Begin met de oorzaak van de warmte

Voordat je een alternatief kiest, is het nuttig om vast te stellen waardoor de ruimte warm wordt. Grote ramen op het zuiden of westen kunnen in de middag veel zonnewarmte binnenlaten. Een slecht geventileerde slaapkamer kan ‘s nachts warmte vasthouden. In andere ruimtes is vooral een hoge luchtvochtigheid het probleem, waardoor de temperatuur benauwd aanvoelt.

Ook de gebouwschil speelt mee. Isolatie, kierdichting, glas, dak en gevel bepalen hoe snel warmte binnenkomt en hoe lang die blijft hangen. Een koeloplossing die geen rekening houdt met deze omstandigheden kan onnodig veel energie gebruiken of onvoldoende comfort geven.

1. Externe zonwering houdt warmte buiten

Externe zonwering is vaak een logische eerste maatregel tegen oververhitting. Screens, rolluiken, luifels en andere buitenzonwering onderscheppen zonnestraling voordat die het glas en de binnenruimte bereikt. Dat is doorgaans effectiever dan alleen gordijnen of binnenzonwering, omdat de warmte minder ver het gebouw binnendringt.

Let vooral op ramen aan de zuid- en westzijde. Interne gordijnen, reflecterende binnenluiken en zonwerende raamfolie kunnen aanvullend helpen, maar hebben ieder hun eigen effect op daglicht, uitzicht en ventilatie. Bij een renovatie kunnen ook glaskeuze, gevelschaduw en dakisolatie worden meegenomen. Controleer bij screens, rolluiken of luifels vooraf de bevestiging, windbelasting en bouwkundige situatie.

2. Nachtkoeling en gecontroleerde ventilatie

Nachtkoeling gebruikt koelere buitenlucht om de warmte die overdag in vloeren, wanden en plafonds is opgeslagen, af te voeren. Vooral gebouwen met voldoende thermische massa kunnen hiervan profiteren. Beton, baksteen en andere zware materialen nemen warmte op en geven die later weer af.

Het effect hangt af van het temperatuurverschil tussen binnen en buiten, de ventilatiecapaciteit en de mogelijkheid om ramen of ventilatieopeningen veilig te gebruiken. Ongecontroleerd ramen openzetten is niet altijd verstandig: geluid, pollen, insecten, luchtkwaliteit en veiligheid kunnen een rol spelen. Een ventilatiesysteem moet bovendien goed worden ingeregeld. Laat beoordelen of nachtventilatie past bij de woning en of de aanwezige installatie de benodigde luchtverplaatsing aankan.

3. Ontvochtigen voor een minder benauwd binnenklimaat

Een hoge luchtvochtigheid kan een ruimte klam en warmer laten aanvoelen. Ontvochtiging verlaagt het vochtgehalte van de lucht en kan daardoor het comfort verbeteren. Sommige airco’s en warmtepompen hebben hiervoor een aparte ontvochtigingsstand. Die functie is echter geen vervanging voor goede ventilatie of het oplossen van een bouwkundig vochtprobleem.

Vocht ontstaat bijvoorbeeld door koken, douchen, was drogen of onvoldoende afvoer in een kelderruimte. Condens kan daarnaast samenhangen met koude oppervlakken, koudebruggen of lekkages. Een klimaatinstallatie verwijdert geen bestaande schimmel en repareert geen lekkage. Bij vochtvlekken, terugkerende condens of schimmel is eerst onderzoek naar de oorzaak nodig. Voor elektrische apparatuur en installaties met koudemiddel is een bevoegde specialist nodig.

4. Een reversibele warmtepomp als combinatie van verwarmen en koelen

Een reversibele warmtepomp kan zowel verwarmen als koelen. Daarmee is dit technisch gezien een direct alternatief voor een aparte airco, vooral wanneer je één installatie voor beide functies wilt gebruiken. Lucht-lucht-warmtepompen werken met binnenunits en kunnen per ruimte worden geregeld. Bij grotere gebouwen kunnen andere afgiftesystemen, zoals fancoils of luchtbehandelingsunits, worden toegepast.

De capaciteit moet passen bij de koel- en warmtelast van het gebouw. Een te kleine unit kan tekortschieten; een te grote unit kan minder prettig regelen en onnodig vaak in- en uitschakelen. Kijk daarnaast naar geluid, plaatsing, regeling, onderhoud en ontvochtigingsmogelijkheden. Bij systemen met koudemiddel, vaste elektrische aansluitingen of dakdoorvoeren hoort de installatie door een bevoegde installateur te worden uitgevoerd. Laat ook controleren of de groepenkast en bekabeling geschikt zijn.

5. Kies een combinatie in plaats van één losse oplossing

Een praktische aanpak is om maatregelen te ordenen op hun functie. Begin met het beperken van de warmtelast: zonwering, geschikte beglazing en isolatie. Gebruik daarna nachtkoeling of ventilatie wanneer de buitenlucht daadwerkelijk koeler is. Pak vochtbronnen en gebrekkige ventilatie afzonderlijk aan. Pas wanneer het binnenklimaat daarmee niet voldoende verbetert, komt actieve koeling in beeld.

Advies en installatie door Ekaa Duurzaam

Een passend advies begint met het bekijken van isolatie, raamoriëntatie en ventilatie. Op basis daarvan kan een combinatie van maatregelen worden besproken. Ekaa noemt daarnaast levering en installatie van systemen van Daikin, LG, Mitsubishi, Panasonic en Toshiba. Welke oplossing geschikt is, blijft afhankelijk van de situatie ter plaatse en van de technische controle.

Bij een warmtepomp of aircosysteem zijn correcte koudemiddelhandelingen en veilige elektrische aansluitingen belangrijk. Laat dergelijke werkzaamheden uitvoeren door een daarvoor bevoegde specialist. Vraag bij het advies ook naar plaatsing, condensafvoer, bediening, onderhoud en de gevolgen voor geluid en uiterlijk van de woning.