Eerst bepalen: waar en wanneer verschijnt het water?

De plek en het moment van de lekkage geven vaak al een eerste aanwijzing. Water dat direct onder de binnenunit druppelt, past vaak bij een probleem met de lekbak of condensafvoer. Een plas op de vensterbank kan wijzen op een afvoerslang die niet goed aansluit of terugloopt. Vocht aan het plafond onder de unit kan ontstaan doordat condenswater in de constructie terechtkomt.

Let ook op het tijdstip. Treedt de lekkage op tijdens het koelen, dan kan de normale condensafvoer verstopt of overbelast zijn. Verschijnt het water vooral nadat de airco is uitgezet, dan kan gesmolten ijs uit de verdamper de lekbak vullen. Een andere mogelijkheid is dat water in een afvoerleiding terugloopt doordat de leiding onvoldoende afschot heeft.

Noteer daarnaast of de airco nog normaal koelt, of de luchtstroom zwakker is geworden en of u ijs of witte aanslag ziet. Deze informatie helpt een monteur om gerichter te inspecteren.

De belangrijkste oorzaken van lekkage

• Verstopte condensafvoer: stof, vuil of algvorming kan de afvoer vernauwen. Het water blijft dan in de lekbak staan en loopt over.
• Vervuilde filters: een sterk vervuild filter beperkt de luchtstroom. Daardoor kan de verdamper kouder worden en extra condens of ijsvorming veroorzaken.
• Verkeerde afvoerloop: een slang zonder voldoende helling, met een knik of met een ongunstige aansluiting kan water laten terugstromen.
• Defecte of beschadigde lekbak: een scheur of slechte aansluiting leidt tot lekkage voordat het water de afvoer bereikt.
• Defecte condenspomp: bij systemen waarbij condenswater wordt weggepompt, kan een defecte pomp of vastzittende vlotterschakelaar de afvoer blokkeren.
• IJs op de verdamper: beperkte luchtstroom, een defecte ventilator of een probleem in het koelmiddelsysteem kan bevriezing veroorzaken. Bij het ontdooien komt het water in korte tijd vrij.
• Condens aan de buitenkant van de afvoer: onvoldoende isolatie van een koude afvoerleiding kan vocht op onverwachte plaatsen veroorzaken.

Veilige controles die u zelf kunt uitvoeren

Zet de airco eerst uit met de bediening. Als dat veilig kan, schakelt u de betreffende stroomgroep uit. Raak geen natte stekkers, aansluitingen of elektrische componenten aan. Maak de omgeving droog en plaats eventueel een opvangbak onder de druppelplek.

Controleer het luchtfilter volgens de handleiding. Is het filter zichtbaar vuil, reinig het dan op de voorgeschreven manier en laat het volledig drogen voordat u het terugplaatst. Kijk vervolgens of de zichtbare condensafvoer geknikt, losgeraakt of duidelijk geblokkeerd is. Controleer ook of de slang niet omhoog loopt op een manier waardoor water terug naar de binnenunit kan stromen.

Een zichtbare afvoer kan soms voorzichtig met lauw water worden doorgespoeld, maar doe dit alleen als de constructie en handleiding dat toelaten. Gebruik geen agressieve ontstopper, perslucht of scherpe hulpmiddelen. Bij een ingebouwde afvoer, condenspomp of moeilijk bereikbare lekbak is zelf demonteren onverstandig.

Start de unit pas opnieuw als er geen direct veiligheidsrisico is en observeer of de lekkage terugkomt. Komt er opnieuw water uit, stop dan met gebruiken en laat de installatie controleren.

IJs op de binnenunit vraagt om extra aandacht

Ziet u ijs op de verdamper of op de koelmiddelleidingen, dan is alleen het schoonmaken van het filter mogelijk niet voldoende. IJs kan ontstaan door onvoldoende luchtstroming, bijvoorbeeld door een vuil filter, geblokkeerde roosters of een ventilatorprobleem. Het kan ook samenhangen met een tekort aan koelmiddel door een lek in het systeem.

Wanneer de airco wordt uitgeschakeld, smelt het ijs. De hoeveelheid water kan dan tijdelijk groter zijn dan de lekbak of afvoer aankan. Dat verklaart waarom sommige units vooral na uitschakelen gaan lekken. Laat bij terugkerende ijsvorming de luchtstroom, ventilator, warmtewisselaar en het koelmiddelcircuit door een bevoegde specialist beoordelen.

Probeer het ijs niet met een voorwerp los te breken en verwarm de binnenunit niet met een föhn. Daarmee kunt u lamellen, kunststofdelen of elektrische componenten beschadigen.

Wanneer onderhoud of reparatie nodig is

Een monteur is nodig wanneer de oorzaak niet zichtbaar is, de afvoer opnieuw verstopt raakt, de condenspomp niet werkt, de lekbak beschadigd lijkt of de lekkage samengaat met ijsvorming. Ook bij een vermoed koelmiddellek, afwijkende geluiden, brandlucht of vocht in de buurt van elektra moet u de unit uitschakelen en professionele hulp inschakelen.

Bij een inspectie kunnen onder meer de lekbak, afvoerleiding, aansluitingen, pomp, filters, ventilator en warmtewisselaar worden gecontroleerd. Bij een structureel probleem kan ook de ligging van de afvoer worden aangepast of extra isolatie nodig zijn. Werkzaamheden aan koelmiddel en elektrische onderdelen horen bij een daarvoor bevoegde technicus.

Preventief helpen schone filters, een vrije luchtstroom en een correct aangelegde condensafvoer om lekkageproblemen eerder te signaleren. De geschikte onderhoudsfrequentie hangt af van gebruik, vervuiling en de omstandigheden in de ruimte.