op logische plaatsen kunnen worden gemonteerd;
• het systeem correct is gedimensioneerd voor de warmtevraag.

In een woning met veel afzonderlijke kamers kan één binnenunit onvoldoende warmte verspreiden. Ook warmteverlies via gevels, glas, dak of ventilatie beïnvloedt de benodigde capaciteit. Een te klein systeem moet langer en intensiever werken; een te groot systeem kan juist vaker schakelen dan wenselijk.

Heeft uw woning oude radiatoren die met hoge watertemperaturen werken, dan verwarmt een lucht-luchtairco die radiatoren niet. In dat geval passen een lucht-waterwarmtepomp of hybride systeem mogelijk beter. Laat de warmtevraag en de gewenste aanvoertemperatuur beoordelen voordat u een keuze maakt.

COP, SCOP en winterrendement in de praktijk

De COP geeft aan hoeveel warmte een systeem onder bepaalde omstandigheden levert per eenheid elektriciteit. Een COP van 4 betekent bijvoorbeeld dat het systeem onder die meetcondities vier keer zoveel warmte afgeeft als het aan elektriciteit verbruikt. Dat is geen vaste waarde voor alle winterdagen.

Bij dalende buitentemperaturen neemt de COP doorgaans af. Ook ontdooicycli, een vervuild filter, een ongunstige plaatsing en korte bedrijfscycli beïnvloeden het werkelijke energiegebruik. De SCOP geeft een seizoensbeeld en is daarom nuttiger voor een eerste vergelijking, maar ook die waarde blijft afhankelijk van de woning en het gebruik.

Kijk daarom niet alleen naar een nominale COP of een marketingclaim. Controleer bij een model vooral de prestaties bij lage buitentemperaturen, het geluidsniveau, het minimale en maximale vermogen en de regeling. Een installateur kan deze gegevens naast uw verwarmingsprofiel leggen en inschatten waar eventueel bijverwarming nodig is.

Belangrijke aandachtspunten bij installatie en gebruik

De plaats van de buitenunit heeft invloed op de werking in de winter. Er moet voldoende vrije ruimte zijn voor luchtcirculatie en voor het afvoeren van condenswater tijdens het ontdooien. De afvoer mag niet kunnen bevriezen of water op een onveilige plaats laten uitkomen. Een specialist beoordeelt ook trillingen, geluid en de afstand tot ramen of aangrenzende woningen.

Binnen is een vrije luchtstroom belangrijk. Plaats een binnenunit niet achter meubels, gordijnen of andere obstakels. Richt de luchtverdeling zo in dat warmte niet uitsluitend tegen een wand of plafond wordt geblazen. Stel de temperatuur bij voorkeur stabiel in en vermijd voortdurend grote verhogingen en verlagingen.

Reinig de filters volgens de onderhoudsinstructies en houd de buitenunit vrij van bladeren, sneeuw en ander vuil. Werkzaamheden aan koelmiddel, leidingen en elektrische aansluitingen horen bij een bevoegde specialist. Ook aanpassingen aan dak, gevel of groepenkast moeten veilig en volgens de geldende voorschriften worden uitgevoerd.

Wat doet u bij ijsvorming, weinig warmte of een storing?

Controleer eerst of de filters schoon zijn, de luchtinlaten en uitblaasopeningen vrij zijn en de buitenunit niet wordt geblokkeerd. Kijk of de ingestelde bedrijfsstand op verwarmen staat en of de temperatuurinstelling logisch is. Een korte onderbreking tijdens een ontdooicyclus is normaal.

Blijft er een dikke ijslaag zitten, komt er geen condenswater weg, maakt de unit ongebruikelijke geluiden of levert het systeem structureel te weinig warmte, schakel dan een specialist in. Mogelijke oorzaken zijn een probleem met de condensafvoer, ventilator, regeling, dimensionering of het koelmiddelcircuit. Open het systeem niet zelf en vul geen koelmiddel bij.

Hogere elektriciteitskosten kunnen ook ontstaan doordat de airco meer warmte moet leveren dan verwacht, bijvoorbeeld door slechte isolatie, een hoge ingestelde temperatuur of veel warmteverlies. Vergelijk het gebruik daarom met de buitentemperatuur en uw instellingen voordat u conclusies trekt.