Wat gebeurt er tijdens het afpersen van een airco?

Na het aanleggen van de koelleidingen worden de verbindingen gecontroleerd voordat de installatie definitief wordt geopend of gevuld volgens de voorgeschreven werkwijze. De monteur sluit meetapparatuur aan en brengt het leidingcircuit met een geschikt inert testgas op de druk die past bij het betreffende systeem en de instructies van de fabrikant.

Daarna volgt een wachttijd waarin de druk wordt gemonitord. Een drukverandering kan wijzen op een lekkage, maar de interpretatie hangt af van onder meer temperatuur, meetnauwkeurigheid en de gebruikte apparatuur. Daarom is alleen een begin- en eindwaarde zonder toelichting niet altijd voldoende. De installateur controleert verdachte verbindingen doorgaans aanvullend met een passende lekzoekmethode.

Wanneer de test goed verloopt, wordt het systeem verder voorbereid voor ingebruikname. De leidingen worden daarbij op de voorgeschreven manier behandeld en de installatie wordt gecontroleerd voordat de airco wordt gestart.

Waarom is deze druktest belangrijk?

Een koelsysteem kan technisch functioneren en toch een kleine lekkage hebben. Die lekkage kan ontstaan bij een flareverbinding, koppeling, leiding of ander onderdeel van het circuit. Een druktest helpt om problemen te vinden voordat de installatie in normaal bedrijf draait.

Een lek kan leiden tot minder koel- of verwarmingsvermogen, storingen en extra belasting van de compressor. Ook kan ontsnappend koudemiddel schadelijk zijn voor het milieu. Het is daarom verstandig om signalen zoals teruglopende werking, ijsvorming op leidingen, foutmeldingen of herhaald bijvullen niet te negeren. De oorzaak moet eerst door een vakbekwame specialist worden vastgesteld.

De druktest is slechts één onderdeel van een zorgvuldige installatie. Ook de leidinglengte, isolatie, condensafvoer, elektrische aansluiting, bevestiging van de units en doorvoer door muur of dak verdienen controle.

Wat kunt u als huiseigenaar controleren?

U hoeft de technische handeling niet zelf uit te voeren om toch zicht te houden op de kwaliteit van het werk. Bespreek vóór de installatie de volgende punten:

• Vraag of het leidingcircuit vóór ingebruikname op lekdichtheid wordt getest.
• Vraag welk testgas en welke werkwijze worden gebruikt.
• Laat uitleggen welke delen van het systeem in de test zijn opgenomen.
• Vraag hoe lang de installatie onder testdruk blijft en hoe de uitkomst wordt beoordeeld.
• Vraag om een oplevernotitie of servicerapport waarin de uitgevoerde controles staan.
• Controleer of werkzaamheden aan koudemiddel en elektra door daarvoor bevoegde personen worden uitgevoerd.

Een professionele offerte maakt onderscheid tussen installatie, materiaal, eventuele aanvullende werkzaamheden en oplevering. Laat onduidelijke meerwerkposten eerst toelichten voordat u akkoord gaat.

Wie mag het werk uitvoeren?

Werk aan een aircosysteem is niet hetzelfde als een doe-het-zelfklus. Bij systemen met koudemiddel gelden specifieke eisen voor veilig werken en voor handelingen aan het koudemiddelcircuit. Daarnaast moeten elektrische aansluitingen geschikt en veilig worden uitgevoerd. Bij werkzaamheden op een dak zijn valbeveiliging, draagkracht en een correcte afdichting belangrijke aandachtspunten.

Laat daarom een bevoegde installateur beoordelen wat nodig is. Ga niet zelf ventielen openen, koudemiddel laten ontsnappen, leidingen onder druk zetten of elektrische aansluitingen aanpassen. Bij een vermoeden van lekkage schakelt u de installatie uit als dat veilig kan en neemt u contact op met een specialist.

Wat als de airco al is geïnstalleerd?

Ook bij een bestaande installatie kan een lek- of drukcontrole onderdeel zijn van een diagnose. Een installateur kijkt dan eerst naar de klacht, de bedrijfswaarden, zichtbare verbindingen en de onderhoudshistorie. Alleen koudemiddel bijvullen zonder de oorzaak van een tekort te onderzoeken is geen complete oplossing.

Vraag bij reparatie of onderhoud welke bevinding is gedaan en welke vervolgstap wordt voorgesteld. Een duidelijke uitleg bevat bij voorkeur de vermoedelijke oorzaak, de noodzakelijke handeling en eventuele alternatieven. Bij twijfel kunt u een tweede beoordeling vragen, zeker wanneer een ingreep gevolgen heeft voor leidingen, dakafwerking, elektra of het koudemiddelcircuit.