Multi-split of twee losse airco’s: eerst het systeemtype bepalen

De uitdrukking ‘2 airco’s op 1 groep’ wordt op twee manieren gebruikt. Bij een multi-splitsysteem werken twee binnendelen samen met één buitenunit. Dat bespaart doorgaans ruimte voor een tweede buitenunit en maakt één gezamenlijke systeemoplossing mogelijk. De buitenunit hoeft bovendien niet altijd beide kamers op volle capaciteit te bedienen; de regeling past de werking aan de actuele vraag aan.

Bij twee zelfstandige airco’s heeft iedere installatie een eigen buitenunit. Dan moet worden bekeken hoe beide apparaten elektrisch worden aangesloten en welke belasting zij gelijktijdig kunnen veroorzaken. Een antwoord dat alleen naar het aantal binnenunits kijkt, is daarom onvoldoende. Vraag naar de totale aansluitwaarde en de maximale bedrijfsbelasting van de complete configuratie.

Welke elektrische controles zijn nodig?

Een installateur begint met een controle van de bestaande groepenkast en de apparaten die al op de groep zijn aangesloten. Een aparte groep voor het aircosysteem kan helpen om beïnvloeding door andere zware verbruikers te voorkomen, maar de noodzaak daarvan hangt af van de berekende belasting en de installatie ter plaatse.

Daarna worden onder meer de volgende punten gecontroleerd:

• de nominale en maximale stroom van de buitenunit;
• de verwachte belasting wanneer beide ruimtes tegelijk worden gekoeld;
• de lengte, doorsnede en aanleg van de voedingskabel;
• de installatieautomaat, aardlekbeveiliging en aarding;
• de aansluitingen, klemmen en eventuele verdeling naar de binnenunits;
• de afstand tussen groepenkast, buitenunit en binnenunits.

De juiste kabeldoorsnede en beveiliging kunnen niet veilig op basis van een algemene vuistregel worden gekozen. Kabellengte, aanlegwijze, spanningsverlies, toestelgegevens en de bestaande installatie spelen allemaal mee. Werkzaamheden in de groepenkast en aan vaste elektrische aansluitingen horen door een bevoegd vakpersoon te worden uitgevoerd.

Wat gebeurt er als de groep verkeerd is gedimensioneerd?

Wanneer de gezamenlijke belasting te hoog is, kan de installatieautomaat regelmatig uitschakelen. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer beide zones tegelijk veel koelvermogen vragen en daarnaast andere zware apparatuur op dezelfde groep actief is. Ook een slechte verbinding, verkeerde kabelkeuze of onvoldoende beveiliging kan storingen en warmteontwikkeling veroorzaken.

Een multi-splitsysteem heeft als extra aandachtspunt dat één buitenunit voor beide binnenunits verantwoordelijk is. Een storing aan de buitenunit kan daardoor gevolgen hebben voor beide kamers. Ook kan de beschikbare capaciteit worden verdeeld wanneer beide ruimtes gelijktijdig veel koeling vragen. Dat betekent niet automatisch dat de installatie onvoldoende is, maar wel dat de combinatie vooraf technisch moet worden afgestemd.

Invertertechniek kan de belasting geleidelijk aanpassen en pieken beperken. Het is echter geen vervanging voor een correcte dimensionering. De specificaties van het gekozen merk en model blijven bepalend.

Capaciteit, leidingwerk en plaatsing beoordelen

Naast de elektrische aansluiting moet de koelvraag per ruimte worden bepaald. Oppervlakte, isolatie, glaspartijen, zoninstraling, gebruik en gewenste temperatuur beïnvloeden hoeveel vermogen nodig is. Twee kamers met dezelfde oppervlakte kunnen daardoor toch een andere geschikte binnenunit nodig hebben.

De installateur beoordeelt ook de plaats van de buitenunit, de beschikbare ventilatieruimte, trillingsbeperking en de route van koelleidingen, communicatiebekabeling en condensafvoer. De condensafvoer moet voldoende afschot hebben en mag niet zo worden aangelegd dat water terugloopt of ongewenst in een constructie terechtkomt.

Werkzaamheden aan het koudemiddelcircuit, zoals aansluiten, vacumeren, controleren op lekkage of aanpassen van leidingen, moeten door een daarvoor bevoegde specialist worden uitgevoerd. Bij dakdoorvoeren, constructieve aanpassingen of werkzaamheden aan elektra is eveneens specialistische beoordeling nodig. Controleer daarnaast vooraf of toestemming van verhuurder, VvE of gemeente relevant is.

Gebruik en onderhoud na de installatie

Een stabiele werking begint met een goede inregeling. Test na montage of beide binnenunits afzonderlijk en gezamenlijk functioneren, of de communicatie met de buitenunit goed verloopt en of de condensafvoer correct werkt. Controleer ook of de gekozen instellingen aansluiten bij het gebruik van de ruimtes.

Voor dagelijks gebruik helpen schone filters en een vrije luchtstroom. Laat het systeem bij klachten zoals terugkerende uitval, lekkage, ongewone geluiden of onvoldoende koeling inspecteren. Onderhoud kan bestaan uit het reinigen van filters en warmtewisselaars en het controleren van afvoer, aansluitingen en werking. Controle van koelmiddel en het koudemiddelcircuit hoort bij een bevoegde specialist.

De belangrijkste conclusie is daarom: twee airco’s op één groep kan mogelijk zijn, maar ‘één groep’ is geen zelfstandig ontwerpcriterium. Het volledige systeem, de woninginstallatie en het verwachte gelijktijdige gebruik moeten samen worden beoordeeld.