Waarom een airco meer warmte kan leveren dan hij aan stroom verbruikt

Een verwarmende airco haalt warmte uit de buitenlucht en transporteert die naar binnen. Dat is iets anders dan directe elektrische verwarming, waarbij elektriciteit vrijwel één op één in warmte wordt omgezet. De efficiëntie van een warmtepomp wordt vaak uitgedrukt met de COP of SCOP.

De COP is een momentopname onder bepaalde omstandigheden. De SCOP geeft een beeld van het rendement over een volledig stookseizoen en is daarom relevanter voor een kostenvergelijking. Een hogere SCOP betekent in principe dat er minder elektriciteit nodig is om dezelfde hoeveelheid warmte te leveren. Het werkelijke rendement verandert wel door buitentemperatuur, ontdooicycli, de gewenste binnentemperatuur en de manier waarop het systeem is ingesteld.

Een airco is dus niet per definitie goedkoop omdat hij als warmtepomp werkt. De woning en het gebruik bepalen hoeveel van dat technische rendement u daadwerkelijk benut.

De woning bepaalt of het voordeel overeind blijft

Isolatie is een van de belangrijkste voorwaarden voor betaalbaar verwarmen. In een goed geïsoleerde woning blijft de warmte langer binnen en hoeft de airco minder warmte bij te leveren. Daardoor kan het systeem vaker rustig en efficiënt draaien. In een slecht geïsoleerde woning is de warmtevraag groter en kunnen tocht, koudebruggen en enkel glas het voordeel sterk beperken.

Ook de indeling speelt een rol. Een lucht-luchtwarmtepomp verwarmt vooral de ruimte waarin de binnenunit hangt. Warmte verspreidt zich niet altijd gelijkmatig naar afgesloten kamers, gangen of verdiepingen. Meerdere binnenunits kunnen dit verbeteren, maar verhogen ook de investering en het elektriciteitsverbruik. Een airco kan daarom zeer geschikt zijn voor woonkamerverwarming of zoneverwarming, terwijl een andere oplossing beter past als u elke ruimte afzonderlijk en constant wilt verwarmen.

Laat bij twijfel eerst de warmtevraag en de gewenste verwarmingszones beoordelen. Alleen het vermogen van de airco vergelijken met het vermogen van een cv-ketel geeft onvoldoende informatie.

Zo vergelijkt u airco en gas zonder appels met peren te vergelijken

Gebruik voor beide systemen dezelfde uitgangspunten: dezelfde woning, dezelfde gewenste temperatuur en dezelfde periode. Een eenvoudige berekening verloopt als volgt:

1. Bepaal de hoeveelheid warmte die uw woning per jaar nodig heeft, bij voorkeur in kilowattuur warmte.
2. Deel deze warmtevraag door de verwachte SCOP van de airco. Zo krijgt u een indicatie van het benodigde stroomverbruik.
3. Schat bij gas in hoeveel gas nodig is om dezelfde hoeveelheid warmte te leveren, rekening houdend met het rendement van de ketel.
4. Vermenigvuldig beide energiehoeveelheden met uw eigen leveringstarieven en neem vaste kosten mee als die door de keuze veranderen.
5. Vergelijk daarna ook de investering, installatie, onderhoud en eventuele aanpassingen aan de woning.

De kernformule voor de airco is: benodigde warmte gedeeld door SCOP is ongeveer het benodigde elektriciteitsverbruik. Dit blijft een indicatie. Fabriekswaarden zijn onder gestandaardiseerde omstandigheden vastgesteld en voorspellen niet exact het verbruik in iedere woning.

Wanneer verwarmen met airco meestal kansrijk is

Een airco als verwarmingsbron ligt vooral voor de hand wanneer u één of enkele leefruimtes efficiënt wilt verwarmen, wanneer de woning redelijk geïsoleerd is en wanneer de binnenunits logisch kunnen worden geplaatst. Ook bij een lage warmtevraag kan zoneverwarming interessant zijn: u verwarmt dan vooral de ruimtes die u gebruikt in plaats van de volledige woning.

Een hybride aanpak kan passen wanneer u de bestaande cv-ketel voorlopig wilt behouden. De airco levert dan warmte onder gunstige omstandigheden, terwijl de ketel beschikbaar blijft voor andere ruimtes, warm tapwater of perioden waarin de airco minder passend is. Of dit financieel en praktisch verstandig is, hangt af van de bestaande installatie en uw gebruikspatroon.

Verwarmen met een airco is minder vanzelfsprekend als u overal dezelfde temperatuur nodig hebt, de woning veel warmte verliest of u veel waarde hecht aan onzichtbare warmteafgifte via radiatoren of vloerverwarming. In zulke situaties is een volledige vergelijking met andere warmtepompsystemen nodig.

Installatie en dagelijks gebruik hebben direct invloed op het verbruik

Een efficiënt apparaat kan toch tegenvallen wanneer het verkeerd is gedimensioneerd of geplaatst. Let onder meer op de positie van de binnenunit, de vrije luchtstroom, de lengte en aanleg van leidingen, de plaats van de buitenunit en de afvoer van condenswater. Werk aan koelmiddelleidingen en het vullen of controleren van het koudemiddel hoort door een daarvoor bevoegde specialist te gebeuren.

Voor de gebruiker helpt een gelijkmatige instelling meestal meer dan steeds grote temperatuursprongen maken. Houd filters schoon volgens de instructies van de fabrikant en laat bij klachten over geluid, ijsvorming, lekkage of sterk dalend rendement een specialist kijken. Bij werkzaamheden aan elektra, dakdoorvoeren of constructies is eveneens vakkennis nodig.

Een ontvochtigingsfunctie kan het binnenklimaat beïnvloeden, maar lost bestaande schimmel niet op. Schimmel, vocht in constructies of ventilatieproblemen moeten afzonderlijk worden onderzocht en behandeld.

Welke informatie vraagt u op bij een advies of offerte?

Vraag om een berekening die aansluit op uw woning in plaats van alleen om een maximaal vermogen of een theoretische besparing. Laat ten minste toelichten welke warmtevraag is gebruikt, welke SCOP als uitgangspunt geldt, welke ruimtes worden verwarmd en hoe het systeem presteert bij lagere buitentemperaturen.

Vraag daarnaast welke werkzaamheden bij de installatie horen, welke specialistische werkzaamheden worden uitgevoerd en welke onderdelen buiten de offerte vallen. Controleer ook of voor de gekozen plaatsing toestemming of een melding nodig is. Bij een buitenunit, dakdoorvoer of wijziging aan de elektrische installatie kunnen lokale of technische voorwaarden gelden.