Welke oplossingen zijn er zonder buitenunit?

Er zijn drie situaties die in appartementen vaak voorkomen. De eerste is een mobiele airco. Die staat volledig binnen en voert warme lucht meestal via een slang door een raam naar buiten. De oplossing vraagt weinig montage, maar een open raam of raamafdichting kan warme lucht naar binnen laten lekken. Ook blijft de compressor in de ruimte hoorbaar.

De tweede optie is een monoblock-airco met muurdoorvoer. Alle hoofdonderdelen bevinden zich in één binnenunit en de warmte wordt via een of meer doorvoeren naar buiten afgevoerd. Daardoor is geen losse buitenunit nodig. De muurdoorvoer moet zorgvuldig worden geplaatst, geïsoleerd en waterdicht afgewerkt. Een dergelijke installatie is dus niet automatisch vergunningsvrij of toegestaan binnen een appartementencomplex.

De derde mogelijkheid is tijdelijke of vaste plaatsing op een balkon, bijvoorbeeld met een buitenunit als onderdeel van een split-systeem. Dit is technisch een andere oplossing dan airco zonder buitenunit, maar kan relevant zijn als vooral het zichtbare of gevelgerichte deel van de installatie bezwaarlijk is. De VvE moet hiervoor mogelijk toestemming geven.

Mobiele airco of monoblock: wat past beter?

Een mobiele unit is laagdrempelig, maar u moet de afvoerslang telkens goed positioneren en rekening houden met het geluid in de kamer. Een monoblock kan netter worden geïntegreerd en voorkomt dat een lange slang door een raam hangt, maar vereist bouwkundige werkzaamheden. Geen van beide oplossingen koelt zonder meer een volledig appartement gelijkmatig. Deuren, isolatie, zonbelasting en de indeling bepalen hoe ver de koele lucht zich verspreidt.

Geluid, condens en ventilatie verdienen extra aandacht

Bij systemen zonder buitenunit staan compressor en ventilator in of vlak bij de te koelen ruimte. Kijk daarom niet alleen naar het opgegeven geluidsniveau, maar ook naar de plaats van de unit. Een apparaat naast een bed of werkplek wordt anders ervaren dan een unit op afstand. Trillingen kunnen bovendien via vloer, wand of meubels worden doorgegeven.

Condenswater moet veilig worden afgevoerd. Afhankelijk van het systeem gebeurt dat via een opvangreservoir, een slang of een vaste afvoer. Een reservoir vraagt regelmatig legen; een vaste afvoer moet passend en betrouwbaar worden aangelegd. Bij een muurdoorvoer zijn ook afdichting, isolatie en bescherming tegen vocht van belang.

Koelen en ontvochtigen kunnen helpen om de relatieve luchtvochtigheid te verlagen. Dat is geen behandeling van schimmel en vervangt geen ventilatie, isolatie of bouwkundige aanpak. Blijvende condens op koude oppervlakken kan bijvoorbeeld wijzen op koudebruggen of onvoldoende ventilatie. Laat de oorzaak beoordelen wanneer vocht- of schimmelproblemen terugkeren.

Wat moet u vooraf controleren in een appartement?

1. Toestemming: controleer de splitsingsakte, het huishoudelijk reglement, de VvE-regels en eventuele huurvoorwaarden. Een gevel, buitenmuur, raamkozijn of balkon kan gemeenschappelijk bezit zijn.
2. Voorschriften: vraag na of voor een doorvoer of montage aan de buitenzijde gemeentelijke toestemming of een andere procedure nodig is.
3. Elektrische aansluiting: controleer of het vermogen van de unit past bij de beschikbare groep. Laat aanpassingen aan de elektrische installatie door een bevoegd elektricien uitvoeren.
4. Afvoer: bepaal vooraf hoe warme lucht en condenswater worden afgevoerd en hoe de oplossing wordt afgesloten wanneer de airco niet draait.
5. Gebruik: bepaal of u één slaapkamer, woonkamer of meerdere vertrekken wilt koelen. Dat voorkomt dat een mobiele unit wordt gekozen voor een situatie waarvoor deze niet passend is.
6. Onderhoud: houd filters schoon en controleer de condensafvoer volgens de handleiding. Bij storingen of werkzaamheden aan koelmiddel is een bevoegde aircospecialist nodig.

Merken en specificaties vergelijken

Bij een airco zonder buitenunit zijn merknaam en bediening relevant, maar de geschiktheid van het systeem begint bij de situatie in uw appartement. Vergelijk in elk geval het koelvermogen, het geluidsniveau in de relevante bedrijfsstand, het energieverbruik, de ontvochtigingsfunctie en de mogelijkheden voor condensafvoer.

Ekaa Duurzaam vermeldt Daikin, LG, Mitsubishi, Panasonic en Toshiba als merken waarmee het werkt. Welke uitvoering beschikbaar of passend is, hangt af van de ruimte, de gewenste montage en de technische mogelijkheden. Vraag daarom om een voorstel dat uitlegt waarom een bepaald systeem bij de situatie past en welke beperkingen blijven bestaan.

Wanneer is een buitenunit toch het overwegen waard?

Een split-airco met buitenunit kan het overwegen waard zijn wanneer u meerdere ruimtes wilt koelen, een laag geluidsniveau binnenshuis belangrijk vindt of de airco veel uren gebruikt. De buitenunit verplaatst compressor- en ventilatorgeluid naar buiten, maar dat betekent niet dat plaatsing automatisch is toegestaan. Ook geluid naar omwonenden, het uiterlijk van het gebouw en de bevestiging aan balkon of gevel moeten worden beoordeeld.

Als een buitenunit niet mogelijk is, kan een monoblock een vaste middenweg zijn. Voor huurders of mensen die slechts af en toe koeling nodig hebben, blijft een mobiele airco soms logischer. Een locatiebeoordeling helpt om de technische opties, de benodigde werkzaamheden en de beperkingen vooraf naast elkaar te zetten.