Waarom is er geen exact aantal bekend?

Een exact landelijk aantal hybride warmtepompen is lastig vast te stellen. Niet iedere installatie wordt op dezelfde manier vastgelegd en de term hybride kan verschillende technische configuraties omvatten. Ook worden systemen geplaatst bij bestaande woningen, tijdens renovaties en soms als tijdelijke stap richting volledig elektrische verwarming.

Daarom is een schatting van 120.000 tot 180.000 systemen vooral bruikbaar als indicatie van de marktgrootte. De bandbreedte laat zien dat er inmiddels een aanzienlijke groep huishoudens ervaring heeft met deze tussenoplossing. Het getal zegt echter niet automatisch hoeveel gas iedere installatie bespaart of hoe goed ieder systeem presteert. Daarvoor zijn woning- en gebruiksgegevens nodig.

Wat doet een hybride warmtepomp precies?

Een hybride installatie combineert meestal een elektrische luchtwarmtepomp met een cv-ketel. De buitenunit haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan het verwarmingssysteem in de woning. De regeling bepaalt wanneer de warmtepomp efficiënt kan verwarmen en wanneer ondersteuning van de cv-ketel nodig is.

Bij relatief zacht weer kan de warmtepomp een belangrijk deel van de ruimteverwarming verzorgen. Bij lage buitentemperaturen, een hoge warmtevraag of een installatie die onvoldoende vermogen kan leveren, neemt de cv-ketel geheel of gedeeltelijk over. De precieze omschakeling verschilt per systeem en wordt beïnvloed door onder meer de buitentemperatuur, de gewenste aanvoertemperatuur en de instellingen van de regeling.

Een hybride warmtepomp is dus geen volledig gasloze oplossing. Het is een manier om de bestaande verwarmingsinstallatie stapsgewijs aan te vullen en de woning minder afhankelijk te maken van de cv-ketel voor ruimteverwarming.

Waar worden hybride systemen vooral toegepast?

Hybride warmtepompen worden vooral overwogen bij bestaande woningen waar een directe overstap naar volledig elektrische verwarming nog niet logisch of haalbaar is. Denk aan woningen waar de isolatie nog wordt verbeterd, waar bestaande radiatoren behouden blijven of waar de cv-ketel nog niet aan vervanging toe is.

Een hybride systeem kan ook passen wanneer bewoners verduurzaming in stappen willen aanpakken. Eerst wordt bijvoorbeeld de warmtevoorziening aangepast. Later kunnen isolatie, glas, radiatoren of lage-temperatuurverwarming worden verbeterd. Of een woning uiteindelijk geschikt wordt voor een volledig elektrische warmtepomp, moet per situatie worden beoordeeld.

Regionale verschillen zijn daarbij minder belangrijk dan de eigenschappen van de afzonderlijke woning. Een goed geïsoleerde woning met voldoende ruimte voor een buitenunit kan in iedere provincie andere mogelijkheden hebben dan een vergelijkbare woning met beperkte technische ruimte of hoge warmtevraag.

Welke factoren bepalen of uw woning geschikt is?

Het landelijke aantal hybride warmtepompen geeft geen garantie dat ieder huis geschikt is. Een installateur moet de warmtevraag en de bestaande installatie beoordelen. Belangrijke controlepunten zijn:

• de isolatie van dak, gevel, vloer en glas;
• de grootte en het type radiatoren of de aanwezigheid van vloerverwarming;
• de leeftijd, capaciteit en technische staat van de cv-ketel;
• de beschikbare plek voor de buitenunit en de luchtcirculatie rondom die unit;
• de ruimte voor leidingen, regeltechniek en eventuele aanvullende componenten;
• de elektrische aansluiting en de manier waarop de installatie wordt aangesloten;
• geluid, condenswaterafvoer en de afstand tot aangrenzende woningen.

Een capaciteitsberekening is belangrijk. Een te kleine warmtepomp moet vaker worden ondersteund door de ketel. Een te grote installatie kan onnodig duurder of ingewikkelder zijn. De juiste keuze volgt daarom uit de warmtevraag van de woning, niet alleen uit het vloeroppervlak.

Welke merken en systemen zijn beschikbaar?

In Nederland zijn verschillende merken en systeemfamilies voor hybride toepassingen beschikbaar. In het bronartikel worden onder meer Daikin, LG, Mitsubishi Electric, Panasonic en Toshiba genoemd. Voorbeelden van genoemde hybride systeemfamilies zijn Daikin Altherma Hybrid en Panasonic Aquarea Hybrid.

De merknaam is echter niet het enige selectiecriterium. Let ook op de samenwerking met de bestaande cv-ketel, de regeling, de beschikbaarheid van onderdelen, de technische documentatie en de mogelijkheden voor onderhoud. Een installateur kan pas verantwoord adviseren nadat de woning en de huidige installatie zijn bekeken.

Wat betekent de groei voor de toekomst?

De geschatte omvang van de markt laat zien dat hybride verwarming voor veel bestaande woningen een praktische verduurzamingsstap is. De oplossing kan bewoners helpen om de cv-ketel minder vaak voor ruimteverwarming te gebruiken zonder meteen alle onderdelen van het verwarmingssysteem te vervangen.

De toekomstige geschiktheid van een woning blijft vooral afhangen van isolatie, afgiftesysteem en energiegebruik. Wie later volledig elektrisch wil verwarmen, doet er goed aan om bij de keuze voor een hybride systeem ook de mogelijke vervolgstappen te bespreken. Denk aan isolatieverbetering, lagere aanvoertemperaturen en een controle van de elektrische installatie.

Werkzaamheden aan koelmiddelen, elektra, dakconstructies of gas- en cv-installaties horen door een bevoegde specialist te worden uitgevoerd. Ook de plaatsing van een buitenunit en eventuele vergunning- of meldingsvereisten moeten vooraf worden gecontroleerd.