Wat betekent afpersen precies?

In de praktijk wordt met afpersen vaak het geheel van druktest, lektest, vacumeren en opnieuw vullen bedoeld. Technisch gezien is de druktest vooral bedoeld om te controleren of verbindingen en leidingen dicht zijn. De installatie wordt daarbij met een geschikt droog inert gas onder druk gezet. De monteur controleert vervolgens of de druk stabiel blijft en zoekt, waar nodig, naar lekkagepunten.

Na een geslaagde druktest wordt het gas verwijderd en wordt het circuit gevacumeerd. Dat is belangrijk omdat lucht, vocht en andere niet-condenseerbare gassen de werking van een warmtepomp of airco kunnen beïnvloeden. Pas wanneer het circuit voldoende droog en leeg is, kan het voorgeschreven koudemiddel worden ingebracht.

Wanneer is afpersen bij Mitsubishi noodzakelijk?

Laat een Mitsubishi-airco opnieuw testen en vacumeren wanneer het koudemiddelcircuit is onderbroken. Dat geldt onder meer bij:

• het vervangen of verplaatsen van een binnen- of buitenunit;
• het vervangen, inkorten of opnieuw aansluiten van koudemiddelleidingen;
• een reparatie aan de compressor of andere onderdelen in het circuit;
• het losnemen van serviceaansluitingen;
• een gevonden of vermoedelijke lekkage;
• een installatie die na montage niet correct op druk komt of onvoldoende verwarmt of koelt.

Bij een storing is afpersen niet automatisch de eerste of enige oplossing. Eerst moet worden vastgesteld of de oorzaak inderdaad in het koudemiddelcircuit ligt. Een specialist kan ook elektrische storingen, luchtstroomproblemen, vervuiling of een defecte sensor controleren.

Hoe verloopt de procedure?

1. Identificatie: de monteur controleert het model, serienummer, typeplaatje en de configuratie, bijvoorbeeld single-split of multi-split.
2. Veiligstellen: aanwezig koudemiddel wordt, wanneer nodig, met geschikte apparatuur teruggewonnen. Het mag niet ongecontroleerd worden afgeblazen.
3. Druk- en lektest: het circuit wordt met droog inert gas getest. Aansluitingen, flareverbindingen, leidingen en servicepunten worden gecontroleerd.
4. Vacumeren: een vacuümpomp verwijdert lucht en vocht. Met een passende vacuümmeter wordt gecontroleerd of het vacuüm wordt bereikt en stabiel blijft.
5. Vullen: het juiste koudemiddel wordt volgens de fabrieksgegevens ingebracht. De hoeveelheid moet worden gewogen en afgestemd op leidinglengte en systeemtype.
6. Eindcontrole: de installatie wordt in bedrijf gesteld. Temperaturen, drukken, stroomopname en de werking van binnen- en buitenunit kunnen daarbij worden gecontroleerd.

De exacte meetwaarden en werkwijze verschillen per model. De servicemanual van het betreffende Mitsubishi-systeem is daarom leidend.

Waarom lucht en vocht problemen kunnen geven

Lucht en vocht in het koudemiddelcircuit verstoren de warmteoverdracht en kunnen onderdelen extra belasten. Vocht kan bovendien ongewenste reacties met olie en materialen veroorzaken. Dat kan zich uiten in minder comfort, afwijkende bedrijfswaarden of storingen. Een onjuiste hoeveelheid koudemiddel heeft eveneens gevolgen: te weinig of te veel vullen is geen betrouwbare manier om een installatie beter te laten presteren.

Bij invertergestuurde systemen is nauwkeurig werken extra belangrijk, omdat de regeling het vermogen voortdurend aanpast aan de warmtevraag. Een specialist beoordeelt daarom de gemeten waarden in samenhang met het model en de bedrijfsomstandigheden, in plaats van alleen naar één drukwaarde te kijken.

Mitsubishi-modellen, multi-split en R32

Mitsubishi-systemen zijn verkrijgbaar in verschillende series en uitvoeringen. Het koudemiddel, de vulhoeveelheid, de aansluitpunten en de controleprocedure kunnen per model verschillen. Controleer daarom altijd het typeplaatje en de bijbehorende documentatie; ga niet uitsluitend uit van de modelnaam of een eerdere installatie.

Bij multi-split systemen moet de monteur extra letten op de afzonderlijke binnenunits, de leidingloop en de volgorde waarin het systeem wordt getest en vrijgegeven. Bij R32 zijn bovendien specifieke veiligheidsmaatregelen en geschikte apparatuur nodig. Werk aan koudemiddelen hoort bij een daarvoor bevoegde professional. Voor elektra, dakdoorvoeren en constructieve aanpassingen kunnen daarnaast andere vakdisciplines nodig zijn.

Hoe controleert u of het werk zorgvuldig is uitgevoerd?

Vraag na afloop om een servicerapport of werkbon met ten minste het uitgevoerde werk, het gebruikte koudemiddel en eventuele gemeten waarden. U kunt ook vragen of de druktest en vacuümtest zijn uitgevoerd en of de toegevoegde hoeveelheid koudemiddel is geregistreerd.

Let zelf na de werkzaamheden op de werking van de installatie. Abnormale geluiden, terugkerende storingen, ijsvorming of duidelijk minder koel- of verwarmingsvermogen zijn redenen om opnieuw contact op te nemen. Een airco die weer draait, is op zichzelf geen bewijs dat een lekkage definitief is opgelost.

Waarom een specialist inschakelen?

Afpersen vereist onder meer een geschikte stikstofvoorziening, een vacuümpomp, meetapparatuur en middelen voor het terugwinnen en wegen van koudemiddel. Daarnaast moet de monteur weten welke procedure bij het specifieke model hoort. Zelf aan koudemiddelleidingen, servicekranen of R32-installaties werken brengt veiligheids- en milieurisico’s met zich mee en kan gevolgen hebben voor service- of garantieafspraken.

Vraag vooraf welke certificering, rapportage en bevoegdheid op uw specifieke installatie van toepassing zijn. Laat na afloop vastleggen welke controles zijn uitgevoerd, welk koudemiddel is gebruikt en welke hoeveelheid eventueel is toegevoegd.