Wat wordt er precies getest?

Bij afpersen ligt de nadruk op de dichtheid van het koelcircuit. De monteur sluit het betreffende deel van het systeem gecontroleerd af en brengt het op een testdruk die past bij het type installatie en de voorschriften van de fabrikant. Vervolgens wordt gedurende een afgesproken periode bekeken of de druk stabiel blijft. Een drukdaling kan wijzen op een lekkage, maar de oorzaak moet verder worden onderzocht.

Na de druktest volgt het vacumeren. Daarbij wordt lucht en vocht uit het systeem verwijderd. Vocht kan bijdragen aan corrosie of ongewenste reacties in het circuit, terwijl lucht de werking van het koudemiddelproces kan verstoren. Het eindniveau en de stabiliteit van het vacuüm worden gemeten met geschikte meetapparatuur. De exacte grenswaarden en meetduur verschillen per installatie en fabrikant.

Wanneer is afpersen nodig?

Laat een airco opnieuw afpersen wanneer het koelcircuit is geopend of aangepast. Denk aan de volgende situaties:

• na het aanleggen van nieuwe koelmiddelleidingen;
• na solderen, lassen of andere bewerkingen aan leidingverbindingen;
• na het vervangen van bijvoorbeeld een compressor, condensor of serviceklep;
• na herstelwerkzaamheden waarbij koudemiddel is ontsnapt;
• bij het wijzigen van onderdelen of het aanpassen van het leidingtraject;
• bij ingebruikname na langdurige stilstand, wanneer daar een technische aanleiding voor is.

Bij regulier onderhoud wordt niet automatisch het volledige circuit afgeperst. De noodzaak hangt af van wat er aan de installatie is gedaan en of er aanwijzingen zijn voor een lekkage, vochtprobleem of andere afwijking. Laat de monteur vooraf uitleggen welke controle wordt uitgevoerd en waarom.

Hoe verloopt een professionele procedure?

Een zorgvuldige afpersing bestaat uit meer dan alleen een slang aansluiten en de installatie weer starten. In hoofdlijnen verloopt de controle als volgt:

1. De installatie wordt veilig uitgeschakeld en het te testen circuit wordt geïsoleerd.
2. De verbindingen, servicekleppen en leidingdelen worden gecontroleerd.
3. Het systeem wordt met geschikt testgas op de voorgeschreven testdruk gebracht.
4. De druk wordt gemonitord en verdachte verbindingen worden gericht onderzocht.
5. Na een geslaagde druktest wordt het testgas veilig verwijderd.
6. Met een vacuümpomp wordt het circuit gevacumeerd.
7. De vacuümwaarde en het verloop van de meting worden beoordeeld.
8. Daarna wordt het systeem volgens de specificaties gevuld, aangesloten en functioneel getest.

Voor kleine lekkages kan aanvullende lekdetectie nodig zijn. De keuze voor apparatuur en methode hangt af van het systeem, het gebruikte koudemiddel en de bereikbaarheid van de verbindingen. Zelf experimenteren met druk, koudemiddel of servicekleppen is onverstandig: verkeerde handelingen kunnen schade, lekkage of veiligheidsrisico’s veroorzaken.

Aandachtspunten in Rotterdamse woningen en bedrijfspanden

In Rotterdam komen uiteenlopende gebouwtypen voor: appartementen, oudere woningen, nieuwbouw en bedrijfspanden. Daardoor kan de bereikbaarheid van leidingen sterk verschillen. In een ouder pand zijn leidingen soms weggewerkt achter plafonds, wanden of bouwkundige betimmering. Bij appartementen en hogere gebouwen spelen daarnaast leidinglengte, hoogteverschil en de configuratie van een multi-splitsysteem een rol.

Ook beperkte werkruimte of een lastig bereikbare buitenunit kan invloed hebben op de voorbereiding en meetbaarheid van de werkzaamheden. In kust- en havengebieden verdienen zichtbare corrosie, aangetaste verbindingen en vocht extra aandacht, zonder dat dit op zichzelf bewijst dat een systeem lek is. Een specialist moet de feitelijke staat van de installatie beoordelen.

Bij werkzaamheden aan dakdoorvoeren, gevels of constructies kan aanvullend dak- of bouwkundig werk nodig zijn. Controleer ook vooraf of toestemming van verhuurder, VvE of eigenaar nodig is en of gemeentelijke regels of vergunningseisen van toepassing zijn.

Offerte, rapportage en nazorg

De kosten en planning hangen onder meer af van het type airco, het aantal binnenunits, de lengte en bereikbaarheid van de leidingen, de staat van de verbindingen en eventuele reparaties. Bij een complexe multi-splitinstallatie is doorgaans meer voorbereiding en controle nodig dan bij een eenvoudig systeem. Vraag daarom om een offerte die duidelijk vermeldt wat wel en niet is inbegrepen.

Let bij het vergelijken van offertes op:

• de gebruikte testmethode en het geschikte testgas;
• de druktest en de manier waarop stabiliteit wordt beoordeeld;
• het vacumeren en de vastgelegde meetwaarden;
• eventuele lekdetectie of herstelwerk;
• functionele controle na afloop;
• de service- en testrapportage;
• de bevoegdheden of certificeringen die voor de werkzaamheden vereist zijn.

Bewaar de documentatie bij de installatie. De gegevens kunnen nuttig zijn voor toekomstig onderhoud, service of overleg met de fabrikant. Vraag bovendien welke signalen reden zijn om de installatie uit te schakelen en een specialist te bellen, zoals terugkerende storingen, ongebruikelijke geluiden, ijsvorming of een duidelijke afname van de werking. Reinig filters volgens de handleiding, maar open het koelcircuit of elektrische delen niet zelf.