Hoe Ontlucht Ik Mijn Radiatoren: Praktisch Stappenplan

Het korte antwoord op de vraag hoe ontlucht ik mijn radiatoren is: zet de thermostaat open, gebruik een ontluchtingssleutel om de ontluchtingsnippel langzaam te openen, vang het eerste lucht- en watermengsel op en sluit zodra er een stabiele waterstraal komt. Controleer daarna de keteldruk en vul het systeem zo nodig bij tot de aanbevolen druk. Dit is de kernhandeling en meestal voldoende om lucht uit een radiator te verwijderen zodat hij weer gelijkmatig warm wordt. Belangrijk is dat u veiligheid en de volgorde respecteert. Zet de verwarmingsketel eerst uit en laat het systeem iets afkoelen om spetters heet water te voorkomen. Open thermostatische radiatorknoppen zodat water vrij kan circuleren en lucht kan worden verdreven. Werk systematisch van hoog naar laag of van het verst van de ketel naar de dichtstbijzijnde radiatoren; vaak is starten op de hoogste punten praktisch, omdat lucht daar samenkomt. Als de keteldruk na het ontluchten flink daalt of als er steeds opnieuw lucht inkomt, wijst dat op een dieperliggend probleem. In dat geval is het verstandig een monteur te laten komen, zeker bij gesloten systemen of als u niet zeker bent over de bijvulprocedures.

Lucht in radiatoren ontstaat door meerdere oorzaken. Tijdens onderhoud of bijvullen komt er vaak onbedoeld lucht in het systeem. Ook kleine lekkages, corrosie en onvolledige ontluchting na reparatie kunnen luchtinsluiting veroorzaken. Materialen in het systeem zetten uit en krimpen bij temperatuurwisselingen, waardoor er ook lucht kan worden aangezogen. De directe gevolgen merkt u aan kloppende of borrelende geluiden, koudere zones bovenin de radiator en langere opwarmtijd van uw woning. Deze symptomen lijken misschien kleinigheden, maar ze leiden tot verminderde efficiëntie en hogere stookkosten. Een radiator die niet volledig warm wordt, dwingt de ketel om langer te draaien en kan de circulatie in het hele systeem verstoren. Daarnaast kan verkeerd ontluchten leiden tot drukverlies en het ongecontroleerd bijvullen van water. Wanneer een systeem herhaaldelijk lucht blijft bevatten, kan dat duiden op corrosie of een lek. Daarom is het niet alleen een klusje voor een doe-het-zelver; goed onderhoud en het gebruik van een waterbehandelingsmiddel of inhibitor voorkomt zuurstofinbreng en verkleint de kans op terugkerende problemen.

Voor u begint: verzamel een ontluchtingssleutel, een bakje of doek, en een waterdichte doek. Zet de ketel uit en laat het systeem afkoelen om brandwonden te voorkomen. Open vervolgens alle thermostatische radiatorknoppen volledig zodat water vrij kan circuleren en lucht kan ontsnappen. Begin bij de radiator die het hoogst geplaatst is of het verst van de ketel ligt; lucht stijgt namelijk naar hoge punten. Plaats het bakje onder de ontluchtingsnippel en steek de sleutel op de nippel. Draai de nippel langzaam tegen de klok in; u hoort eerst lucht ontsnappen met een licht sissend geluid. Houd het bakje gereed en sluit de nippel zodra er een stabiele stroom water zonder luchtbellen loopt. Herhaal dit voor alle radiatoren. Controleer daarna de druk op de ketel. Bij een combiketel is een druk tussen ongeveer 1 en 2 bar gebruikelijk, maar raadpleeg uw ketelhandleiding voor de exacte waarde. Vul de druk bij via de vul- of bijvulslang als dat nodig is, en sluit de slang goed af. Zet de ketel weer aan en laat het systeem op bedrijfstemperatuur komen. Controleer nogmaals op lucht en controleer of alle radiatoren nu gelijkmatig warm worden. Werk rustig en controleer na tien tot twintig minuten opnieuw; soms komt er nog wat nabijlucht vrij.

