Wat houdt een gevulde split unit in?

Een split airco bestaat uit een binnenunit en een buitenunit die met elkaar verbonden zijn door onder meer koperen leidingen. In dat gesloten circuit circuleert koelmiddel. Dit middel neemt warmte op uit de ruimte en voert die in koelmodus naar buiten af. In verwarmingsmodus kan het systeem juist warmte naar binnen brengen.

Bij een nieuwe unit verwijst ‘gevuld’ doorgaans naar de fabrieksvulling van het koelcircuit. Die vulling is afgestemd op een bepaalde leidinglengte. De exacte waarde staat op de naamplaat van de buitenunit en in de installatiehandleiding. De standaardlengte verschilt per fabrikant en model; ga daarom niet uit van een algemene regel.

Bij een langere leidingroute schrijft de fabrikant meestal een aanvullende hoeveelheid per meter voor. Die hoeveelheid moet worden berekend aan de hand van het exacte model, het koudemiddel en de leidingdiameter.

Waarom de juiste hoeveelheid koelmiddel belangrijk is

Te weinig koelmiddel kan de warmteoverdracht verstoren. Mogelijke signalen zijn minder koude of warme lucht, langere opstarttijd, ijsvorming op de binnenunit en een compressor die zwaarder wordt belast. Deze verschijnselen kunnen echter ook andere oorzaken hebben, zoals vervuilde filters, onvoldoende luchtcirculatie of een technisch defect.

Te veel koelmiddel is evenmin beter. Een overvolle installatie kan ongunstige drukken ontwikkelen en de compressor extra belasten. Zowel ondervulling als overvulling kan de efficiëntie verminderen en bijdragen aan onnodige slijtage.

Een airco die niet goed presteert, moet daarom niet automatisch worden ‘bijgevuld’. Eerst moet worden vastgesteld of de vulling inderdaad afwijkt en of er sprake is van een lekkage.

Hoe controleert een monteur de vulling?

Een professionele controle begint met het identificeren van het model en het koudemiddel. Daarna controleert de monteur de installatie, de verbindingen en de isolatie van de leidingen. Bij een vermoeden van lekkage kan een druktest met droge stikstof en een lekdetector worden gebruikt.

Vervolgens wordt het circuit, wanneer dat nodig is, met een vacuümpomp geëvacueerd. Daarmee worden vocht en niet-condenseerbare gassen uit het systeem verwijderd. Het koelmiddel wordt daarna met een geschikte weegschaal volgens de fabrikantwaarde toegevoegd of teruggewonnen.

Na de werkzaamheden controleert de monteur onder meer drukken, in- en uitblaastemperaturen en de werking in koel- en verwarmingsmodus. Alleen druk aflezen is niet altijd voldoende om de vulling goed te beoordelen. De actuele bedrijfstoestand en de voorschriften van de fabrikant spelen mee.

Welke koudemiddelen en hoeveelheden komen voor?

In woon- en lichte kantoorinstallaties komen onder meer R32 en R410A voor. R410A is vooral nog te vinden in oudere systemen, terwijl veel nieuwere modellen R32 gebruiken. Het juiste koudemiddel staat op de naamplaat van de buitenunit en in de documentatie van het toestel.

De fabrieksvulling dekt vaak een beperkte standaardlengte. In de bron wordt een bandbreedte van ongeveer 3 tot 7 meter genoemd, afhankelijk van merk, model en vermogen. Voor extra leidinglengte worden in de praktijk soms waarden van ongeveer 20 tot 40 gram per meter genoemd. Dit is uitsluitend een globale indicatie. De fabrikantentabel voor uw specifieke unit is leidend.

Gebruik nooit een ander koudemiddel omdat dit beschikbaar lijkt of omdat de hoeveelheid vergelijkbaar is. Het soort middel, de voorgeschreven massa en de installatieprocedure moeten bij elkaar passen. Werk aan het koelcircuit hoort te worden uitgevoerd door een specialist met de juiste certificering en apparatuur.

Wat kunt u zelf controleren en wanneer is hulp nodig?

U kunt zelf enkele eenvoudige zaken nalopen voordat u contact opneemt:

• Controleer of de filters schoon zijn en of de luchtstroom niet wordt geblokkeerd.
• Let op ijsvorming, opvallend weinig capaciteit of ongebruikelijke geluiden.
• Kijk of er water lekt bij de binnenunit, maar raak geen leidingen of aansluitingen van het koelcircuit aan.
• Noteer het merk, model en de zichtbare foutcode voordat u een monteur inschakelt.

Neem contact op met een bevoegde specialist als het systeem minder koelt of verwarmt, herhaaldelijk ijs vormt, na onderhoud opnieuw problemen geeft of mogelijk koelmiddel verliest. Koelmiddelen mogen niet ongecontroleerd worden afgetapt of bijgevuld. Bij werkzaamheden aan elektra, dakdoorvoeren of de bevestiging van de buitenunit kan eveneens een vakbekwame installateur nodig zijn.

Een airco met ontvochtigingsfunctie kan helpen om de luchtvochtigheid te verlagen. Dat is geen behandeling van bestaande schimmel. Bij vocht- of schimmelproblemen moet ook de oorzaak, zoals ventilatie, bouwkundige lekkage of koude oppervlakken, worden onderzocht.