Wat gebeurt er met het rendement bij vorst?

Een airco die verwarmt, werkt als een lucht/lucht-warmtepomp. De buitenunit onttrekt warmte aan de buitenlucht en transporteert die naar de binnenunit. Ook bij vorst is er buitenlucht aanwezig die warmte bevat, maar het temperatuurverschil wordt groter en het systeem moet harder werken.

Daardoor kunnen zowel het verwarmingsvermogen als het rendement afnemen. Een toestel dat bij milde temperaturen ruim voldoende capaciteit heeft, kan bij strenge vorst dichter tegen zijn maximale vermogen komen. De exacte ontwikkeling verschilt per merk en model. De technische documentatie en vermogenscurves zijn daarom belangrijker dan een algemene uitspraak als ‘geschikt voor de winter’.

Een invertercompressor kan het toerental aanpassen aan de warmtevraag. Dat helpt om de temperatuur stabiel te houden, maar het voorkomt niet dat het vermogen bij zeer lage temperaturen kan dalen. Ook de isolatie, kierdichting en indeling van de woning bepalen hoeveel warmte nodig is.

Waarom is een ontdooicyclus nodig?

Bij koud en vochtig weer kan rijp of ijs ontstaan op de warmtewisselaar van de buitenunit. Een laag ijs belemmert de luchtstroom en vermindert de warmteoverdracht. Daarom schakelt de airco periodiek naar een ontdooimodus. Daarbij wordt tijdelijk warmte gebruikt om de buitenunit ijsvrij te maken.

Tijdens het ontdooien kan de binnenunit korte tijd minder warmte afgeven. Buiten kunt u water, condens of stoom zien. Dat is op zichzelf geen storing. Wel moet het smeltwater goed kunnen wegstromen en niet onder de unit blijven staan om opnieuw te bevriezen.

Worden de onderbrekingen opvallend lang, keert ijs snel terug of wisselt het verwarmingsvermogen sterk zonder duidelijke reden, laat het systeem dan controleren. Mogelijke oorzaken kunnen liggen in luchtstroming, vervuiling, instellingen, koelmiddellading of een technisch defect. Aan werkzaamheden aan het koelcircuit moet een bevoegde specialist werken.

Welke gegevens controleert u bij de keuze?

Vraag bij een vergelijking om de prestaties bij de temperaturen die voor uw woning relevant zijn. Let onder meer op:

• het verwarmingsvermogen bij verschillende buitentemperaturen, niet alleen het nominale vermogen;
• de opgegeven werking bij vorst en de laagste bedrijfstemperatuur;
• het rendement bij lage temperaturen, bijvoorbeeld de COP onder specifieke testcondities;
• de frequentie en duur van ontdooicycli;
• de geluidsproductie en plaatsingsmogelijkheden van de buitenunit;
• de eventuele noodzaak van elektrische of andere bijverwarming.

Een model dat bij -10 °C relatief veel vermogen behoudt, kan geschikter zijn voor een woning met hoge warmtevraag dan een toestel met een hoger nominaal vermogen maar een sterke terugval bij vorst. Let ook op de omstandigheden waaronder fabrikantcijfers zijn gemeten. Die zijn niet automatisch gelijk aan de praktijk in uw woning.

Merken zoals Daikin, Mitsubishi, Panasonic, LG en Toshiba hebben verschillende series en specificaties. Kies daarom niet uitsluitend op merknaam. Het juiste model hangt af van de te verwarmen ruimte, isolatie, gewenste binnentemperatuur en de plaats waar de buitenunit kan staan.

Waarom maakt de installatie zoveel verschil?

De plaatsing van de buitenunit is belangrijk voor de werking bij koude omstandigheden. De unit moet voldoende vrije ruimte hebben voor aan- en afvoer van lucht. Plaatsing in een windtrechter, tussen obstakels of op een plek waar sneeuw zich ophoopt, kan de luchtstroom en het ontdooien hinderen.

De buitenunit hoort voldoende hoog te staan zodat smeltwater kan wegvloeien en niet opnieuw bevriest. Een geschikt plateau of een stevige wandbeugel kan daarbij nodig zijn. De exacte oplossing hangt af van de ondergrond, gevel, bereikbaarheid en lokale omstandigheden.

Ook leidingen, isolatie, condensafvoer en elektrische aansluiting moeten passend worden uitgevoerd. Tijdens opstarten en ontdooien kunnen andere belastingen optreden dan tijdens een gelijkmatige verwarmingsperiode. Laat de elektrische aansluiting beoordelen door een bevoegd installateur en laat werkzaamheden aan koelmiddel en koelcircuit uitvoeren door een daarvoor bevoegde specialist.

Gebruik en onderhoud tijdens koude dagen

Een stabiele instelling werkt meestal prettiger dan de temperatuur voortdurend sterk verhogen en verlagen. Houd de luchtinlaat en uitblaasopeningen van de binnenunit vrij en reinig filters volgens de handleiding. Vervuilde filters beperken de luchtstroom en kunnen het comfort en rendement beïnvloeden.

Controleer de buitenunit regelmatig visueel. Verwijder sneeuw of losse bladeren voorzichtig uit de omgeving, maar forceer geen vastgevroren ijs op lamellen of leidingen. Zorg dat afvoerwater niet tegen de gevel, op een doorgang of onder de unit blijft staan.

Een airco hoeft niet bij iedere vorst automatisch elektrische bijverwarming te gebruiken. Dat hangt af van de warmtevraag en de capaciteit van het systeem. Bij een slecht geïsoleerde woning, grote open ruimtes of langdurige strenge vorst kan aanvullende verwarming wel verstandig zijn. Een hybride oplossing met bijvoorbeeld een cv-ketel kan dan meer bedrijfszekerheid bieden. Een andere optie is een lucht/water-warmtepomp in combinatie met radiatoren of vloerverwarming, als die oplossing bij de woning past.