Begin met de totale belasting, niet met een vuistregel

Het belangrijkste uitgangspunt is de totale gelijktijdige belasting. Kijk daarbij naar het elektrische opgenomen vermogen van de buitenunits en naar de manier waarop de systemen worden gebruikt. Drie kleinere airco’s die zelden tegelijk maximaal koelen, vragen iets anders van de installatie dan drie units die tijdens een warme dag continu op hoge capaciteit werken.

De benodigde gegevens staan doorgaans op het typeplaatje, in de technische documentatie of in de installatiehandleiding. Denk aan de nominale stroom, het maximale opgenomen vermogen, de aanbevolen beveiliging en eventuele voorwaarden voor de voeding. Een installateur vergelijkt deze informatie met de capaciteit van de bestaande groep en met andere verbruikers, zoals een vaatwasser, oven, wasmachine of warmtepomp.

Een groep die op papier voldoende lijkt, kan in de praktijk toch te zwaar worden belast wanneer meerdere apparaten tegelijk inschakelen. Daarom is een realistische berekening belangrijker dan een algemene vuistregel.

Waarom startstroom en gelijktijdig inschakelen meetellen

Compressoren kunnen bij het inschakelen tijdelijk meer stroom vragen dan tijdens normaal bedrijf. Moderne inverter-airco’s regelen hun vermogen geleidelijker, maar dat betekent niet dat de startbelasting of maximale stroom zonder controle kan worden genegeerd.

Wanneer drie units vrijwel tegelijk starten, kan de tijdelijke belasting zorgen voor een spanningsdip of het aanspreken van een beveiliging. De precieze invloed hangt af van het type airco, de interne elektronica, de kabelafstand en de rest van de installatie. Sommige systemen kunnen onderling worden gecoördineerd, maar een dergelijke functie is niet bij ieder merk of model beschikbaar en mag niet worden verondersteld.

Laat daarom controleren hoe de gekozen units starten en of de fabrikant eisen stelt aan de voeding, beveiliging of onderlinge communicatie. Een eventuele startvertraging of regeltechniek is alleen zinvol als die daadwerkelijk door de apparatuur wordt ondersteund en correct wordt ingesteld.

Bekabeling, spanningsval en beveiliging

De groepenkast is slechts één onderdeel van de beoordeling. Ook de kabel tussen de groepenkast, eventuele verdeelpunten en de airco’s moet geschikt zijn voor de belasting. De lengte, kabeldoorsnede, aanlegwijze en omgevingstemperatuur beïnvloeden de warmteontwikkeling en spanningsval.

Bij meerdere airco’s is bovendien duidelijkheid in de verdeling belangrijk. Een technische ruimte of verdeelpunt kan de bekabeling overzichtelijk maken, maar de exacte uitvoering moet passen bij de installatie en de voorschriften. Elke aftakking moet correct worden aangesloten en voorzien zijn van passende beveiliging. De aanwezigheid van een aardlekschakelaar of automaat alleen zegt niet dat de hele installatie goed is ontworpen.

Werkzaamheden aan de groepenkast, nieuwe voedingskabels en aanpassingen aan beveiligingen horen door een bevoegd elektrotechnisch installateur te worden uitgevoerd. Laat na de werkzaamheden controleren of de aarding, isolatie, aansluitingen en beveiligingen correct functioneren.

Drie mogelijke voedingsoplossingen

Afhankelijk van de berekening zijn er meerdere manieren om drie airco’s elektrisch aan te sluiten:

• Eén bestaande groep: dit kan alleen wanneer de totale belasting, bekabeling en beveiliging aantoonbaar geschikt zijn en er voldoende capaciteit overblijft voor andere apparaten.
• Een verdeelinrichting of subverdeler: hiermee kunnen meerdere aftakkingen overzichtelijk worden aangelegd, vaak met een eigen beveiliging per circuit. De subverdeler moet zelf correct worden ontworpen en gevoed.
• Meerdere afzonderlijke groepen: dit geeft vaak de meeste duidelijkheid en beperkt de gevolgen van een storing in één circuit. Het kan nodig zijn wanneer de totale belasting te hoog is of wanneer de fabrikant een afzonderlijke voeding voorschrijft.

De beste oplossing is dus niet altijd de oplossing met de minste groepen. Bereikbaarheid, kabelroutes, toekomstige uitbreiding en onderhoud tellen eveneens mee.

Split- of multi-splitsysteem: elektrisch niet hetzelfde

Drie binnenunits kunnen deel uitmaken van één multi-splitsysteem met één buitenunit, maar dat maakt de elektrische beoordeling niet automatisch eenvoudig. De buitenunit bepaalt vaak een belangrijk deel van de voedingsbehoefte, terwijl de binnenunits via het systeem worden aangestuurd. Bij drie losse split-airco’s kunnen juist meerdere buitenunits en afzonderlijke voedingspunten nodig zijn.

Laat vóór aanschaf vastleggen welk systeem wordt bedoeld en welke elektrische aansluitvoorwaarden daarbij horen. Merk en model zijn relevant, maar een bekende fabrikant of een compact model is geen bewijs dat drie toestellen op één groep passen. Controleer altijd de officiële productspecificaties van de gekozen combinatie.

Praktische controle vóór installatie en tijdens gebruik

Een goede voorbereiding begint met een inventarisatie van de groepenkast, de beschikbare groepen, de kabelroutes en alle bestaande verbruikers. Noteer daarnaast de exacte typenummers van de airco’s en bespreek of ze gelijktijdig kunnen draaien. Vraag om een uitleg van de gekozen beveiliging en de manier waarop de installatie bij onderhoud spanningsvrij wordt gemaakt.

Na installatie zijn duidelijke labels en een bijgewerkt groepenoverzicht nuttig. Let tijdens gebruik op terugkerende uitval, warme schakelaars, verkleuring, een brandlucht, ongebruikelijke geluiden of storingen bij het gelijktijdig inschakelen. Schakel de installatie bij een elektrisch probleem uit en laat deze controleren. Open een airco of werk aan koelmiddelleidingen niet zelf: koelmiddelwerkzaamheden en controles aan het koudemiddelcircuit zijn voor een daarvoor bevoegde specialist.

Onderhoud bestaat onder meer uit het reinigen van filters en warmtewisselaars en het controleren van de werking. Een installateur kan daarnaast, afhankelijk van de installatie, elektrische aansluitingen, beveiligingen en het koudemiddelcircuit beoordelen.