Waarom zelf vullen meestal geen goed idee is

Een split unit vormt een gesloten koudemiddelcircuit. Wanneer het koudemiddelpeil laag is, betekent dat vaak dat er ergens koudemiddel is ontsnapt. Een installatie simpelweg opnieuw vullen zonder de oorzaak aan te pakken, biedt dan hooguit tijdelijk resultaat. De lekkage blijft bestaan en de storing kan terugkeren.

Daarnaast verschillen koudemiddelen in eigenschappen, werkdruk en toepassingsgebied. Het type dat in een installatie hoort, staat doorgaans op het typeplaatje of in de technische documentatie. Een ander middel toevoegen of mengen is geen veilige oplossing. Ook zijn handelingen zoals terugwinnen, vacumeren, afpersen en vullen niet betrouwbaar uit te voeren zonder passende apparatuur en training.

Bij werkzaamheden aan koudemiddelen kunnen bovendien milieuregels en certificeringsvereisten gelden. Laat daarom vooraf controleren welke regels van toepassing zijn op uw installatie en situatie.

Welke signalen wijzen mogelijk op een probleem?

Een lagere koelprestatie kan verschillende oorzaken hebben. Een laag koudemiddelpeil is slechts één mogelijkheid. Let bijvoorbeeld op:

• minder koeling dan u gewend bent;
• een binnenruimte die moeilijk op temperatuur komt;
• langere bedrijfstijden of een systeem dat vrijwel continu draait;
• ijsvorming op leidingen of op de binnen- of buitenunit;
• ongewone geluiden of terugkerende storingsmeldingen;
• zichtbare beschadiging aan leidingen, isolatie of aansluitingen.

Maak bij deze signalen eerst de filters schoon en controleer of de luchttoevoer en -afvoer niet worden geblokkeerd. Blijft het probleem bestaan, schakel dan een bevoegde specialist in. Ga niet zelf aan servicekleppen, leidingen of koudemiddelflessen werken.

Hoe verloopt een professionele controle?

Een zorgvuldige servicebeurt begint met diagnose. De monteur bespreekt de klacht, bekijkt het systeem en controleert onder meer aansluitingen, leidingen, isolatie en de algemene werking. Met geschikte meetapparatuur kan vervolgens worden onderzocht of er aanwijzingen zijn voor een lekkage.

Afhankelijk van het systeem en de situatie kan een specialist een elektronische lekzoeker gebruiken, een drukproef met droge stikstof uitvoeren of aanvullende controle toepassen. Als er koudemiddel aanwezig is dat moet worden verwijderd, hoort dit met een daarvoor geschikte recuperatie-eenheid te gebeuren.

Na een reparatie of wanneer het circuit is geopend, wordt het systeem doorgaans gevacumeerd. Daarmee worden vocht en niet-condenseerbare gassen uit het circuit verwijderd. Daarna wordt het juiste koudemiddel volgens de technische specificatie toegevoegd. Vullen op gewicht is daarbij een belangrijk uitgangspunt; alleen naar druk kijken geeft niet altijd een betrouwbaar beeld van de totale lading.

Na het vullen controleert de monteur de werking, temperaturen en relevante bedrijfswaarden. De precieze meetmethode hangt af van het type installatie en de toegepaste regeling.

R32 en R410A: waarom het koudemiddel ertoe doet

Veel moderne split units gebruiken R32. Dit koudemiddel valt in de A2L-veiligheidsklasse, wat betekent dat het onder bepaalde omstandigheden licht brandbaar is. Dat vraagt om passende werkmethoden, opslag en veiligheidsmaatregelen. R410A komt vaker voor in oudere systemen en werkt met andere drukken en technische uitgangspunten.

U mag daarom niet aannemen dat elk koudemiddel uitwisselbaar is. Gebruik altijd het middel dat voor het specifieke model is voorgeschreven. Bij twijfel kunnen het typeplaatje, de installatiehandleiding of een bevoegde monteur duidelijkheid geven.

Werkzaamheden aan koudemiddelen, elektrische onderdelen en eventuele soldeer- of leidingverbindingen horen bij een vakbekwame specialist. Bij een vermoeden van een lekkage is het verstandig de installatie uit te schakelen als dat veilig kan en verdere handelingen achterwege te laten.

Wanneer is bijvullen wél zinvol?

Bijvullen kan onderdeel zijn van een oplossing wanneer de diagnose duidelijk is, de installatie lekvrij is of een lekkage aantoonbaar is gerepareerd en de benodigde hoeveelheid bekend is. Het is dus geen onderhoudshandeling die standaard nodig is omdat een airco ouder wordt.

Vraag na de service welke oorzaak is gevonden, welk koudemiddel is gebruikt en welke werkzaamheden zijn uitgevoerd. Een duidelijke registratie helpt bij toekomstig onderhoud en voorkomt dat opnieuw onnodig wordt bijgevuld. Komt het probleem snel terug, laat dan opnieuw op lekkage en andere technische oorzaken controleren in plaats van alleen opnieuw koudemiddel toe te voegen.

Wat kan een specialist voor u betekenen?

Een specialist kan de installatie onderzoeken op lekkages, de werking controleren en het koudemiddel terugwinnen wanneer dat nodig is. Na herstel kan het systeem worden gevacumeerd en volgens de voorschriften van de installatie worden gevuld. Ook leidingisolatie en mogelijke oorzaken van terugkerende problemen kunnen worden meegenomen.

Laat vooraf bevestigen welke werkzaamheden bij uw model nodig zijn, welke bevoegdheden van toepassing zijn en welke voorwaarden voor uw situatie gelden.