Wat heeft u nodig en wanneer is het veilig?

Leg vóór u begint een passende radiatorsleutel of het juiste gereedschap voor het ventiel klaar. Een doek en klein opvangbakje vangen water op dat na de lucht kan volgen. Draag eventueel handschoenen en zorg dat u goed bij het ventiel kunt. Als u een ladder nodig hebt, gebruik dan een stabiele ladder en werk niet gehaast.

Ontlucht bij voorkeur wanneer de installatie uitgeschakeld en afgekoeld of lauw is. Uit een warm systeem kan heet water komen. Zet thermostaatknoppen open, zodat u na afloop beter kunt beoordelen of de radiatoren gelijkmatig opwarmen. Raadpleeg bij een warmtepomp of bijzondere installatie eerst de handleiding: de volgorde van uitschakelen, wachten en opnieuw starten kan per systeem verschillen.

Radiatoren ontluchten in zes stappen

1. Schakel de installatie uit. Zet de cv-ketel of warmtepomp uit volgens de normale bedieningsprocedure en wacht tot het systeem voldoende is afgekoeld.
2. Controleer de uitgangsdruk. Noteer de waarde op de manometer of het display. Zo ziet u na afloop of de druk merkbaar is veranderd.
3. Zoek het ontluchtingsventiel. Dit zit meestal aan de bovenkant van de radiator. Plaats de doek en opvangbak onder het ventiel.
4. Open het ventiel langzaam. Draai met een passende sleutel voorzichtig tegen de klok in. Een sissend geluid betekent meestal dat lucht ontsnapt. Draai het ventiel niet volledig los.
5. Sluit zodra er water komt. Wanneer de lucht is verdwenen en er water zonder duidelijke bellen uitkomt, draait u het ventiel rustig weer dicht. Gebruik geen overmatige kracht.
6. Controleer en hervat de werking. Controleer opnieuw de systeemdruk en vul alleen bij als dat volgens de installatiehandleiding nodig is. Start de installatie volgens de normale procedure en controleer later of de radiator gelijkmatig warm wordt.

Bij meerdere radiatoren kunt u systematisch van de laagste of dichtstbijzijnde radiator naar hogere of verder gelegen radiatoren werken. De optimale volgorde is echter afhankelijk van de installatie. Bij twijfel is de handleiding leidend.

Wat betekenen koude plekken en geluiden?

Een koude zone bovenaan een radiator, borrelende geluiden of een onregelmatige warmteverdeling passen bij lucht in het verwarmingscircuit. Na werkzaamheden, bijvullen of een wijziging aan de installatie kan lucht zijn achtergebleven. Ook een installatie die vaak moet worden bijgevuld verdient extra aandacht.

Blijft een radiator na het ontluchten gedeeltelijk koud, controleer dan eerst of de thermostaatknop openstaat en of andere radiatoren wel normaal functioneren. Een koude radiator heeft niet altijd met lucht te maken. De oorzaak kan ook liggen bij doorstroming, een vastzittende radiatorkraan, vervuiling of een probleem elders in het systeem.

Wanneer is opnieuw ontluchten geen oplossing?

Een enkele ontluchtingsbeurt kan normaal onderhoud zijn. Terugkerende lucht is iets anders. Als u kort na het ontluchten opnieuw gesis, geborrel of koude plekken merkt, of als de systeemdruk steeds daalt, laat dan de oorzaak onderzoeken. Regelmatig bijvullen zonder diagnose kan een lekkage of ander probleem verbergen en brengt opnieuw lucht in het systeem.

Schakel een bevoegde verwarmingsspecialist in bij een vastzittend of beschadigd ventiel, zichtbaar lekken, olieachtige aanslag, aanhoudend drukverlies of twijfel over het expansievat en de circulatiepomp. Forceer geen onderdelen. Werkzaamheden aan elektrische componenten, warmtepompen, koelmiddelen, leidingen of dakdoorvoeren horen bij een daarvoor bevoegde specialist.

Cv-ketel en warmtepomp: hetzelfde principe, andere aandacht

Bij zowel een cv-ketel als een warmtepomp ontsnapt lucht via ontluchtingspunten. De installatie zelf kan echter verschillen. Een warmtepomp werkt vaak met meerdere zones, een verdeler of laagtemperatuurafgifte. Daardoor kan lucht in één circuit blijven zitten terwijl andere delen goed lijken te functioneren.

Volg bij een warmtepomp altijd de specifieke instructies van de fabrikant en installatie. Schakel de pomp niet willekeurig uit en verander geen instellingen die u niet begrijpt. Bij een cv-ketel controleert u na afloop eveneens de systeemdruk en herstart u de ketel volgens de gebruikelijke procedure. Een specialist kan beoordelen of de hydraulische doorstroming, pomp en expansievoorziening correct werken.

Veelgemaakte fouten voorkomen

• Ontluchten terwijl het water nog heet is.
• Een vastzittend ventiel met kracht openen.
• Een ongeschikt gereedschap gebruiken en de aansluiting beschadigen.
• De systeemdruk vóór en na afloop niet controleren.
• Steeds bijvullen zonder de oorzaak van drukverlies te laten onderzoeken.
• Aannemen dat iedere koude radiator door lucht wordt veroorzaakt.
• Bij een warmtepomp de handleiding of voorgeschreven volgorde negeren.

Noteer welke radiator klachten gaf en of het probleem na de handeling terugkomt. Dat helpt een monteur om gerichter te beoordelen wat er aan de hand is.

Hoe vaak moet u radiatoren ontluchten?

Er is geen vaste frequentie die voor iedere woning geldt. Controleer radiatoren vooral wanneer het stookseizoen begint, na werkzaamheden aan het verwarmingssysteem en zodra u geluiden of koude plekken opmerkt. Een goed werkend systeem hoeft niet steeds opnieuw te worden ontlucht.

Moet u opvallend vaak ontluchten of bijvullen, maak dan een afspraak voor inspectie. Tijdens onderhoud kan een specialist de systeemdruk, doorstroming en relevante onderdelen controleren. Ekaa Duurzaam verwijst hiervoor naar het bestaande vrijblijvende advies- en offerteformulier.