Wat gebeurt er met een warmtepomp of airco?

Een warmtepomp of airco heeft elektriciteit nodig voor onder meer de compressor, ventilatoren, regeling en vaak ook pompen of andere randapparatuur. Tijdens een stroomuitval stopt het systeem daarom meestal volledig. Een slimme thermostaat verandert daar niets aan: ook de thermostaat en de communicatie met de installatie hebben doorgaans voeding nodig.

Een tijdelijke batterij of generator kan de werking mogelijk ondersteunen, maar alleen als het vermogen, de aansluitwijze en de beveiligingen op elkaar zijn afgestemd. Niet ieder model heeft een standaard back-upfunctie. Laat vooraf controleren welke onderdelen tegelijk gevoed moeten worden en welke groepen prioriteit krijgen.

Direct handelen bij korte stroomuitval

1. Sluit ramen, buitendeuren en deuren naar weinig gebruikte kamers.
2. Beperk het aantal verwarmde ruimtes en verzamel huishoudelijke activiteiten waar mogelijk in één leefruimte.
3. Gebruik daglicht en zonnewarmte zolang die beschikbaar zijn; sluit daarna gordijnen of luiken.
4. Controleer de oorzaak en verwachte duur van de storing via uw netbeheerder of storingskanaal.
5. Gebruik geen barbecue, terrasverwarmer of los verbrandingstoestel binnenshuis.

Bij een korte onderbreking is het meestal verstandiger om de bestaande warmte vast te houden dan om improviserend een onveilige warmtebron te gebruiken. Dek ventilatieroosters niet volledig af: verse lucht blijft nodig, zeker wanneer er mensen in de woning aanwezig zijn.

Alternatieve warmtebronnen: wat is realistisch?

Een bestaande houtkachel of open haard kan tijdens een storing warmte geven zonder dat de verwarmingselektronica van de woning actief is. Dat is alleen verantwoord bij een geschikte rookafvoer, voldoende toevoer van verse lucht en zorgvuldig stoken. Laat een specialist de installatie en het rookkanaal controleren als daar twijfel over bestaat.

Een pelletkachel lijkt een alternatief, maar gebruikt meestal elektriciteit voor ontsteking, regeling en ventilatie. Ook een cv-ketel op gas heeft doorgaans stroom nodig voor de besturing, pomp en ontsteking. Een gasfornuis is geen veilige vervanging voor ruimteverwarming en mag niet langdurig als warmtebron worden gebruikt.

Let bij elk toestel met verbranding op koolmonoxide- en brandgevaar. Plaats een koolmonoxidemelder volgens de voorschriften en schakel bij twijfel een erkende installateur of vakbekwame specialist in.

Warmte vasthouden met isolatie en ventilatie

Een goed geïsoleerde en kierdichte woning koelt doorgaans langzamer af. Dak-, gevel- en vloerisolatie helpen warmteverlies te beperken, terwijl kierdichting bij ramen en deuren ongewenste luchtstromen vermindert. Deze maatregelen lossen een storing niet direct op, maar maken een woning wel minder afhankelijk van continu verwarmen.

Ventilatie blijft ook tijdens een stroomuitval belangrijk. Te weinig ventileren kan vocht en condensatie versterken, vooral in slaapkamers, keukens en badkamers. Ventileer kort en gericht wanneer dat nodig is en houd vochtige ruimtes in de gaten. Een airco met ontvochtigingsfunctie kan alleen helpen wanneer er weer elektriciteit beschikbaar is. Schimmel verwijderen of bestaande vocht- en muurschade herstellen vraagt een passende specialistische beoordeling.

Back-up met batterij of generator

Een thuisbatterij of generator kan in sommige situaties een verwarmingssysteem, regeling of circulatiepomp tijdelijk van stroom voorzien. De haalbaarheid hangt af van het benodigde vermogen, de duur van de storing, de capaciteit van de opslag en de manier waarop de installatie is aangesloten. Een batterij die slechts enkele kleine apparaten kan voeden, houdt niet automatisch een complete warmtepomp operationeel.

Een generator hoort buiten te staan vanwege uitlaatgassen. De aansluiting op de woning moet worden uitgevoerd met geschikte omschakel- en beveiligingsvoorzieningen door een bevoegd elektrotechnisch specialist. Bespreek vooraf welke apparatuur prioriteit heeft, bijvoorbeeld verlichting, communicatie, koelkast of een deel van de verwarmingsinstallatie. Test het noodplan periodiek en bewaar de bedieningsinstructies op een plek die ook zonder internet bereikbaar is.

Zo maakt u een praktisch noodplan

• Noteer welke verwarming, ventilatie en pompen in uw woning elektriciteit nodig hebben.
• Bepaal één veilige leefruimte voor een korte storing.
• Controleer ramen, deuren, gordijnen en tochtgevoelige aansluitingen.
• Leg zaklampen, opgeladen powerbanks, dekens en actuele storingsinformatie klaar.
• Laat een batterij-, generator- of omschakeloplossing vooraf technisch beoordelen.
• Maak afspraken over veilig herstarten zodra de stroom terugkomt.

Controleer per verwarmingssysteem welke back-upmogelijkheden en onderhoudsopties beschikbaar zijn. Of een specifiek systeem geschikt is voor back-up, moet per model en woning worden gecontroleerd.