Waarom moet een airco worden gevacumeerd?

In een open of nieuw aangelegd leidingcircuit kunnen lucht en vocht aanwezig zijn. Die stoffen horen niet thuis in de gesloten koelkring. Lucht kan de drukverhoudingen beïnvloeden, terwijl vocht onder ongunstige omstandigheden kan bijdragen aan corrosie, ijsvorming of problemen met de compressor en andere onderdelen.

Een vacuümpomp verlaagt de druk in het leidingwerk, waardoor aanwezige lucht en vocht kunnen worden verwijderd. De installatie wordt daarmee voorbereid op een nauwkeurige koelmiddelvulling. Vacumeren vervangt geen lekkagecontrole: een systeem kan na het vacumeren opnieuw lucht of vocht aantrekken als een verbinding niet goed afdicht.

Een goede vacuümpassage is daarom vooral een kwaliteitsstap. Het zegt niet op zichzelf dat een installatie probleemloos zal functioneren, maar helpt wel om de koelkring volgens de technische uitgangspunten van het systeem in bedrijf te stellen.

Wanneer is vacumeren nodig?

Bij een nieuwe split-airco hoort vacumeren bij de installatie nadat de leidingen zijn aangelegd en aangesloten, maar voordat het systeem met koelmiddel wordt gevuld. Ook na werkzaamheden aan het koelmiddelcircuit kan opnieuw vacumeren nodig zijn.

• Bij een nieuwe installatie met aangelegde koudemiddelleidingen.
• Na het vervangen van leidingdelen, koppelingen, afsluiters of andere onderdelen in de koelkring.
• Na een reparatie waarbij het systeem is geopend.
• Na een druk- of lektest, wanneer de leidingen opnieuw zijn blootgesteld aan de omgeving.
• Bij twijfel over vocht- of luchtinsluiting na langdurige stilstand of eerdere werkzaamheden.

Of vacumeren bij onderhoud noodzakelijk is, hangt af van wat er precies aan het systeem gebeurt. Een filter reinigen of een buitenunit vrijmaken van bladeren is iets anders dan werken aan de koelmiddelleidingen. Laat de installateur daarom vooraf uitleggen welke handelingen worden uitgevoerd.

Hoe verloopt een professionele vacumeringsprocedure?

De exacte werkwijze verschilt per merk, model en koelmiddel, maar een professionele procedure bevat doorgaans deze onderdelen:

1. De installateur maakt het leidingcircuit en de serviceaansluitingen gereed en controleert de verbindingen.
2. Een vacuümpomp en geschikte meetapparatuur worden aangesloten.
3. De druk wordt verlaagd volgens de voorschriften van de fabrikant.
4. Het systeem blijft gedurende de voorgeschreven periode onder vacuüm, zodat resterende dampen en vocht kunnen worden afgevoerd.
5. Na het afsluiten van de afsluiters wordt gecontroleerd of het vacuüm stabiel blijft. Een oplopende druk kan wijzen op resterend vocht, een lekkage of een probleem met de aansluiting.
6. Pas na een geslaagde controle wordt het systeem gevuld of vrijgegeven met de voorgeschreven hoeveelheid koelmiddel.
7. Tot slot worden werking, temperaturen, condensafvoer en zichtbare verbindingen gecontroleerd.

Een installateur hoort de gebruikte meetmethode af te stemmen op de fabrikantvoorschriften. Een algemene tijdsduur of één vaste drukwaarde is daarom niet voor elk systeem betrouwbaar.

Waarom is zelf vacumeren geen verstandige doe-het-zelfklus?

Voor vacumeren is meer nodig dan een pomp en een slang. De aansluitingen moeten geschikt zijn, de meetapparatuur moet correct functioneren en de installateur moet kunnen beoordelen of een drukverandering wordt veroorzaakt door vocht, een lekkage of een meetfout.

Daarnaast wordt gewerkt aan een koelmiddelcircuit onder druk. Het terugwinnen, vullen of bijvullen van koelmiddel hoort bij een bevoegde specialist. Bij verkeerd handelen kunnen koudeletsel, blootstelling aan koelmiddel, schade aan de compressor of milieubelasting ontstaan. Ook werkzaamheden aan de elektrische aansluiting, dakdoorvoer of constructie van een gebouw kunnen specialistische kennis of toestemming vereisen.

Schakel een professional in wanneer een airco is geopend, wanneer er koelmiddel is ontsnapt, wanneer een koppeling lekt of wanneer u niet zeker weet welke leidingen bij het systeem horen. Zet de installatie uit bij brandlucht, knetterende geluiden of een sterk sissend geluid en laat de oorzaak onderzoeken.

Wat kunt u als eigenaar vóór en na het vacumeren controleren?

U hoeft het technische werk niet zelf uit te voeren om toch goed voorbereid te zijn. Vraag vóór de afspraak welke onderdelen worden geopend en of het koelmiddelcircuit wordt gevuld of bijgevuld. Controleer ook of de installateur rekening houdt met de handleiding van het betreffende merk en model.

• Vraag of er na het vacumeren een stabiliteits- of lektest wordt uitgevoerd.
• Laat uitleggen welk koelmiddel en welke vulling volgens de fabrikant van toepassing zijn.
• Controleer of de servicepoorten en koppelingen na afloop correct worden afgesloten.
• Vraag of de condensafvoer en de werking van binnen- en buitenunit worden getest.
• Noteer eventuele geluiden, foutcodes of verminderd koelvermogen voordat de monteur arriveert.

Na de werkzaamheden kunt u zelf de filters schoonhouden, de condensafvoer in de gaten houden en de buitenunit vrijhouden van bladeren en andere blokkades. Open de koelmiddelleidingen of serviceaansluitingen niet zelf.

Ekaa Duurzaam inschakelen voor aircoservice

Bespreek bij een aanvraag duidelijk of het gaat om een nieuwe installatie, een reparatie, een lekkagecontrole of onderhoud. Zo kan worden vastgesteld of vacumeren onderdeel van de werkzaamheden moet zijn. Controleer vooraf of uw locatie en type opdracht binnen de actuele dienstverlening vallen.