Hoe ontvochtigt een airco tijdens het koelen?

De ontvochtiging vindt plaats op de verdamper, ook wel de koude warmtewisselaar genoemd. De binnenunit voert lucht langs dit koude oppervlak. Als de oppervlaktetemperatuur lager is dan het dauwpunt van de lucht, ontstaat condens. Dat water wordt opgevangen en hoort via een afvoer naar buiten of naar een geschikte opvang te lopen.

Hoeveel vocht wordt verwijderd, hangt onder meer af van de temperatuur van de verdamper, de luchtstroom en de tijd dat de lucht met het koude oppervlak in contact is. Een airco kan daarom wel snel de temperatuur verlagen, maar toch beperkt ontvochtigen. Koelvermogen en ontvochtigingsvermogen zijn namelijk niet precies hetzelfde.

Een vervuild filter kan de luchtstroom beperken. Ook een vervuilde verdamper, een onjuiste instelling of een installatie die niet goed is afgestemd op de ruimte kan de vochtverwijdering verminderen.

Waarom kan de luchtvochtigheid toch hoger worden?

Een veelvoorkomende oorzaak is kortcyclen. Een te groot gekozen toestel bereikt de ingestelde temperatuur snel en schakelt de compressor weer uit. De ruimte koelt dan wel af, maar de verdamper blijft mogelijk niet lang genoeg actief om voldoende condens te vormen. De relatieve luchtvochtigheid blijft daardoor hoog of loopt na het afkoelen op.

Ook de gekozen bedrijfsstand is belangrijk. In de ventilatorstand draait de binnenventilator zonder dat de compressor actief hoeft te koelen. Er wordt dan nauwelijks nieuw vocht uit de lucht gehaald. Een energiebesparende instelling kan hetzelfde effect hebben wanneer de compressor slechts kort of met lange tussenpozen draait.

Een tweede aandachtspunt is de condensafvoer. Bij een verstopping, verkeerde afschot, volle opvangbak of lekkage kan condenswater blijven staan. Een deel daarvan kan opnieuw verdampen. Zichtbaar water bij de binnenunit is bovendien een aanwijzing dat controle door een bevoegde monteur nodig is.

Tot slot kan vochtige buitenlucht het effect van de airco tenietdoen. Open ramen, intensieve ventilatie, koken, douchen en vochtige bouwdelen brengen allemaal waterdamp in de woning. De airco hoeft dan niet de oorzaak van het vochtprobleem te zijn; hij kan het simpelweg niet bijhouden.

Instellingen en controles die u zelf kunt uitvoeren

Begin met een eenvoudige controle van de omstandigheden:

• Controleer of de airco daadwerkelijk in de koelstand staat en niet alleen als ventilator draait.
• Reinig of vervang de filters volgens de voorschriften van de fabrikant.
• Controleer of de condensafvoer zichtbaar vrij is en of er geen water bij de binnenunit staat.
• Beperk vochtige lucht van buiten tijdens het koelen, bijvoorbeeld door ramen en deuren niet onnodig open te laten.
• Gebruik de ontvochtigings- of dry-stand als uw model die functie heeft.

Een lagere ventilatorsnelheid kan de lucht langer langs de verdamper laten stromen, maar de juiste instelling verschilt per toestel. De dry-stand is daarom geen gegarandeerde oplossing bij een verkeerd gedimensioneerde installatie, een vervuilde verdamper of een afvoerprobleem.

Meet de luchtvochtigheid bij voorkeur met een betrouwbare hygrometer en noteer ook de kamertemperatuur. Een losse waarneming zegt weinig; een patroon over meerdere uren is nuttiger. Blijft de luchtvochtigheid hoog terwijl de airco lang draait, laat het systeem dan nakijken.

Warmtepompstand en defrost: waarom verwarmen anders werkt

Een airco die ook als warmtepomp werkt, gedraagt zich in de verwarmingsstand anders dan tijdens koelen. Bij verwarmen wordt binnen doorgaans geen vocht uit de lucht verwijderd. Als de temperatuur stijgt terwijl de hoeveelheid waterdamp gelijk blijft, daalt de relatieve luchtvochtigheid meestal. Bij temperatuurschommelingen kan de situatie echter anders worden ervaren.

Tijdens een defrost-cyclus ontdooit de buitenunit tijdelijk. De binnenunit kan dan minder of niet verwarmen. Dat veroorzaakt niet automatisch een daadwerkelijke vochtstijging in de woning, maar de veranderende temperatuur en luchtbeweging kunnen wel een vochtig gevoel geven.

Vochtproblemen tijdens het stookseizoen hebben daarom vaak ook te maken met ventilatie, bouwkundige vochtbronnen of onvoldoende luchtverversing. De airco alleen kan zo’n probleem niet altijd oplossen.

Wanneer is professionele controle verstandig?

Schakel een bevoegde specialist in bij zichtbare lekkage, terugkerend condenswater, vochtige muren, een muffe geur of wanneer de relatieve luchtvochtigheid niet daalt ondanks langdurig koelen. Werkzaamheden aan koelmiddelen, koelmiddeldruk, elektra en vaste installatieonderdelen horen door een daarvoor bevoegde professional te worden uitgevoerd.

Bij een gerichte diagnose kunnen onder meer de relatieve vochtigheid, het dauwpunt, luchtdebieten, de koelmiddeldruk, filters, verdamper en condensafvoer worden gecontroleerd. Ook kan worden gekeken naar kortcyclisch gedrag en de dimensionering van de unit. Op basis daarvan kan onderhoud of een gerichte aanpassing worden geadviseerd.

Ekaa installeert en onderhoudt airco’s in onder meer Flevoland, Gelderland, Utrecht en omliggende provincies. Het bedrijf voert geen schimmelverwijdering uit. Bij schimmel of bouwkundige vochtschade is daarom een passende specialist voor die oorzaak nodig.