Verwarmingsvermogen is iets anders dan stroomverbruik

Het verwarmingsvermogen geeft aan hoeveel warmte de airco aan de ruimte kan afgeven. Dit wordt meestal vermeld in kilowatt (kW). Eén kW is 1.000 watt. Het opgenomen vermogen geeft aan hoeveel elektriciteit het toestel op dat moment gebruikt.

De COP, oftewel Coefficient of Performance, laat de verhouding tussen beide zien. Bij een COP van 4 levert 1 kWh elektriciteit onder het betreffende meetpunt ongeveer 4 kWh warmte. De COP is echter geen vast getal. De buitentemperatuur, deellast, luchtvochtigheid, ingestelde temperatuur en ontdooicycli beïnvloeden het rendement.

Voor een heel stookseizoen is SCOP vaak bruikbaarder dan COP. SCOP is een seizoensgemiddelde en geeft daardoor een breder beeld van het verwachte rendement. Controleer bij het vergelijken van modellen altijd onder welke testcondities het opgegeven vermogen en rendement zijn vastgesteld.

Hoeveel watt is nodig per ruimte?

Een globale berekening begint met de oppervlakte van de ruimte. Een woonkamer van 25 m² in een goed geïsoleerde woning komt bij 40 tot 70 watt per vierkante meter uit op ongeveer 1.000 tot 1.750 watt warmte. Voor een slaapkamer van 12 m² ligt dezelfde richtwaarde rond 480 tot 840 watt.

Bij een oudere woning met minder isolatie kan de benodigde capaciteit aanzienlijk hoger liggen. Ook een hoge woonkamer, veel glas, een ongunstige ligging of voortdurende ventilatie kan de warmtevraag vergroten. Een open keuken of een ruimte die in verbinding staat met andere kamers is bovendien lastiger in te schatten dan een afgesloten kamer.

Gebruik deze berekening daarom vooral om de orde van grootte te bepalen. Voor een definitieve keuze is een warmteverliesberekening verstandiger. Daarbij wordt niet alleen naar vierkante meters gekeken, maar ook naar constructie, glasoppervlak, ventilatie en de gewenste binnentemperatuur.

Waarom het opgegeven wattage niet altijd hetzelfde blijft

Een airco met invertertechniek past het compressorvermogen aan de warmtevraag aan. Het toestel draait daardoor niet voortdurend op het maximale vermogen. Bij milde buitentemperaturen kan de warmtevraag laag zijn, terwijl bij koud weer juist meer capaciteit nodig is.

Fabrikanten vermelden vaak meerdere waarden, bijvoorbeeld bij een buitentemperatuur van 7 °C en bij lagere temperaturen. Bij kou neemt de beschikbare capaciteit bij veel systemen af en kan de airco tijdelijk een ontdooicyclus uitvoeren. Tijdens zo’n cyclus wordt energie gebruikt om ijsvorming op de buitenunit te verwijderen en kan de warmteafgifte tijdelijk veranderen.

Vergelijk modellen daarom niet uitsluitend op het hoogste aantal watt. Kijk ook naar het vermogen bij de buitentemperatuur die voor jouw woning relevant is, het minimale vermogen, de SCOP en de manier waarop het systeem met koude periodes omgaat.

Elektrisch verbruik berekenen met een voorbeeld

Stel dat een ruimte op een bepaald moment 3 kW warmte nodig heeft en de airco onder die omstandigheden een COP van 3 heeft. De geschatte elektrische opname is dan 3 gedeeld door 3, dus ongeveer 1 kW.

Gebruik je het toestel één uur op dat niveau, dan is het verbruik ongeveer 1 kWh. De kosten bereken je door dit verbruik te vermenigvuldigen met jouw actuele elektriciteitstarief. In de praktijk kan het verbruik hoger of lager uitvallen. De airco werkt vaak op deellast, de buitentemperatuur verandert en ontdooien kan tijdelijk extra energie vragen.

Ook ventilatoren, pompen en eventuele elektrische bijverwarming beïnvloeden het totale verbruik. Kijk voor een nauwkeuriger schatting naar het opgenomen vermogen in de productspecificaties en gebruik voor seizoensinschattingen de SCOP in combinatie met een realistisch gebruikspatroon.

Eén airco voor meerdere kamers

Of één airco een volledige woning kan verwarmen, hangt niet alleen af van het totale aantal vierkante meters. De indeling, deuren, luchtstromen en verschillen in gewenste temperatuur zijn minstens zo belangrijk. Warmte verspreidt zich niet vanzelf gelijkmatig door afgesloten kamers.

Bij meerdere ruimtes kan een multi-splitopstelling met verschillende binnenunits een oplossing zijn. De buitenunit moet dan passend worden gekozen bij de gezamenlijke warmtevraag en de mogelijke gelijktijdige belasting. Het totale vermogen mag niet zomaar gelijk worden gesteld aan de optelsom van alle binnenunits.

Laat bij zulke systemen ook de plaatsing, condensafvoer, elektrische aansluiting en koudemiddelleidingen beoordelen. Werkzaamheden aan koudemiddel en elektrische installaties horen door een bevoegde specialist te worden uitgevoerd.

Praktische controlepunten vóór je een model kiest

• Noteer per ruimte de oppervlakte, plafondhoogte en gewenste temperatuur.
• Breng glasoppervlak, isolatieniveau en ventilatie in kaart.
• Controleer zowel het verwarmingsvermogen als het opgenomen elektrische vermogen.
• Bekijk de capaciteit bij lagere buitentemperaturen en niet alleen de nominale waarde.
• Vergelijk COP én SCOP, en let op de gebruikte meetcondities.
• Controleer of de meterkast en aansluiting geschikt zijn voor het systeem.
• Laat dakdoorvoeren, buitenunitplaatsing, condensafvoer en koudemiddelwerk door een specialist beoordelen.

Een te klein systeem kan bij koude omstandigheden tekortschieten. Een te groot systeem is evenmin automatisch beter: het kan vaker in- en uitschakelen en minder passend regelen. De juiste capaciteit is de capaciteit die aansluit op de werkelijke warmtevraag en het gebruik van de ruimte.