Zo rekent u het verbruik van aircoverwarming uit

Begin met het verwarmingsvermogen dat de ruimte op een bepaald moment nodig heeft. Deel dit door de COP van de airco. De uitkomst is het elektrische vermogen in kW. Vermenigvuldig dat vervolgens met het aantal draaiuren om het verbruik in kWh te berekenen.

De berekening veronderstelt dat de airco continu op het genoemde vermogen draait. In werkelijkheid moduleert een inverter vaak terug wanneer de gewenste temperatuur bijna is bereikt. Daardoor kan het gemiddelde vermogen lager liggen. Bij koud weer kan het juist stijgen.

Waarom het werkelijke verbruik afwijkt

De buitentemperatuur heeft een directe invloed op de werking van een lucht/warmtepomp. Bij lagere temperaturen moet het toestel harder werken en kan de COP afnemen. Ook kan de buitenunit tijdelijk een ontdooicyclus uitvoeren. Tijdens zo’n cyclus wordt energie gebruikt zonder dat er op dat moment op dezelfde manier warmte aan de ruimte wordt afgegeven.

Verder spelen de isolatie, kierdichting en ventilatie van de woning mee. Een slecht geïsoleerde ruimte verliest sneller warmte en vraagt daardoor meer draaiuren. Ook een groot temperatuurverschil tussen binnen en buiten verhoogt doorgaans de warmtevraag. De ingestelde temperatuur is dus belangrijk, maar het effect hangt samen met het gebouw en het gebruikspatroon.

Let ook op elektrische bijverwarming. Een weerstandselement gebruikt ongeveer één eenheid elektriciteit per eenheid warmte. Dat is een ander principe dan warmtepompverwarming, waarbij één eenheid elektriciteit onder gunstige omstandigheden meerdere eenheden warmte kan verplaatsen. Controleer daarom of naverwarming vaak actief is wanneer het verbruik onverwacht hoog uitvalt.

COP, SCOP en de vergelijking met cv of elektrische kachels

De COP beschrijft de verhouding tussen warmteafgifte en elektrisch vermogen onder specifieke meetomstandigheden. Een COP van 3 betekent bijvoorbeeld dat 1 kWh elektriciteit onder die omstandigheden 3 kWh warmte oplevert. De waarde is niet constant gedurende de winter.

De SCOP geeft een seizoensbeeld en houdt rekening met verschillende bedrijfsomstandigheden. Voor een inschatting van het jaarlijkse verbruik is deze waarde daarom nuttiger dan de maximale COP uit een productfolder. Gebruik wel de gegevens die horen bij het specifieke model en de gekozen klimaatzone.

Een airco als lucht/warmtepomp werkt anders dan een cv-ketel. De airco verplaatst warmte met elektriciteit; een cv-ketel maakt warmte door brandstof te verbranden. Een elektrische kachel zet elektriciteit rechtstreeks om in warmte. Een eerlijke vergelijking vraagt daarom om meer dan alleen kWh: kijk ook naar de energieprijs, het seizoensrendement, het warmtecomfort en de vraag of een ander systeem bij koude omstandigheden bijspringt.

Welke toestelfactoren bepalen de efficiëntie?

Niet alleen het merk bepaalt het verbruik. Belangrijk zijn onder meer het vermogen van de binnen- en buitenunit, de minimale en maximale modulatie, de SCOP, het geluidsniveau en de prestaties bij lage buitentemperaturen. In veel woningen draait een toestel een groot deel van de tijd op deellast. De prestaties bij een laag vermogen kunnen daarom relevanter zijn dan een maximale vermogenswaarde.

In het bronaanbod van Ekaa worden onder andere Daikin, Mitsubishi Electric, Panasonic, LG en Toshiba genoemd. Binnen ieder merk verschillen modellen en specificaties. Een compacte unit kan passend zijn voor een kleinere ruimte, terwijl een open leefruimte een andere luchtverdeling en capaciteit nodig heeft. Laat de keuze daarom aansluiten op de ruimte, isolatie, gewenste gebruiksuren en de rol van de airco binnen het totale verwarmingssysteem.

Een te kleine unit kan lang op hoog vermogen draaien. Een te grote unit kan vaker in- en uitschakelen of minder stabiel op lage belasting werken. De juiste dimensionering is daarmee een praktisch aandachtspunt voor zowel comfort als verbruik.

Praktische manieren om stroom te besparen

• Stel een realistische temperatuur in en voorkom grote sprongen tussen aan- en uitzetten.
• Gebruik zoneverwarming wanneer niet alle ruimtes tegelijk verwarmd hoeven te worden.
• Houd filters schoon volgens de gebruiks- en onderhoudsinstructies van de fabrikant.
• Zorg dat de luchtstroom rond de buitenunit niet wordt geblokkeerd door vuil, begroeiing of obstakels.
• Controleer of elektrische naverwarming actief is en laat de oorzaak onderzoeken als dit vaak gebeurt.
• Beperk warmteverlies met kierdichting, isolatie en passend ventilatiegebruik.
• Gebruik een planning alleen wanneer die past bij uw aanwezigheid en de opwarmtijd van de ruimte.

Onderhoud kan helpen om vervuiling, storingen en een onjuiste werking tijdig op te merken. Werkzaamheden aan koelmiddelen en het koelcircuit horen bij een bevoegde specialist. Ook aanpassingen aan de elektrische installatie of groep laat u uitvoeren door een daarvoor gekwalificeerde vakman.

Zo meet u het echte verbruik

Een berekening geeft een verwachting; een meting laat zien wat uw installatie werkelijk gebruikt. Een aparte energiemeter op de groep van de airco kan het elektriciteitsverbruik registreren. Ook een slimme meter of P1-monitor kan inzicht geven, al is het totale verbruik dan minder eenvoudig aan alleen de airco toe te schrijven.

Noteer gedurende meerdere weken het aantal draaiuren, de buitentemperatuur, de ingestelde binnentemperatuur en eventuele momenten waarop bijverwarming actief is. Vergelijk vervolgens het gemeten verbruik met de technische gegevens van het toestel. Een korte meting kan vertekend zijn door een koude dag of een ontdooicyclus; een langere periode geeft een bruikbaarder beeld.

Wie ook de werkelijk geleverde warmte wil bepalen, heeft aanvullende meetapparatuur nodig. Daarvoor zijn onder meer metingen van temperatuurverschil en lucht- of volumestroom relevant. Zonder die gegevens kunt u het stroomverbruik goed volgen, maar niet zelfstandig de actuele COP vaststellen.