Waarom ontstaat ijs op de buitenunit?

Bij verwarmen werkt een airco als een omgekeerde warmtepomp. Het koudemiddel in de buitenunit heeft een lage temperatuur en onttrekt warmte aan de buitenlucht. Als de oppervlakken van de warmtewisselaar onder het vriespunt komen, kan vocht uit de lucht daarop bevriezen.

Een dunne laag rijp of tijdelijk ijs hoort daarom bij het winterbedrijf. Het probleem ontstaat wanneer de ijslaag de luchtstroom belemmert of wanneer het systeem niet meer goed kan ontdooien. U kunt dan minder warmte voelen, langere bedrijfstijden merken of herhaaldelijk storingsmeldingen zien. Trillingen en ongewone geluiden kunnen eveneens wijzen op ijs rond de ventilator.

De buitenunit moet rondom voldoende vrije ruimte houden. Sneeuw, bladeren, een dichtgevroren afvoer of voorwerpen tegen de unit kunnen de luchtcirculatie en waterafvoer verstoren.

Wat doet de ontdooicyclus?

De ontdooicyclus is de automatische procedure waarmee de installatie ijs van de buitenunit verwijdert. Veel systemen keren daarvoor tijdelijk de warmtestroom om. Andere onderdelen, zoals een elektrisch verwarmingselement, kunnen afhankelijk van het model bijdragen aan het ontdooien.

Tijdens het proces kan de binnenunit minder warmte afgeven. Dat is normaal zolang de cyclus daarna stopt en de verwarming weer op gang komt. De precieze duur en frequentie hangen af van het merk, model, de buitentemperatuur, de luchtvochtigheid en de hoeveelheid ijs. Een vast aantal minuten is daarom niet voor iedere airco van toepassing.

Let vooral op het patroon. Een korte onderbreking met daarna normale verwarming is meestal minder zorgelijk dan een buitenunit die voortdurend dichtvriest. Komt de installatie niet terug in de verwarmingsmodus, blijft er ijs liggen of verschijnt er een foutcode, noteer dan de melding en neem contact op met een gekwalificeerde specialist.

Wat kunt u zelf veilig controleren?

Bij lichte vorst kunt u enkele eenvoudige controles uitvoeren zonder de installatie open te maken:

• Controleer of sneeuw, bladeren en andere losse obstakels de buitenunit blokkeren.
• Verwijder zachte sneeuw voorzichtig met de hand of een zachte borstel.
• Bekijk of de condensafvoer zichtbaar dichtgevroren of verstopt is.
• Controleer van buitenaf of leidingisolatie beschadigd of losgeraakt is.
• Lees eventuele meldingen op de afstandsbediening, binnenunit of app en noteer het tijdstip.
• Luister of de ventilator ongewoon schuurt, tikt of hard trilt.

Blijf van elektrische aansluitingen, koelmiddelleidingen en onderdelen onder de kap af. Een koelmiddellek, meetprobleem of elektrische storing moet door een bevoegde monteur worden onderzocht. Gebruik ook geen heet water om ijs snel te laten smelten; temperatuurverschillen en vocht kunnen schade of opnieuw bevriezen veroorzaken.

Wanneer is uitzetten verstandig?

Een moderne installatie hoeft u bij normale vorst meestal niet preventief uit te zetten. De regeling is juist bedoeld om binnen een ingestelde temperatuur te blijven verwarmen en waar nodig automatisch te ontdooien.

U kunt de airco wel uitschakelen wanneer de buitenunit volledig door sneeuw of ijs is ingesloten, de ventilator niet vrij kan draaien, er zichtbare schade is of de condensafvoer bevroren lijkt. Schakel ook uit bij een brandlucht, lekkage, herhaalde foutmeldingen of een abnormaal elektrisch geluid. Raak de unit daarna niet verder aan en laat de oorzaak beoordelen.

Steeds handmatig aan- en uitzetten is geen oplossing voor normale ontdooimomenten. Laat de regeling haar werk doen en houd de ingestelde temperatuur zo constant mogelijk. Zo voorkomt u dat u een normale cyclus verwart met een storing.

Welke onderhoudspunten zijn belangrijk in de winter?

Een wintercontrole richt zich op de onderdelen die bij kou extra worden belast. Denk aan de werking van de ontdooicyclus, de luchtinlaat, de ventilator, de condensafvoer, leidingisolatie, bevestigingen en elektrische aansluitingen. Ook kunnen koelmiddelmetingen en controles van systeemdrukken nodig zijn wanneer de installatie onvoldoende verwarmt of steeds opnieuw bevriest.

Deze werkzaamheden horen niet bij een veilige doe-het-zelfcontrole. Voor werkzaamheden aan koelmiddel, elektra of de technische regeling is een bevoegde specialist nodig. Bij dakopstellingen moet bovendien worden gekeken naar de draagconstructie, bereikbaarheid en veilige uitvoering van het werk.

Ekaa Duurzaam beschrijft in de bron dat het inspecties en onderhoud uitvoert en klanten uitlegt welke wintercontroles zij zelf kunnen doen. Het bedrijf noemt Daikin, LG, Mitsubishi, Panasonic en Toshiba als merken waarvoor het als officieel dealer werkt. Controleer vooraf welke werkzaamheden, bevoegdheden en voorwaarden op uw specifieke installatie van toepassing zijn.