Waar komt extreem veel vocht in huis vandaan?

De oorzaak is zelden één afzonderlijk probleem. In een goed geïsoleerde en luchtdichte woning kan vocht zich sneller ophopen wanneer de luchtverversing onvoldoende is. Dagelijkse activiteiten leveren daarbij veel waterdamp: douchen, koken, wassen en was binnenshuis drogen. Ook een groot aantal bewoners kan de vochtbelasting verhogen.

Condens ontstaat wanneer warme, vochtige lucht in contact komt met een koud raam, een koude buitenmuur of een slecht geïsoleerde aansluiting. Koudebruggen bij kozijnen, hoeken, plafonds en dakkapellen zijn daarom belangrijke aandachtspunten. Daarnaast kunnen lekkende leidingen, dakbedekking, voegen of vochtige kelder- en grondlucht de oorzaak zijn. Te weinig verwarming in een koude ruimte maakt de relatieve luchtvochtigheid bovendien sneller hoog.

Zo meet u het probleem voordat u maatregelen neemt

Begin met hygrometers in verschillende ruimtes, bijvoorbeeld de woonkamer, slaapkamer en badkamer. Meet niet alleen één moment, maar kijk naar het verloop gedurende de dag en na activiteiten zoals douchen of koken. Langdurige waarden boven ongeveer 60 procent zijn een signaal om de ventilatie en vochtbronnen nader te bekijken. De exacte beoordeling hangt ook af van temperatuur, materiaal en omstandigheden.

Een vochtmeter voor bouwmaterialen kan aanwijzingen geven over vocht in muren of andere oppervlakken. Met thermografie en metingen van oppervlaktetemperaturen kunnen koude plekken zichtbaar worden. Een ventilatiebalansmeting helpt beoordelen of toevoer en afzuiging voldoende functioneren. Bij een vermoeden van lekkage zijn controle van leidingwerk, dak, gevel en aansluitingen nodig.

Combineer technische metingen met informatie over het gebruik van de woning: waar wordt was gedroogd, wanneer wordt geventileerd, hoeveel mensen wonen er en in welke ruimte ontstaan de klachten? Alleen een hygrometer vertelt niet waar het vocht vandaan komt.

Wat kunt u direct zelf doen?

• Ventileer tijdens en na het koken en douchen. Gebruik mechanische afzuiging en zorg dat toevoeropeningen niet zijn afgesloten.
• Open ramen zo nodig kort tegenover elkaar voor snelle luchtverversing, vooral na vochtige activiteiten.
• Droog was bij voorkeur niet in de woning. Als dat niet anders kan, ventileer dan extra en houd de deur van de betreffende ruimte gesloten.
• Houd kamers voldoende op temperatuur. Koude oppervlakken vergroten de kans op condensatie.
• Controleer en reinig afzuigventielen en filters volgens de voorschriften van het systeem.
• Gebruik in een kleine ruimte eventueel tijdelijk een ontvochtiger. Een vochtvreter is hooguit een beperkte oplossing voor een kleine, afgesloten ruimte.
• Controleer bij een bestaande airco of warmtepomp of condenswater vrij kan weglopen en of een condensleiding niet geknikt zit.

Deze maatregelen verminderen de vochtbelasting, maar zijn geen vervanging voor onderzoek wanneer vochtplekken terugkomen of waarden hoog blijven.

Welke rol speelt een airco bij vochtproblemen?

Een airco kan in de koel- of ontvochtigingsmodus vocht aan de binnenlucht onttrekken. Daardoor kan de relatieve luchtvochtigheid dalen en kan er minder snel condens ontstaan. De werking hangt af van het gekozen systeem, de instelling, de ruimte en de manier waarop het condenswater wordt afgevoerd.

Een te groot systeem kan kort aan- en uitschakelen, waardoor het minder lang ontvochtigt. Een te klein systeem kan moeite hebben om de gewenste omstandigheden te bereiken. Daarom zijn ruimtegebruik, isolatie, ventilatie en de bestaande installatie relevant bij de keuze.

Een airco is geen oplossing voor vocht dat via een lekkage, fundering, dak of gevel binnendringt. Ook een koudebrug of onvoldoende isolatie blijft bestaan. In zulke situaties kan klimaatregeling hooguit onderdeel zijn van een bredere aanpak. Ventilatie blijft nodig om vervuilde en vochtige binnenlucht af te voeren.

Ekaa werkt als officieel dealer met merken zoals Daikin, LG, Mitsubishi, Panasonic en Toshiba. Welk systeem passend is, moet per woning en gebruikssituatie worden beoordeeld.

Wanneer zijn ventilatie of bouwkundig onderzoek belangrijker dan een airco?

Als de luchtvochtigheid vooral stijgt na douchen, koken of slapen, ligt verbetering van ventilatie en gebruik vaak voor de hand. Ontstaan vochtplekken steeds op dezelfde muur, bij een raam of rond een dak- of geveldetail, dan moet ook de bouwkundige oorzaak worden onderzocht. Een airco kan het binnenklimaat beïnvloeden, maar repareert geen lekkende leiding, dakbedekking, voeg, isolatie of koudebrug.

Bij zichtbare schimmel is voorzichtigheid nodig. Schimmel is een gevolg van een vochtprobleem en kan gezondheidsklachten veroorzaken. Laat de oorzaak en de noodzakelijke reiniging of sanering beoordelen door een passende deskundige. Ekaa richt zich op klimaatregeling en het helpen aanpakken van de oorzaak, niet op schimmelbehandeling of bouwkundig herstel.

Wanneer schakelt u een specialist in?

Vraag deskundig advies bij aanhoudend hoge luchtvochtigheid, terugkerende condens, vochtplekken, een muffe geur of schimmelvorming. Ook wanneer eenvoudige ventilatiemaatregelen geen blijvend effect hebben, is een gecombineerde diagnose verstandig.

Bij werkzaamheden aan koelmiddelen, elektrische aansluitingen, condensafvoer of een vaste airco-installatie is een bevoegde installateur nodig. Voor lekkages, dakwerk, gevels, isolatie en andere bouwkundige gebreken schakelt u een daarvoor gekwalificeerde specialist in. Vraag vooraf welke onderdelen binnen het advies vallen en welke werkzaamheden door een andere partij moeten worden uitgevoerd.

Wat kunt u van een advies verwachten?

Een bruikbaar advies brengt de vochtbronnen, ventilatie, oppervlaktetemperaturen en het gebruik van de woning samen. Afhankelijk van de uitkomst kan het plan bestaan uit betere ventilatie, aanpassing van het verwarmings- of klimaatregime, een airco met ontvochtigingsfunctie of bouwkundig onderzoek.

Ekaa geeft aan KIWA-gecertificeerd te zijn en werkt in Flevoland, Gelderland, Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. Controleer bij het aanvragen van advies welke inspecties, montagewerkzaamheden en eventuele vervolgacties precies worden aangeboden.