Waarom een airco efficiënt kan verwarmen

Een elektrische kachel zet één kilowattuur stroom om in ongeveer één kilowattuur warmte. Een airco werkt anders: de compressor verplaatst warmte van buiten naar binnen. Daardoor kan één kilowattuur elektriciteit meerdere kilowatturen warmte opleveren. De verhouding tussen verbruik en afgegeven warmte wordt aangeduid met de COP, oftewel de prestatiecoëfficiënt.

De COP is geen vast getal voor alle omstandigheden. Bij milde buitentemperaturen kan het rendement gunstig zijn, terwijl het bij koude buitenlucht afneemt. Ook een hoge gewenste kamertemperatuur, een vervuild filter of een onjuiste instelling kan het verbruik beïnvloeden. Kijk daarom naar de prestaties bij relevante buitentemperaturen en niet alleen naar een theoretische maximale COP.

De vier factoren die de kosten bepalen

Of aircoverwarming goedkoper is dan gas, wordt in de praktijk vooral bepaald door deze factoren:

• De energieprijzen: vergelijk uw werkelijke prijs per kilowattuur gas en elektriciteit, inclusief de manier waarop uw contract is opgebouwd.
• De seizoensprestaties: een gemiddelde seizoensprestatie is nuttiger dan één losse COP-waarde. De airco werkt immers bij wisselende temperaturen en belasting.
• De warmtevraag: goede isolatie en beperkte tocht verlagen de hoeveelheid warmte die nodig is. Daardoor hoeft de airco minder lang of minder hard te werken.
• Het gebruik: rustig en gelijkmatig verwarmen is vaak gunstiger dan steeds kort op een hoge temperatuur verwarmen. Verwarm alleen ruimtes die u daadwerkelijk gebruikt als het systeem daarvoor bedoeld is.

Een oude gasketel kan relatief ongunstig uitkomen door lagere efficiëntie of hogere onderhoudsbehoefte. Daar staat tegenover dat een airco elektriciteit gebruikt en dat ook vaste kosten, onderhoud en vervanging in de vergelijking thuishoren.

Airco of warmtepomp: welk systeem past bij de woning?

Een single-split- of multi-splitsysteem verwarmt via binnenunits die lucht de ruimte in blazen. Dat maakt het geschikt voor bijvoorbeeld een woonkamer, thuiskantoor of meerdere veelgebruikte vertrekken. Het systeem reageert snel en kan vaak ook koelen. Het nadeel is dat warmte niet vanzelf gelijkmatig door de hele woning wordt verspreid. De indeling, deuren en positie van de binnenunits bepalen daarom mede het comfort.

Een lucht/water-warmtepomp geeft warmte af via vloerverwarming of radiatoren en kan daardoor beter aansluiten op een centraal verwarmingssysteem. Voor warm tapwater is bovendien een passende voorziening nodig. Bestaande radiatoren kunnen soms blijven zitten, maar bij lage watertemperaturen is regelmatig meer afgifteoppervlak nodig. Dat kan betekenen dat radiatoren worden aangepast of dat aanvullende maatregelen nodig zijn.

In een bestaande woning kan een hybride opstelling een tussenoplossing zijn. De warmtepomp verzorgt dan een deel van de warmtevraag en de gasketel springt bij wanneer dat nodig is. Of dit technisch en financieel logisch is, hangt af van de woning en de gewenste rol van het gassysteem.

Zo maakt u zelf een eerste berekening

Gebruik voor een eerste vergelijking uw jaarlijkse warmtevraag. Die kunt u benaderen vanuit historisch gasverbruik, gecorrigeerd voor koken en warm tapwater, of uit een energieadvies. Reken vervolgens met de hoeveelheid warmte die werkelijk aan de woning wordt geleverd.

1. Bepaal hoeveel warmte u op jaarbasis nodig heeft.
2. Bereken bij gas hoeveel energie de ketel daarvoor moet leveren, rekening houdend met het ketelrendement.
3. Bereken bij een airco het benodigde elektriciteitsverbruik met een realistische seizoensprestatie in plaats van een maximale COP.
4. Vermenigvuldig beide verbruiken met uw actuele energieprijzen.
5. Voeg onderhoud, eventuele aanpassingen, extra elektrische componenten en de investering toe aan de totale beoordeling.

Maak minimaal drie scenario’s: een gunstig scenario, een gemiddeld scenario en een voorzichtig scenario met lagere prestaties bij koud weer. Zo voorkomt u dat de uitkomst afhankelijk wordt van één optimistische aanname. Een berekening van alleen de verbruikskosten zegt bovendien niets over geluidscomfort, luchtverplaatsing of de snelheid waarmee de investering zich terugverdient.

Praktische aandachtspunten vóór de overstap

Laat eerst beoordelen hoeveel warmte de woning per ruimte nodig heeft. Een te kleine unit kan comfortproblemen geven; een te grote unit kan onrustiger regelen en onnodig duur zijn. Let ook op de plaats van de buitenunit, geluid, condenswater, luchtstromen en de afstand tussen binnen- en buitenunit.

Bij werkzaamheden aan koelmiddelen, elektrische aansluitingen en dak- of geveldoorvoeren kunt u het beste een bevoegde specialist inschakelen. Bij een lucht/water-systeem moeten ook leidingen, afgiftesysteem en regeling technisch worden gecontroleerd. Controleer daarnaast zelf of voor de gekozen plaatsing lokale regels, toestemming van een verhuurder of een vergunning van toepassing zijn.

Een airco kan de luchtvochtigheid beïnvloeden, maar is geen oplossing voor bestaande schimmel. Schimmel of aanhoudend vocht vraagt onderzoek naar ventilatie, lekkages, koudebruggen of andere bouwkundige oorzaken. Pak die oorzaak aan en laat risicovolle werkzaamheden uitvoeren door de juiste vakprofessional.

Wanneer kan aircoverwarming gunstig uitpakken?

Aircoverwarming kan gunstig uitpakken wanneer u vooral enkele ruimtes verwarmt, de woning redelijk geïsoleerd is, de binnenunits goed kunnen worden geplaatst en u ook waarde hecht aan koeling. De investering kan dan aansluiten op een concreet gebruikspatroon.

Wees terughoudender wanneer u alle vertrekken gelijkmatig wilt verwarmen, veel deuren gesloten houdt, een hoge temperatuur nodig heeft of ook tapwater en bestaande radiatoren met hetzelfde systeem wilt bedienen. In die situaties is een vergelijking met een lucht/water-warmtepomp of hybride systeem logischer.

Gebruik een advies- of offerteformulier om uw woning, verbruik en gewenste verwarmingsruimtes te laten beoordelen voordat u een keuze maakt.