Wat betekent afpersen precies?

Afpersen is een druktest van het koelcircuit. De monteur sluit meetapparatuur aan en brengt het circuit met een daarvoor geschikt, inert testgas op de voorgeschreven testdruk. Vervolgens wordt gecontroleerd of de druk gedurende de test stabiel blijft. Ook zichtbare verbindingen, flarekoppelingen, afsluiters en leidingdoorvoeren worden nagekeken.

Afpersen is niet hetzelfde als vacuüm trekken. Bij vacumeren wordt lucht en vocht uit het systeem verwijderd met een vacuümpomp. Beide stappen kunnen na elkaar nodig zijn, bijvoorbeeld bij een nieuwe installatie of nadat een leiding is geopend. De exacte werkwijze hangt af van het type airco, het gebruikte koudemiddel en de voorschriften van de fabrikant.

Wanneer is afpersen thuis in Eindhoven verstandig?

Een druktest is met name logisch in de volgende situaties:

• na de installatie van een nieuwe split- of multi-splitairco;
• nadat leidingen, koppelingen of een binnen- of buitenunit zijn losgemaakt;
• bij een vermoeden van lekkage of een aantoonbare drukval;
• na herstelwerk aan een beschadigde leiding;
• wanneer een systeem na onderhoud niet goed opstart of onvoldoende koelt.

Minder koelvermogen heeft niet automatisch een lekkage als oorzaak. Vervuilde filters, een verkeerde instelling, onvoldoende luchtcirculatie of een probleem met de voeding kunnen vergelijkbare klachten geven. Een specialist hoort daarom eerst de klacht en de installatie te beoordelen voordat er aan het koelcircuit wordt gewerkt.

Waarom een goede druktest belangrijk is

Een niet-afgedicht koelcircuit kan koudemiddel verliezen. Daardoor kan het rendement afnemen en kan de compressor zwaarder worden belast. Wanneer een circuit na werkzaamheden niet goed wordt gecontroleerd, kunnen bovendien lucht en vocht achterblijven. Dat kan de werking van het systeem nadelig beïnvloeden en op termijn schade veroorzaken.

Een correcte controle bestaat daarom niet uit alleen kort meten. De monteur moet de juiste testmethode toepassen, de meetwaarden beoordelen en vaststellen of het systeem na de werkzaamheden opnieuw veilig in bedrijf kan. Bij een afwijkende meting moet eerst de oorzaak worden gevonden en hersteld. Het simpelweg toevoegen van koudemiddel is dan geen vervanging voor een lekkageonderzoek.

Hoe verloopt het afpersen stap voor stap?

1. Voorinspectie: de monteur bekijkt het type installatie, de leidingloop, koppelingen, isolatie en zichtbare beschadigingen.
2. Aansluiten van meetapparatuur: een geschikte manifold, drukmeter en testopstelling worden aangesloten volgens de voorschriften.
3. Druktest: het circuit wordt met geschikt testgas op de voorgeschreven druk gebracht. De druk wordt gedurende de vereiste periode gecontroleerd.
4. Lekkage zoeken: verbindingen en verdachte plaatsen worden onderzocht met een passende detectiemethode. Bij een lek moet de installatie eerst worden gerepareerd.
5. Vacumeren: nadat het circuit lekdicht is bevonden, worden lucht en vocht met een vacuümpomp verwijderd als de werkzaamheden daarom vragen.
6. Vullen en testen: alleen wanneer nodig wordt het voorgeschreven koudemiddel volgens de fabrikantgegevens toegevoegd. Daarna wordt de werking van de airco gecontroleerd.

Bij een multi-splitsysteem of een installatie met langere leidingen is extra nauwkeurigheid nodig. De benodigde hoeveelheid koudemiddel kan samenhangen met het systeemtype en de leidinglengte. De monteur hoort daarom de technische gegevens van het specifieke model te gebruiken.

Wat kunt u zelf controleren?

Als bewoner kunt u enkele veilige controles uitvoeren voordat u service aanvraagt. Reinig de filters volgens de handleiding, controleer of de ingestelde modus en temperatuur logisch zijn en kijk of de binnenunit voldoende lucht kan aanzuigen en uitblazen. Let ook op ongebruikelijke geluiden, waterlekkage, ijsvorming of een foutmelding.

Open het koelcircuit niet en probeer geen koudemiddel bij te vullen. Daarvoor zijn gespecialiseerde apparatuur, kennis van het gebruikte koudemiddel en de vereiste bevoegdheden nodig. Bij lekkage, beschadigde leidingen, twijfel over elektra of werkzaamheden aan het dak of de gevel moet een bevoegde vakman worden ingeschakeld.

Eindhoven: plan controle op een logisch moment

Een controle kan het beste worden gecombineerd met gepland onderhoud of met werkzaamheden waarbij de airco is verplaatst of geopend. Voor de afspraak is het nuttig om het merk, model en type systeem door te geven en te beschrijven wanneer de klacht is ontstaan. Meld ook of er recent aan de leidingen, wanddoorvoer, stroomvoorziening of buitenunit is gewerkt.

Controleer bij het kiezen van een uitvoerder of het bedrijf bevoegd is om met koudemiddelen te werken en vraag welke metingen worden uitgevoerd. Een professionele partij kan uitleggen of het om een diagnose, druktest, vacuümtest, reparatie of koudemiddelhandeling gaat. Onderhoudsfrequentie is afhankelijk van gebruik, omgeving en installatie; een jaarlijkse controle kan een praktisch uitgangspunt zijn, maar is geen universele regel voor ieder systeem.

Certificering en veiligheid

Werkzaamheden met koudemiddelen zijn aan regels gebonden vanwege milieu- en veiligheidsrisico’s. Laat druktesten, vacumeren, terugwinnen en vullen uitvoeren door een daarvoor bevoegde specialist. Vraag bij twijfel naar de actuele persoons- en bedrijfscertificering en laat vastleggen welk type koudemiddel en welke handelingen zijn toegepast.

Controleer bij het aanvragen van advies welke werkzaamheden binnen de actuele certificering van de uitvoerder vallen. Laat vooraf duidelijk uitleggen welke controle, reparatie of koudemiddelhandeling nodig is.