1. Begin met een plaatsingsplan voor je woning

Een airco werkt pas prettig als de binnenunit de ruimte goed kan bereiken en de buitenunit technisch en praktisch verantwoord staat. De binnenunit moet bereikbaar blijven voor filterreiniging en mag niet onnodig worden blootgesteld aan warmtebronnen of direct zonlicht. Ook de route van koelmiddelleidingen, condensafvoer en bekabeling bepaalt hoeveel werk nodig is.

Buiten is een stevige ondergrond of geschikte gevelbeugel nodig. Trillingsdemping kan helpen om contactgeluid naar de woning of omgeving te beperken. In een rijtjeshuis, smalle zijtuin of woning met een plat dak kan de beschikbare ruimte de keuze sterk beïnvloeden. Een alternatieve positie, bijvoorbeeld op een dak of op een minder zichtbare plek, is soms praktischer dan montage aan de voorgevel.

Laat vooraf ook beoordelen of de doorvoer door de gevel, het dak of een andere constructie bouwkundige gevolgen heeft. Bij twijfel over de draagkracht, waterdichtheid of staat van het dak is een bouwkundig specialist nodig.

2. Kies capaciteit op basis van gebruik, niet alleen van oppervlakte

De benodigde capaciteit hangt samen met meer dan het aantal vierkante meters. Isolatie, glasoppervlak, zonbelasting, plafondhoogte, warmtebronnen en de verbinding met andere ruimtes spelen mee. Ook het gebruiksprofiel telt: een slaapkamer wordt anders gebruikt dan een open woonkeuken die overdag veel zon krijgt.

Als globale oriëntatie worden soms waarden van ongeveer 2 tot 2,5 kW voor slaapkamers, 3 tot 4 kW voor kleinere woonkamers en 5 tot 8 kW voor grotere open woonruimtes gebruikt. Dit zijn geen automatische adviezen. Een te kleine unit kan moeite hebben om de ruimte op temperatuur te brengen; een te grote unit kan minder gelijkmatig werken en sneller pendelen.

Voor één hoofdruimte is een single-split vaak het uitgangspunt. Wanneer meerdere kamers afzonderlijk geregeld moeten worden, kan een multi-split met één buitenunit worden overwogen. Daarbij moet wel worden bekeken of de leidingroutes, het gelijktijdige gebruik en de technische specificaties bij elkaar passen.

Ekaa Duurzaam levert modellen van onder meer Daikin, Mitsubishi Electric, LG, Panasonic en Toshiba. Merkkeuze, geluidsniveau, energieklasse, bediening, filterfuncties en koudemiddel kunnen per model verschillen. Vraag daarom om een voorstel waarin de gekozen capaciteit en plaatsing worden toegelicht.

3. Let extra op elektra, koudemiddel en condensafvoer

Een airco-installatie vraagt een passende elektrische aansluiting. Een kleine installatie kan soms op een bestaande groep werken, maar een aparte groep of versterkte aansluiting kan nodig zijn. Bij grotere systemen moet ook worden beoordeeld of de aanwezige aansluiting geschikt is. Laat dit controleren door een bevoegde elektricien; ga niet zelf aanpassingen doen in de groepenkast.

De koelmiddelleidingen moeten correct worden aangesloten, gevacumeerd en gecontroleerd. Ook het voorgeschreven koudemiddel en de hoeveelheid daarvan moeten bij het systeem passen. Werkzaamheden aan koudemiddelen zijn geen doe-het-zelfklus en horen te worden uitgevoerd door een daarvoor gecertificeerde of bevoegde installateur.

De condensafvoer verdient eveneens aandacht. Condenswater moet veilig worden afgevoerd zonder lekkage, hinder of schade aan gevel, vloer of constructie. Bespreek daarom vooraf waar het water naartoe gaat en hoe de afvoer bereikbaar blijft voor controle.

4. Beperk geluidsoverlast en houd rekening met de omgeving

Geluid is een van de belangrijkste praktische aandachtspunten bij een airco in een dichtbebouwde omgeving. Zowel de binnenunit als de buitenunit maakt geluid. De ervaren hinder hangt af van het gekozen model, het vermogen, de instellingen, de montage en de afstand tot slaapkamers, ramen en perceelgrenzen.

Plaats de buitenunit daarom niet automatisch op de meest zichtbare of gemakkelijk bereikbare plek. Kijk ook naar de richting van de uitblaas, de afstand tot buren en de manier waarop trillingen naar de gevel of het dak kunnen worden doorgegeven. Een installateur kan model en positie op elkaar afstemmen en de bediening uitleggen, bijvoorbeeld met timers of stille standen.

Geluidswaarden uit productdocumentatie zijn nuttig voor vergelijking, maar zeggen niet alles over de situatie ter plaatse. Vraag bij twijfel om de technische specificaties van het voorgestelde model en laat de uiteindelijke positie beoordelen.

5. Airco en vocht: ondersteuning, geen schimmelsanering

Een airco met ontvochtigingsfunctie kan vocht uit de binnenlucht halen en daarmee bijdragen aan een comfortabeler binnenklimaat. Dat kan nuttig zijn in ruimtes waar de relatieve luchtvochtigheid regelmatig hoog is. De functie vervangt echter geen goede ventilatie en lost geen bouwkundig vochtprobleem op.

Schimmel, optrekkend vocht, lekkages, koudebruggen en onvoldoende ventilatie vragen een andere diagnose. Een airco-installatie verwijdert geen schimmel en is geen vochtsanering. Bij structureel vocht is samenwerking met een bouwkundige, vochtbestrijder of ventilatiespecialist verstandig.

Gebruik een ontvochtigingsstand dus als onderdeel van klimaatbeheersing, niet als bewijs dat de onderliggende oorzaak is opgelost. Laat bij blijvende vochtplekken eerst de oorzaak onderzoeken.

6. Vergunningen, VvE en onderhoud vooraf controleren

Voor veel particuliere installaties is niet automatisch een vergunning nodig, maar de regels kunnen afhangen van de locatie, het gebouw en de zichtbaarheid van de buitenunit. Bij een monument, beschermd stadsgezicht, zichtbare gevelmontage of een appartement kunnen aanvullende voorwaarden of toestemming gelden.

Controleer bij een appartement de regels van de VvE voordat je opdracht geeft. Ook wanneer een technische oplossing mogelijk is, kan toestemming nodig zijn voor gevel, dak, buitenruimte of geluid. Laat zo nodig een technische tekening en geluidsinformatie aanleveren.

Na installatie blijven filters en de buitenunit onderhoud vragen. Plan bij normaal gebruik bijvoorbeeld jaarlijks onderhoud, met extra aandacht bij intensief gebruik. Een onderhoudsbeurt kan bestaan uit het reinigen van filters, controleren van luchtstromen, inspecteren op lekkage of slijtage en het controleren van de werking. Garantievoorwaarden verschillen per merk en type; bewaar daarom installatie- en onderhoudsdocumentatie.