Begin met de keuze tussen lucht-lucht en lucht-water

Een lucht-lucht warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die via een binnenunit rechtstreeks af aan de ruimte. Hetzelfde systeem kan in veel gevallen ook koelen. Deze oplossing is vooral logisch wanneer u specifieke kamers wilt verwarmen of koelen, bijvoorbeeld een woonkamer, slaapkamer, kantoor of aanbouw. De installatie is doorgaans overzichtelijker dan bij een systeem dat water door de woning moet verwarmen.

Een lucht-water warmtepomp draagt warmte over aan water. Dat water kan worden gebruikt voor vloerverwarming, radiatoren en, afhankelijk van de gekozen installatie, warm tapwater. De koppeling met de bestaande verwarmingsinstallatie vraagt meer voorbereiding en technische afstemming. Denk aan de geschiktheid van radiatoren, de benodigde aanvoertemperatuur, de plaats van een buffervat en de beschikbare ruimte voor onderdelen.

Een lucht-water systeem is dus niet automatisch de beste keuze omdat het een groter deel van de woning kan verwarmen. De woning, isolatie, afgiftesysteem en gewenste temperatuur bepalen of de oplossing technisch passend is. Laat de aansluiting op cv, radiatoren of vloerverwarming beoordelen door een bevoegde specialist.

Welke onderdelen bepalen de prijs?

Een goede offerte maakt zichtbaar waar de kosten vandaan komen. De belangrijkste prijsbepalers zijn:

• Vermogen: de installatie moet voldoende warmte en eventueel koelvermogen kunnen leveren. Te klein kan comfortproblemen geven; te groot kan onnodig duur zijn en minder passend regelen.
• Aantal binnenunits: bij lucht-lucht systemen stijgt de omvang van de installatie wanneer meerdere kamers afzonderlijk moeten worden bediend.
• Leidingwerk: de afstand tussen binnen- en buitenunit, de route door de woning en de benodigde afwerking beïnvloeden de montage.
• Elektrische voorzieningen: een installateur moet controleren of de groepenkast, bekabeling en beveiliging geschikt zijn. Aanpassingen aan elektra horen door een bevoegde vakman te worden uitgevoerd.
• Bouwkundige werkzaamheden: denk aan doorvoeren, boorwerk, dak- of gevelmontage en het herstellen van afwerkingen.
• Hydraulische onderdelen: bij lucht-water systemen kunnen onder meer een buffervat, regeltechniek, pompen of aanpassingen aan het afgiftesysteem nodig zijn.
• Merk en uitvoering: modellen verschillen in geluidsniveau, bediening, functies, efficiëntie en aanschafprijs.

Vraag ook na welke werkzaamheden standaard zijn inbegrepen. Zo voorkomt u dat essentiële onderdelen pas later als meerwerk naar voren komen.

Vermogen kiezen: kijk verder dan alleen kW

Het benodigde vermogen is afhankelijk van onder andere de inhoud van de ruimtes, isolatie, glasoppervlak, kierdichting, ligging en het gewenste gebruik. Een systeem voor incidentele bijverwarming heeft een andere taak dan een installatie die de woning als hoofdverwarming moet bedienen.

Een warmteverliesberekening kan helpen om het benodigde vermogen beter te onderbouwen. Bij bestaande woningen is daarnaast belangrijk hoe warmte door de woning wordt verspreid. Eén krachtige binnenunit verwarmt niet vanzelf alle afgesloten kamers. Bij een lucht-water warmtepomp moet ook worden gekeken naar de radiatoren of vloerverwarming en naar de temperatuur die zij nodig hebben.

Vergelijk bij modellen niet uitsluitend het maximale vermogen. COP en SCOP geven informatie over efficiëntie onder bepaalde omstandigheden, maar de werkelijke energiekosten hangen ook af van gebruik, buitentemperatuur, instellingen en isolatie. Een model met meer functies of een hogere efficiëntie kan duurder zijn in aanschaf; of dat in uw situatie verstandig is, vraagt om een vergelijking van de totale toepassing.

Installatiekosten en technische aandachtspunten

De installatie zelf is een belangrijk deel van het kostenplaatje. Bij een split-systeem moet het koudemiddelcircuit correct worden aangelegd, gecontroleerd en in bedrijf gesteld. Werkzaamheden aan koudemiddel mogen alleen worden uitgevoerd door een daarvoor bevoegde specialist. Ook de plaatsing van de buitenunit verdient aandacht: draagconstructie, trillingen, geluid, bereikbaarheid en condenswater moeten vooraf worden meegenomen.

Bij montage op een dak of aan een gevel kunnen extra bouwkundige maatregelen nodig zijn. Controleer bij een opvallende buitenunit, een wijziging aan de gevel of plaatsing in een bijzondere situatie vooraf of toestemming of een vergunning nodig is. De regels kunnen afhangen van woningtype, locatie en uitvoering.

Bij aansluiting op de groepenkast of uitbreiding van elektrische capaciteit is een bevoegd elektricien nodig. Voor lucht-water systemen geldt bovendien dat de hydraulische aansluiting, regeltechniek en inregeling zorgvuldig moeten worden uitgevoerd. Een installatie die technisch wel werkt maar niet goed is ingeregeld, kan comfortklachten of onnodig verbruik veroorzaken.

Gebruikskosten, onderhoud en de totale investering

De aanschafprijs is slechts één onderdeel van de totale kosten. Het elektriciteitsverbruik wordt beïnvloed door de efficiëntie van het systeem, de warmtevraag van de woning, de gekozen temperatuur, het aantal draaiuren en het weer. Verwarmen met een airco-warmtepomp kan aantrekkelijk zijn wanneer u gericht ruimtes verwarmt, maar een besparing is niet vooraf voor iedere woning vast te beloven.

Gebruikskosten kunnen ook samenhangen met instellingen. Rustig en gelijkmatig verwarmen, schone filters en een passende temperatuurinstelling helpen om de installatie goed te laten functioneren. Reinig filters volgens de instructies van de fabrikant. Laat technische controles, storingen en werkzaamheden aan het koudemiddelcircuit uitvoeren door een bevoegde specialist.

Onderhoud kan bestaan uit controle van binnen- en buitenunit, luchtstromen, condensafvoer, elektrische onderdelen, bevestiging en de algemene werking. De geschikte frequentie hangt af van gebruik en omstandigheden. Vraag bij een onderhoudscontract welke werkzaamheden, voorrijkosten en onderdelen wel of niet zijn inbegrepen.

Zo vergelijkt u offertes eerlijk

Een lage totaalprijs zegt weinig wanneer offertes niet dezelfde scope hebben. Vergelijk daarom minimaal:

1. het type systeem en het voorgestelde vermogen;
2. het aantal binnenunits en de locatie van de buitenunit;
3. de lengte en afwerking van het leidingwerk;
4. elektrische en bouwkundige werkzaamheden;
5. inregeling, uitleg en opleverdocumentatie;
6. onderhoud, service en eventuele aanvullende voorwaarden.

Vraag waarom een bepaald vermogen en model wordt voorgesteld. Laat ook vastleggen welke onderdelen nog afhankelijk zijn van een inspectie. Ekaa Duurzaam werkt als officieel dealer van onder meer Daikin, LG en Mitsubishi en kan merkgebonden opties bespreken. De uiteindelijke keuze hoort echter te volgen uit uw woning en gebruiksdoel, niet alleen uit het merk.