Hoe werkt een split airco?

Een split airco verplaatst warmte met behulp van een koelcyclus. In de koelstand neemt de binnenunit warmte op uit de kamer. Het koudemiddel voert die warmte naar de buitenunit, waar deze aan de buitenlucht wordt afgegeven. In de verwarmingsstand kan de cyclus worden omgekeerd, zodat warmte juist naar binnen wordt gebracht.

De binnenunit bevat onder meer een warmtewisselaar, ventilator en filters. In de buitenunit bevinden zich onder andere de compressor en condensor. Een invertercompressor past het vermogen aan de actuele vraag aan. Daardoor hoeft het systeem minder vaak volledig aan en uit te schakelen, wat kan bijdragen aan een gelijkmatiger binnenklimaat.

De installatie bevat ook koelmiddelleidingen en een condensaatafvoer. Die onderdelen verdienen aandacht, omdat een onjuist leidingtraject, slechte isolatie of onvoldoende afvoer tot comfortproblemen of lekkage kan leiden.

Welke uitvoering past bij uw ruimte?

Voor woningen is een wandmodel meestal de meest voor de hand liggende uitvoering. Het neemt relatief weinig vloeroppervlak in en kan de lucht over een kamer verdelen. Een vloermodel kan praktischer zijn wanneer een wandmontage niet wenselijk of mogelijk is. Cassette-units zijn vooral bedoeld voor situaties met een verlaagd plafond en een grotere open ruimte.

Let bij het vergelijken van modellen op meer dan alleen koelvermogen. Kijk ook naar:

• het geluidsniveau van de binnen- en buitenunit;
• de bediening en eventuele nacht- of tijdprogramma’s;
• de mogelijkheid om te verwarmen en te ontvochtigen;
• de richting en snelheid van de luchtstroom;
• de afmetingen en uitstraling van de binnenunit;
• de onderhoudstoegang tot filters en warmtewisselaars.

Een model met extra luchtfilters of een ionisatiefunctie kan aantrekkelijk lijken, maar zulke functies vervangen geen schoonmaak, ventilatie of bouwkundige aanpak van vochtproblemen.

Dimensionering: niet te klein en niet te groot

Het benodigde vermogen wordt bepaald door onder meer het vloeroppervlak, de plafondhoogte, de ligging van de ruimte, glasoppervlak, zoninstraling, isolatie en het aantal aanwezige personen en apparaten. Een kleine slaapkamer vraagt doorgaans een andere oplossing dan een zonnige woonkamer met veel glas.

Een te kleine unit kan bij warm weer langdurig op hoge capaciteit draaien. Een te grote unit bereikt de gewenste temperatuur snel, maar kan vaker schakelen en de ruimte minder gelijkmatig ontvochtigen. Daarom is een berekening op basis van de werkelijke ruimte belangrijker dan een keuze op uitsluitend het aantal vierkante meters.

Bij een multi-split systeem moet bovendien worden gekeken naar de combinatie van binnenunits. Niet elke binnenunit kan met elke buitenunit worden gekoppeld. De technische documentatie van de fabrikant bepaalt welke combinaties, leidinglengtes en hoogteverschillen zijn toegestaan.

Plaatsing en installatie: de punten die vaak worden onderschat

De plaats van de binnenunit beïnvloedt de luchtverdeling en het comfort. De unit moet voldoende vrije ruimte hebben en mag de lucht niet rechtstreeks op een vaste zit- of slaapplaats blazen. De exacte afstand tot het plafond en andere obstakels volgt uit de installatievoorschriften van het gekozen model.

Voor de buitenunit zijn een stevige ondergrond, voldoende luchttoevoer en beperking van trillingen belangrijk. Een verkeerde plaatsing kan geluid naar de woning of omgeving versterken. Ook moeten bereikbaarheid, condenswater, geveldoorvoer en het uiterlijk van de installatie vooraf worden besproken.

De koelmiddelleidingen moeten goed worden geïsoleerd en binnen de maximale lengte en hoogteverschillen van de fabrikant blijven. Tijdens de installatie zijn onder meer vacuümtrekken en druktesten nodig. Werk aan koelmiddelcircuits hoort door een daarvoor bevoegde specialist te worden uitgevoerd. Hetzelfde geldt voor aanpassingen aan de elektrische installatie. Een aparte groep kan nodig zijn, afhankelijk van de situatie en het vermogen.

Rendement en dagelijks gebruik

Voor koeling wordt onder meer naar SEER gekeken; voor verwarming zijn SCOP en COP relevante waarden. Vergelijk daarbij bij voorkeur de seizoensgegevens van het volledige model en niet alleen één laboratoriumwaarde. Isolatie, zonwering, buitentemperatuur en de manier waarop u het systeem gebruikt hebben invloed op het werkelijke energieverbruik.

Gebruik een redelijke temperatuurinstelling en voorkom grote temperatuurverschillen met de buitenlucht. Houd deuren en ramen zoveel mogelijk gesloten tijdens het koelen. Zonwering kan de warmtelast beperken, vooral bij ramen op het zuiden of westen. De ontvochtigingsstand kan nuttig zijn bij een klam gevoel, maar is niet bedoeld als oplossing voor constructief vocht of bestaande schimmel.

Onderhoud, storingen en veiligheid

De gebruiker kan filters volgens de handleiding reinigen. Vuile filters beperken de luchtstroom en kunnen de werking verslechteren. Professioneel onderhoud kan bestaan uit controle en reiniging van warmtewisselaars, ventilatoren en condensaatafvoer, naast inspectie van elektrische aansluitingen, bevestigingen en het koelmiddelcircuit.

Werkt de airco minder goed, controleer dan eerst of de filters schoon zijn, de luchtinlaat vrij is en de ingestelde stand klopt. Houd ook rekening met een beveiligingstimer na het uitschakelen. Bij lekkage, ijsvorming, vreemde geluiden, brandlucht of onvoldoende verwarming is verder onderzoek door een specialist verstandig. Koelmiddel bijvullen of een lek herstellen mag niet als doe-het-zelfhandeling worden uitgevoerd.

De levensduur verschilt per merk, gebruik, installatiekwaliteit en onderhoud. Controleer daarom de garantie- en onderhoudsvoorwaarden van de fabrikant en installatiepartij voordat u een keuze maakt.

Wat kunt u van Ekaa Duurzaam verwachten?

Ekaa Duurzaam vermeldt levering, installatie en onderhoud van split airco’s van onder meer Daikin, Mitsubishi Electric, LG, Panasonic en Toshiba. In het advies kan aandacht worden besteed aan ruimtevolume, isolatie, gewenste functies, geluidsniveau en de technische mogelijkheden van de woning.

Ook plaatsing, leidingvoering, condensafvoer en de elektrische aansluiting horen bij de beoordeling. Vraag bij het advies welke werkzaamheden onder de offerte vallen, welke gegevens aan de fabrikant zijn ontleend en welke punten vóór installatie nog door een bevoegde specialist moeten worden gecontroleerd.