De rekensom met een voorbeeld

Stel dat een woning jaarlijks 12.000 kWh warmte nodig heeft. Bij een gasketelrendement van 90% is daarvoor ongeveer 13.333 kWh aan gasenergie nodig: 12.000 gedeeld door 0,90.

Een airco met een SCOP van 4 heeft voor dezelfde warmtebehoefte ongeveer 3.000 kWh elektriciteit nodig: 12.000 gedeeld door 4. Daarna vergelijkt u:

Vervolgens vult u uw eigen tarieven in. Bij een SCOP van 4 is elektriciteit in deze vereenvoudigde vergelijking voordeliger wanneer de prijs per kWh stroom minder dan ongeveer vier keer zo hoog is als de gasprijs per kWh. In werkelijkheid wijkt het rendement af door buitentemperatuur, ontdooicycli, instellingen en opstelling. Gebruik daarom bij voorkeur de SCOP van het concrete model en zie de uitkomst als een raming.

Wanneer een airco meestal gunstig uitkomt

Een airco als verwarming heeft de beste uitgangspositie in een woning die redelijk tot goed geïsoleerd is. Bij minder warmteverlies hoeft het systeem minder lang en minder hard te werken. Ook een open indeling of een goede verdeling van de warmte helpt, omdat een lucht-luchtairco vooral de ruimte verwarmt waarin de binnenunit hangt.

Let bij een model niet alleen op het maximale vermogen of de theoretische COP. De SCOP geeft een beeld van het seizoensrendement. Kijk daarnaast naar de prestaties bij lagere buitentemperaturen, bijvoorbeeld rond -7 °C, omdat juist dan de warmtevraag kan oplopen en het rendement kan dalen.

Zonnepanelen kunnen het elektriciteitsverbruik op jaarbasis deels zelf afdekken. Reken dit wel met uw eigen opwekking, verbruik en energietarief door. De aanwezigheid van zonnepanelen maakt verwarmen met een airco niet vanzelf kosteloos of voordeliger.

Wanneer de uitkomst tegenvalt

In een slecht geïsoleerde woning kan de warmtevraag zo groot zijn dat de airco veel uren op hoge capaciteit draait. Bij koude buitentemperaturen neemt het rendement van luchtwarmtepompen doorgaans af. Ook kan een buitenunit tijdens een ontdooicyclus tijdelijk minder warmte afgeven.

Een airco is bovendien niet voor iedere woning de meest praktische hoofdverwarming. Een lucht-lucht-systeem verwarmt via binnenunits en sluit niet rechtstreeks aan op bestaande radiatoren. Wie warmte via radiatoren of vloerverwarming wil verspreiden, kijkt meestal naar een lucht-water-systeem. Dat vraagt om een andere technische beoordeling.

Hoge elektriciteitstarieven, beperkte warmteverspreiding, geluid, een ongunstige plaats voor de buitenunit of extra aanpassingen aan elektra en dak of gevel kunnen de totale kosten verhogen. Laat deze punten vooraf beoordelen. Voor werkzaamheden aan koelmiddelen is een bevoegde gecertificeerde specialist nodig; voor elektra, dakwerk en constructieve aanpassingen kan eveneens een vakbekwame uitvoerder nodig zijn.

Kijk naar de totale kosten, niet alleen naar energie

De energierekening is slechts één onderdeel van de vergelijking. Neem ook de aanschaf en installatie van de airco, eventuele aanpassingen aan de elektrische aansluiting, onderhoud en reparaties mee. Vergelijk die kosten met de bestaande situatie van uw cv-ketel. Een lage prijs per kWh warmte kan minder aantrekkelijk zijn wanneer de investering groot is of wanneer meerdere ruimtes afzonderlijk moeten worden verwarmd.

Onderhoud ondersteunt een goede werking. Filters en warmtewisselaars kunnen vervuilen, waardoor de luchtstroom en het rendement afnemen. Laat technische controles en werkzaamheden aan het koelcircuit uitvoeren door een bevoegde specialist. Controleer bij een offerte welke werkzaamheden, onderdelen en verantwoordelijkheden precies zijn inbegrepen.

Een praktische controle vóór u beslist

1. Bepaal uw jaarlijkse warmtebehoefte, bijvoorbeeld aan de hand van historisch gasverbruik en het aandeel dat werkelijk voor verwarming wordt gebruikt.
2. Vraag de SCOP en de vermogensgegevens op van het specifieke aircomodel.
3. Vergelijk het verwachte stroomverbruik met het gasverbruik voor dezelfde hoeveelheid warmte.
4. Controleer de prestaties bij lage buitentemperaturen en bespreek het effect van ontdooien.
5. Beoordeel warmteverdeling, binnenunits, geluid, buitenunitplaatsing en beschikbare elektrische capaciteit.
6. Tel installatie, onderhoud en mogelijke bouwkundige of elektrotechnische aanpassingen bij de gebruikskosten op.

Een installateur kan daarnaast beoordelen of de capaciteit past bij de woning. Een te klein systeem kan langdurig op hoge belasting draaien; een te groot systeem kan minder efficiënt schakelen. De juiste dimensionering is daarom belangrijk voor comfort én verbruik.