Welke invloed heeft een airco op de labelberekening?

Bij de beoordeling van een woning wordt gekeken naar het berekende jaarlijkse energiegebruik voor onder meer ruimteverwarming, warm tapwater, ventilatie en elektriciteit. Een airco beïnvloedt vooral het onderdeel dat samenhangt met elektriciteitsgebruik en ruimteverwarming.

Een moderne split-airco kan in verwarmingsmodus warmte aan de buitenlucht onttrekken en die naar binnen brengen. Dat is doorgaans efficiënter dan directe elektrische verwarming met radiatoren of losse kachels. Wanneer de airco daadwerkelijk een andere verwarmingsbron vervangt, kan de berekende energiebehoefte dalen.

Bij koelen ligt dat anders. Koeling levert geen directe besparing op de verwarmingsvraag op. Als de airco alleen extra wordt gebruikt op warme dagen, ontstaat er vooral extra elektriciteitsverbruik. Of dat de officiële score merkbaar beïnvloedt, hangt af van de gebruikte rekenmethode en de kenmerken van de woning.

Wanneer is de kans op labelverbetering het grootst?

De kans op een gunstig effect is het duidelijkst wanneer een airco als verwarmingssysteem wordt ingezet. Denk aan een woning waarin elektrische kachels worden vervangen door een omkeerbare airco. De warmtepomptechniek kan dan voor dezelfde hoeveelheid warmte minder elektriciteit nodig hebben dan directe elektrische verwarming.

Ook in een woning met een gasketel kan een airco invloed hebben als deze structureel een deel van de ruimteverwarming overneemt. De besparing is dan niet vanzelfsprekend: het resultaat hangt af van de warmtebehoefte, de manier waarop de woning is ingedeeld, de gewenste binnentemperatuur en de buitentemperaturen waarbij de airco wordt gebruikt.

Een airco die slechts één kamer verwarmt terwijl de rest van de woning met de bestaande installatie wordt verwarmd, heeft een ander effect dan een systeem dat meerdere verblijfsruimten bedient. De vervangingssituatie moet daarom altijd afzonderlijk worden bekeken.

Wanneer kan een airco juist ongunstig uitpakken?

Een airco kan extra energie vragen wanneer deze uitsluitend voor comfortkoeling wordt toegevoegd. Dat geldt vooral als ruimtes langdurig worden gekoeld terwijl ze niet worden gebruikt, of wanneer de ingestelde temperatuur onnodig laag ligt.

Ook een verkeerd gekozen capaciteit kan het rendement verminderen. Een te groot systeem kan de gewenste temperatuur snel bereiken en daarna vaak in- en uitschakelen. Dat is niet altijd de meest efficiënte manier van werken. Een te klein systeem kan juist langdurig op hoge belasting draaien en onvoldoende comfort bieden.

Andere aandachtspunten zijn ongunstige plaatsing van binnenunits, beperkte luchtcirculatie, vervuilde filters, slecht geïsoleerde leidingen en een onjuiste koelmiddelvulling. Bij werkzaamheden aan koelmiddelen, elektrische aansluitingen of dak- en geveldoorvoeren is een bevoegde specialist nodig.

SCOP, SEER en het verschil tussen theorie en praktijk

Bij het vergelijken van airco’s zijn seizoensrendementen belangrijker dan alleen één theoretische rendementswaarde. SCOP zegt iets over het seizoensrendement bij verwarmen; SEER wordt gebruikt voor het seizoensrendement bij koelen. Deze waarden helpen bij het vergelijken van systemen, maar geven geen garantie voor het resultaat in elke woning.

De werkelijke prestaties hangen ook af van buitentemperaturen, leidinglengte, plaatsing, instelling, isolatie en onderhoud. Een installatie met een gunstige productspecificatie kan in de praktijk minder goed presteren wanneer de capaciteit niet past bij de ruimte of de regeling onjuist is ingesteld.

Vraag bij een advies daarom niet alleen naar het merk of model, maar ook naar de uitgangspunten van de berekening. Laat toelichten welke ruimtes worden verwarmd of gekoeld, welke bestaande voorziening wordt vervangen en welke aannames voor het gebruik zijn gemaakt.

Zo vergroot u de kans op een gunstig effect

1. Bepaal eerst de functie. Maak duidelijk of de airco vooral voor koeling, bijverwarming of structurele verwarming wordt gebruikt.
2. Breng de vervangingssituatie in kaart. Vergelijk de airco met de elektrische kachels, cv-installatie of andere bron die minder wordt gebruikt.
3. Kies de capaciteit op basis van de ruimte. Laat rekening houden met isolatie, glas, zonbelasting en warmteverlies.
4. Werk met zonering. Verwarm of koel alleen de ruimtes die daadwerkelijk worden gebruikt.
5. Gebruik een passende regeling. Vermijd grote temperatuurverschillen en laat de installatie niet onnodig draaien.
6. Onderhoud de installatie. Reinig filters volgens de voorschriften en laat technische onderdelen controleren wanneer dat nodig is.

Laat voor de installatie beoordelen of extra elektrische voorzieningen, leidingdoorvoeren of werkzaamheden aan dak of gevel nodig zijn. Voor koeltechnische handelingen en elektrische aanpassingen moet u een daarvoor bevoegde installateur inschakelen.

Wat betekent dit voor uw woning?

Er is geen universele uitspraak dat een airco het energielabel verbetert. In een woning met elektrische verwarming kan een omkeerbare airco een logische manier zijn om efficiënter te verwarmen. In een woning waar de airco uitsluitend als extra koeling wordt gebruikt, is de kans op een positief effect kleiner.

Het is verstandig om de labelinvloed los te zien van drie andere vragen: hoeveel comfort u wilt, hoeveel elektriciteit de installatie werkelijk gebruikt en hoe de woning in de officiële berekening wordt gewaardeerd. Een adviseur of gecertificeerd energielabeldeskundige kan uitleggen welke gegevens voor uw specifieke woning relevant zijn. Vraag daarnaast om een onderbouwde inschatting van het jaarlijkse gebruik en laat duidelijk vastleggen welke aannames daarbij zijn gebruikt.