Verwarmen met airco is technisch verwarmen met een warmtepomp

Een split-airco die kan verwarmen, keert zijn werking om. In plaats van warmte uit de woning naar buiten af te voeren, haalt het systeem warmte uit de buitenlucht en brengt die naar binnen. Dit wordt lucht-luchtverwarming genoemd.

Dat verschilt van een lucht-waterwarmtepomp, die warmte overdraagt aan water voor radiatoren, vloerverwarming of warm tapwater. Een airco verwarmt vooral de ruimte waarin de binnenunit hangt. Dat kan efficiënt zijn wanneer je gericht één of enkele vertrekken wilt verwarmen. Voor een woning die overal gelijkmatig warm moet zijn, moet je beoordelen of meerdere binnenunits of een ander systeem nodig zijn.

Een airco is dus niet per definitie een volledige vervanger van de cv-installatie. De systeemkeuze moet aansluiten op de indeling van de woning, de warmtevraag en de manier waarop je nu verwarmt.

Vergelijk COP, SCOP en werkelijk verbruik

Voor een eerlijke vergelijking zijn rendementscijfers nuttiger dan alleen het maximale vermogen. De COP geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp onder een bepaalde testconditie levert tegenover één eenheid elektriciteit. Een COP van 3 betekent onder die omstandigheden dat het systeem drie keer zoveel warmte afgeeft als het aan elektriciteit gebruikt.

De SCOP is voor een jaarvergelijking meestal relevanter. Dit seizoensrendement houdt rekening met verschillende omstandigheden gedurende het verwarmingsseizoen. Voor koelen wordt vaak naar SEER gekeken. Hogere rendementsscores kunnen wijzen op een lager verbruik, maar testwaarden zijn geen garantie voor het resultaat in iedere woning.

In de praktijk spelen onder meer het aantal draaiuren, de buitentemperatuur, ontdooicycli, opstartgedrag, de ingestelde binnentemperatuur en de plaatsing van de binnenunit mee. Vraag daarom naar het verwachte elektriciteitsverbruik bij jouw gebruiksprofiel. Vergelijk dat vervolgens met je huidige gas- of stroomverbruik, inclusief vaste kosten en het rendement van de bestaande installatie waar dat relevant is.

Isolatie en woningtype bepalen het financiële voordeel

Hoe lager het warmteverlies van een woning, hoe minder energie nodig is om de gewenste temperatuur vast te houden. Goede isolatie helpt een airco of warmtepomp daardoor efficiënter te werken. Ook kierdichting, ventilatie en de aanwezigheid van koudebruggen kunnen het resultaat beïnvloeden.

In een goed geïsoleerde woning kan gerichte verwarming met een airco interessant zijn, bijvoorbeeld wanneer vooral de woonkamer overdag wordt gebruikt. In een oudere woning met veel tocht kan het systeem langer en intensiever moeten werken. Het mogelijke voordeel ten opzichte van gas wordt dan kleiner en het comfort kan tegenvallen als warmte niet goed door de woning verspreidt.

Let ook op de warmteverdeling. Een binnenunit verwarmt de lucht lokaal en verspreidt die niet op dezelfde manier als radiatoren of vloerverwarming. Een woning met meerdere leefruimtes vraagt daarom om een andere beoordeling dan een compacte ruimte of appartement.

Neem installatie, onderhoud en elektra mee

De energiekosten zijn slechts één onderdeel van de totale eigendomskosten. Tel ook de aanschaf, montage, periodiek onderhoud en eventuele aanpassingen aan de elektrische installatie mee. Bij sommige situaties kan extra elektrisch vermogen of een aanpassing van de groepenkast nodig zijn. Laat dit vooraf beoordelen door een bevoegde installateur.

De installatie van een airco omvat bovendien werkzaamheden aan leidingen, condensafvoer en koudemiddel. Koudemiddelhandelingen mogen alleen worden uitgevoerd door daarvoor bevoegde professionals. Ook bij werkzaamheden aan het dak, constructie of elektra is specialistische beoordeling nodig.

Onderhoud bestaat onder meer uit het reinigen van filters en het controleren van de werking. Vervuiling of een technisch probleem kan het rendement en de luchtkwaliteit beïnvloeden. Vraag bij een offerte welke onderhoudswerkzaamheden nodig zijn en welke onderdelen buiten de reguliere montage vallen.

Wanneer kan een airco een logische keuze zijn?

Een airco met verwarmingsfunctie kan vooral logisch zijn wanneer je gericht ruimtes wilt verwarmen, regelmatig koeling gebruikt en de woning voldoende geïsoleerd is. Ook in een woning zonder gasaansluiting kan lucht-luchtverwarming een praktische optie zijn, mits de warmteverdeling en het geluidsniveau bij de woonwensen passen.

Een lucht-waterwarmtepomp ligt eerder voor de hand wanneer je de bestaande centrale verwarming wilt blijven gebruiken of een groter deel van de woning via één verwarmingssysteem wilt bedienen. Een hybride opstelling kan in sommige woningen een tussenoplossing zijn, maar de geschiktheid hangt af van de warmtevraag, installatie en financiële uitgangspunten.

Laat meerdere scenario’s naast elkaar zetten: de huidige situatie, verwarmen met airco, een lucht-waterwarmtepomp en eventueel een hybride oplossing. Zo zie je niet alleen het mogelijke energievoordeel, maar ook de gevolgen voor comfort, ruimtegebruik en investering.

Zelf een eerste berekening maken

1. Noteer het jaarlijkse gas- en elektriciteitsverbruik en de periodes waarin vooral wordt verwarmd.
2. Schrijf op welke ruimtes je daadwerkelijk wilt verwarmen en welke binnentemperatuur je prettig vindt.
3. Vergelijk de COP- en SCOP-gegevens van het voorgestelde systeem onder relevante omstandigheden.
4. Schat het benodigde jaarlijkse stroomverbruik en vergelijk dit met de kosten van je huidige verwarmingssysteem.
5. Voeg installatie, onderhoud, mogelijke elektra-aanpassingen en andere noodzakelijke werkzaamheden toe.
6. Controleer of de warmteverdeling, plaatsing, geluidsproductie en bediening passen bij de woning.

Een installateur kan deze eerste inschatting aanvullen met een beoordeling van het gebouw, het benodigde vermogen en de technische mogelijkheden. Ekaa Duurzaam vermeldt dat het bedrijf inspecties, rendementsberekeningen en onderhoud voor airco’s en warmtepompen uitvoert binnen het eigen werkgebied.