Welke combinaties zijn mogelijk?

Er zijn grofweg drie praktische situaties. Bij één ruimte kunt u een single-splitairco gebruiken die zowel koelt als verwarmt. De binnenunit en buitenunit vormen samen een lucht-lucht warmtepomp. Dit is vooral geschikt wanneer u bijvoorbeeld een woonkamer, slaapkamer of thuiskantoor gericht wilt klimatiseren.

Voor meerdere vertrekken is een multi-splitsysteem mogelijk. Eén buitenunit wordt dan verbonden met meerdere binnenunits. Per ruimte kan de temperatuur afzonderlijk worden geregeld, voor zover de gekozen apparatuur en regeling dat toelaten. De plaats van de units, de lengte van de leidingen en de onderlinge compatibiliteit moeten vooraf worden gecontroleerd.

Bij een hybride combinatie blijft de cv-ketel aanwezig. De lucht-lucht warmtepomp kan dan bepaalde ruimtes of perioden voor zijn rekening nemen, terwijl de cv-installatie andere warmtevraag opvangt. Dit vraagt extra aandacht voor de regeling: beide systemen moeten elkaar aanvullen en niet tegelijk onnodig tegen elkaar in werken.

Wanneer is combineren interessant?

Combineren is vooral interessant wanneer u in de zomer wilt koelen én in het voor- en najaar of de winter plaatselijk wilt verwarmen. Een lucht-lucht warmtepomp werkt direct per ruimte en kan daardoor praktisch zijn wanneer niet de hele woning tegelijk dezelfde temperatuur nodig heeft.

Een gecombineerd systeem kan bovendien ruimte besparen ten opzichte van volledig losse koel- en verwarmingsapparaten. Toch betekent één buitenunit niet automatisch dat de installatie goedkoper, stiller of efficiënter is. De totale kosten en het energiegebruik worden bepaald door de apparatuur, de benodigde leidinglengtes, de montage, de isolatie en het gebruikspatroon.

Let ook op het verschil tussen lucht-lucht en lucht-water. Een lucht-lucht warmtepomp verwarmt de lucht in de ruimte. Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt water voor bijvoorbeeld vloerverwarming of radiatoren. Deze systemen hebben andere eisen en zijn niet zonder meer onderling uitwisselbaar.

Capaciteit, plaatsing en regeling: de belangrijkste aandachtspunten

Een goede installatie begint met een opname van de woning. Daarbij zijn onder meer de inhoud van de ruimtes, isolatie, glasoppervlak, zonbelasting, ventilatie en gewenste temperaturen relevant. Alleen afgaan op het aantal vierkante meters geeft onvoldoende zekerheid. Een overgedimensioneerde unit kan vaker aan- en uitschakelen of minder gelijkmatig regelen; een ondergedimensioneerde unit kan juist tekortkomen op koude of warme dagen.

De buitenunit moet stabiel en trillingsarm worden geplaatst, met voldoende vrije ruimte voor lucht aan- en afvoer. Geluid en de afstand tot slaapkamers, buren en perceelgrenzen verdienen vooraf aandacht. Binnenunits worden bij voorkeur zo geplaatst dat de luchtstroom niet langdurig rechtstreeks op een zit- of slaapplaats is gericht.

Ook de regeling maakt verschil. Denk aan afzonderlijke temperatuurinstellingen, nachtinstellingen, timers en de keuze tussen verwarmen, koelen, ventileren en ontvochtigen. Een installateur moet controleren of de gekozen binnen- en buitenunits daadwerkelijk samen kunnen werken en de instellingen volgens de voorschriften van de fabrikant configureren.

Vocht, ventilatie en comfort

Een airco kan in de koelmodus vocht aan de lucht onttrekken. Dat kan helpen bij een te hoge luchtvochtigheid, maar vervangt geen goede ventilatie. Vocht ontstaat onder andere door koken, douchen, was drogen en bewoners zelf. Zonder voldoende luchtverversing kan vocht zich blijven ophopen, ook wanneer de temperatuur aangenaam aanvoelt.

Gebruik ventilatievoorzieningen tijdens en na vochtige activiteiten. Houd roosters vrij en laat een installateur beoordelen of de luchtstromen in de woning logisch zijn. Koudebruggen, slecht geïsoleerde oppervlakken en condens op constructiedelen vragen soms bouwkundige maatregelen in plaats van een andere airco-instelling.

Een airco verwijdert bestaande schimmel niet. Bij zichtbare schimmel, langdurige condens of een muffe geur is het verstandig eerst de oorzaak te laten onderzoeken. Schakel bij bouwkundige vochtproblemen, elektrische aanpassingen of werkzaamheden aan het dak een passende bevoegde specialist in.

Onderhoud en veilig gebruik

De gebruiker kan filters volgens de handleiding reinigen en de buitenunit visueel vrijhouden van bladeren of andere blokkades. Zet de installatie uit en vraag deskundige hulp bij lekkage, beschadigde kabels, brandlucht, herhaalde storingen, vreemde geluiden of duidelijk verminderde werking.

Werkzaamheden aan koelmiddel, koelmiddelleidingen en elektrische aansluitingen horen bij een bevoegde installateur. Laat bij een hybride systeem ook de koppeling met de cv-installatie en de regeltechniek controleren. Periodiek onderhoud kan bestaan uit controle van filters, warmtewisselaars, ventilatoren, elektrische verbindingen, afvoer en koelmiddelcircuit. De gewenste frequentie hangt af van gebruik, omgeving en fabrikantvoorschriften.

Ekaa Duurzaam noemt onder meer Daikin, Mitsubishi Electric, Panasonic, LG en Toshiba als merken waarvoor het systemen adviseert of levert. Welke serie geschikt is, moet per woning en opstelling worden vastgesteld. Vraag daarom niet alleen naar het merk, maar ook naar geluidsniveau, regelmogelijkheden, verwarmingscapaciteit en compatibiliteit van alle onderdelen.