Soms blijft een radiator na ontluchten deels koud of komt er binnen korte tijd opnieuw lucht vrij. Dat kan verschillende oorzaken hebben en vereist verschillende oplossingen. Als de bovenkant van de radiator koud blijft terwijl de onderkant warm is, bevat het systeem waarschijnlijk slib of kalk. Dat verstoort de doorstroming en vraagt om een spoeling of diepgaandere reiniging, zoals een powerflush door een vakman. Als de keteldruk te laag is na ontluchten en u moet vaak bijvullen, duidt dat op een lek of een defect expansievat. Herhaaldelijk bijvullen is geen oplossing; laat dit controleren door een monteur. Een vastzittende radiatorkraan voorkomt dat u de radiator effectief ontlucht; dan moet de radiatorkraan mogelijk gedemonteerd en gesmeerd worden. Voor het afstellen van de balans in het systeem is het aan te raden de zogeheten lockshield-kleppen aan de achterkant van radiatoren te gebruiken. Marker de huidige stand voordat u bijstelt, draai in kleine stappen en noteer het effect. Als u zich niet zeker voelt bij deze handelingen, zijn wij bij Ekaa Duurzaam KIWA-gecertificeerd en verzorgen we inspectie, doorspoeling en het correct balanceren van systemen. Wij werken in Flevoland, Gelderland, Utrecht en de omliggende provincies en adviseren graag welke maatregel technisch passend is.

De manier waarop u ontlucht kan variëren per systeem. Bij een traditionele combiketel werkt de beschreven procedure doorgaans goed, maar let extra op de keteldruk na het ontluchten. Laagtemperatuursystemen zoals die op een warmtepomp reageren sterker op lucht en verstoring van de doorstroming. Bij warmtepompen is goede watercirculatie essentieel omdat ze met lagere aanvoertemperaturen werken. Lucht of slib reduceert het rendement sneller dan bij hoge-temperatuursystemen. Bij vloerverwarming is ontluchten een andere operatie en vereist vaak speciale ventielen en soms ontluchtingspunten op meerdere locaties. Thermostatische radiatorkranen kunnen lucht vasthouden als ze deels gesloten zijn; zet die dus open tijdens het ontluchten. Ook het expansievat en de automatische ontluchters op het systeem verdienen aandacht: een defect expansievat kan leiden tot drukschommelingen en terugkerende luchtproblemen. Als officieel dealer van onder meer Daikin en Mitsubishi leveren wij advies of service na installatie, zodat uw warmtepomp- of ketelsysteem structureel goed functioneert. In complexe gevallen ontrafelen wij graag de oorzaak en voeren we de juiste technische werkzaamheden veilig en conform voorschrift uit.

Voorkomen is beter dan ontluchten. Controleer uw radiatoren en keteldruk periodiek, vooral bij het begin van het stookseizoen. Ontluchten is vaak een seizoensklus, maar als u veel stookt of recent werkzaamheden heeft gehad, is extra controle verstandig. Belangrijke preventiemaatregelen zijn het gebruik van een waterbehandelingsmiddel of inhibitor om corrosie te beperken en correcte installatie en afdichting van leidingen. Zorg dat servicetaps en koppelingen goed zijn aangedraaid en laat na grote ingrepen altijd het systeem professioneel doorspoelen. Binnen ons onderhoudscontract controleren wij onder meer de systeemdruk, de werking van automatische ontluchters en de staat van het expansievat. Kleine problemen zien wij vroegtijdig en kunnen we oplossen voordat ze tot terugkerende lucht zorgen leiden. In regio’s zoals Flevoland, Noord-Holland en Utrecht bieden wij reguliere onderhoudsbeurten. Dat geeft rust en verlengt de levensduur van ketels, radiatoren en warmtepompen. Heeft u twijfels over de oorzaak van terugkerende lucht, dan adviseren wij een inspectie en een passende technische oplossing, zonder onnodige ingrepen.