Hoe werkt een multi split met verwarming?

Een multi split-systeem gebruikt een buitenunit met compressor en koelcircuit. Via geïsoleerde koelmiddelleidingen is die buitenunit verbonden met meerdere binnenunits. In verwarmingsmodus haalt het systeem warmte uit de buitenlucht en geeft die warmte binnen af. In koelmodus gebeurt het omgekeerde.

Invertertechniek past het vermogen aan de actuele vraag aan. Daardoor hoeft de compressor niet steeds volledig aan of uit te schakelen. De regeling kan stabieler werken wanneer één kamer weinig warmte vraagt en een andere ruimte meer nodig heeft. De precieze werking en combinatie van binnenunits blijven afhankelijk van de fabrikant en het gekozen model.

Bij lage buitentemperaturen kan de capaciteit afnemen. Ook voert de buitenunit tijdens koude omstandigheden automatische ontdooicycli uit. Wie de airco als belangrijke verwarmingsbron wil gebruiken, doet er daarom goed aan te kijken naar de opgegeven lage-temperatuurprestaties en niet alleen naar het maximale vermogen.

Wanneer is een multi split een logische keuze?

Een multi split past goed wanneer u meerdere zones onafhankelijk wilt verwarmen of koelen. Denk aan een woonkamer, slaapkamer en werkkamer die niet allemaal tegelijk dezelfde temperatuur nodig hebben. U kunt dan gerichter regelen dan met één centrale temperatuurinstelling.

Het systeem kan ook een aanvulling zijn op een bestaande cv-installatie. In dat geval verwarmt de airco bijvoorbeeld de gebruikte leefruimte, terwijl de cv-ketel beschikbaar blijft voor andere kamers of momenten met een hoge warmtevraag. Of zo’n hybride gebruik financieel en technisch aantrekkelijk is, hangt af van isolatie, gebruikstijden, elektriciteitsaansluiting en de prestaties van het gekozen systeem.

Een multi split bespaart bovendien buitenruimte ten opzichte van meerdere losse single-split-systemen. Daar staat tegenover dat één buitenunit meerdere binnenunits en daarmee meerdere kamers bedient. Een storing aan de buitenunit kan dus gevolgen hebben voor het hele systeem. Dat risico hoort bij de afweging.

Capaciteit en binnenunits: waarop let u?

De buitenunit moet passen bij de gezamenlijke warmtevraag en koelvraag van de aangesloten ruimtes. Het is niet voldoende om de vermogens van alle binnenunits simpelweg op te tellen. Fabrikanten stellen grenzen aan het maximale gecombineerde vermogen, het aantal aansluitingen en de mogelijke modelcombinaties.

Let daarom op deze punten:

• de benodigde capaciteit per ruimte;
• het aantal binnenunits dat op de buitenunit mag worden aangesloten;
• de toegestane totale leidinglengte en hoogteverschillen;
• de manier waarop het systeem omgaat met gelijktijdig verwarmen en koelen;
• het geluidsniveau in slaapkamers en werkruimten;
• de gewenste bediening, zoals individuele regeling of wifi.

Wandmodellen zijn vaak praktisch, maar afhankelijk van de ruimte kunnen een vloermodel of plafondunit beter passen bij de luchtverdeling. De plaats van een binnenunit beïnvloedt comfort: een vrije luchtstroom, logische positie en bereikbare condensafvoer zijn belangrijker dan alleen het uiterlijk.

Installatie: buitenunit, leidingen en condensafvoer

De locatie van de buitenunit heeft invloed op geluid, trillingen, onderhoud en werking. Er moet voldoende vrije luchttoevoer zijn en de unit moet stevig en trillingsarm worden bevestigd. Bij plaatsing op een dak, gevel of balkon kunnen draagkracht, geluid, bereikbaarheid en toestemming van een verhuurder of VvE een rol spelen. Controleer ook vooraf of gemeentelijke regels of vergunningsvoorwaarden van toepassing zijn.

De koelmiddelleidingen moeten volgens de voorschriften van de fabrikant worden aangelegd, geïsoleerd en aangesloten. De toegestane lengte en het hoogteverschil mogen niet worden overschreden. Het koelmiddelcircuit hoort door een daarvoor bevoegde monteur te worden geopend, getest en in bedrijf gesteld.

Elke binnenunit heeft daarnaast een condensafvoer. Die afvoer moet naar een geschikte plaats lopen en waar mogelijk met voldoende afschot worden aangelegd. Als dat niet kan, kan een condenswaterpomp nodig zijn. Een slechte afvoer kan leiden tot wateroverlast, geur of storingen.

De elektrische aansluiting moet worden afgestemd op het beschikbare vermogen en de beveiliging van de woning. Laat een installateur controleren of een aparte groep of aanpassing van de groepenkast nodig is. Bouwkundige reparaties, algemeen loodgieterswerk en WTW-werkzaamheden vallen buiten de scope van dit artikel.

Verwarmen in de winter en energiegebruik

Het seizoensrendement wordt onder meer beïnvloed door de isolatie van het gebouw, de buitentemperatuur, de ingestelde temperatuur en de belasting per zone. Een systeem werkt doorgaans gunstiger wanneer het langere tijd op een passend vermogen draait dan wanneer het steeds grote temperatuurverschillen moet overbruggen.

Gebruik de zonefunctie bewust: verwarm of koel alleen ruimtes die u gebruikt en houd deuren gesloten wanneer temperatuurverschillen gewenst zijn. Bij strenge vorst kan extra ondersteuning nodig zijn. Een bestaande cv-ketel kan dan als aanvullende warmtebron blijven functioneren, maar de beste regeling moet per woning worden bepaald.

Een airco voorkomt geen bouwkundige vochtproblemen of schimmel. De ontvochtigingsfunctie kan helpen om de binnenlucht droger te maken, maar bestaande schimmel, lekkages en constructieve vochtproblemen moeten afzonderlijk worden onderzocht en aangepakt.

Onderhoud en storingen voorkomen

Reinig de filters volgens de handleiding en houd de luchtinlaat en uitblaasopeningen vrij. Stof, vervuiling en een geblokkeerde buitenunit kunnen de luchtstroom en het rendement nadelig beïnvloeden. Bij intensief gebruik of een stoffige omgeving kan vaker reinigen nodig zijn.

Laat het koelmiddelcircuit, de elektrische aansluitingen, bevestigingen en werking van de condensafvoer periodiek door een vakman controleren. Een stijgend geluidsniveau, trillingen, lekkage, foutcodes of duidelijk minder verwarmingsvermogen zijn redenen om het systeem te laten nakijken. Controleer bij een storing eerst de filters en stroomvoorziening, maar open het systeem niet zelf en werk niet aan koelmiddel of elektrische onderdelen.