Welke factoren bepalen het verbruik?

De eerste bepalende factor is de warmtevraag van de woning. Isolatie, glasoppervlak, kierdichting, ventilatie en de grootte van de te verwarmen ruimte bepalen hoeveel warmte verloren gaat. Een goed geïsoleerde slaapkamer vraagt doorgaans minder warmte dan een grote, tochtige woonkamer met veel glas.

Daarnaast is het rendement van de airco belangrijk. De COP geeft aan hoeveel warmte het systeem onder bepaalde omstandigheden levert per kWh elektriciteit. De SCOP geeft een seizoensgemiddelde en is daarom nuttiger wanneer u het energiegebruik over een langere periode wilt inschatten. Fabrikantwaarden zijn gebaseerd op gestandaardiseerde omstandigheden; uw woning en het Nederlandse weer wijken daarvan af.

Ook de manier waarop u verwarmt speelt mee. Een stabiele, gematigde instelling kan gunstiger zijn dan steeds volledig uitschakelen en daarna snel op een hoge temperatuur willen komen. Verwarm bij voorkeur alleen de ruimtes die u gebruikt, maar houd rekening met de luchtverdeling tussen kamers. Een binnenunit verwarmt niet automatisch elke afgesloten ruimte in huis.

Verder kunnen vervuilde filters, een beperkte luchtstroom, onjuist aangebrachte isolatie rond leidingen of een technisch probleem het rendement beïnvloeden. Bij storingen aan koudemiddel of elektrische aansluitingen is controle door een bevoegde specialist nodig.

Waarom wijkt het werkelijke rendement af van de brochure?

Een airco werkt niet op elk moment met dezelfde efficiëntie. Wanneer het buiten kouder wordt, neemt het verschil tussen de binnen- en buitentemperatuur toe. Het systeem moet dan harder werken om dezelfde hoeveelheid warmte te leveren. Bij vorst kan bovendien ijsvorming op de buitenunit ontstaan. De airco schakelt dan tijdelijk over op een ontdooicyclus, waarbij extra energie wordt gebruikt en tijdelijk minder warmte naar binnen gaat.

De plaatsing van de binnenunit heeft eveneens invloed. Warme lucht moet zich door de ruimte kunnen verspreiden. Staat een unit ongunstig opgesteld of zijn deuren vaak gesloten, dan kan de gewenste temperatuur lokaal worden bereikt terwijl andere delen van de woning achterblijven. De compressor kan daardoor langer blijven draaien.

Een te klein systeem kan moeite hebben om de warmtevraag op koude dagen te volgen. Een te groot systeem is niet automatisch zuiniger: de keuze moet passen bij de ruimte, de isolatie en het gewenste gebruik. Een warmtelastberekening helpt om die afweging beter te maken dan alleen afgaan op vloeroppervlak.

Zo rekent u het verbruik zelf globaal uit

Gebruik voor een eerste inschatting deze drie stappen:

1. schat of bereken de gemiddelde warmtevraag in kW;
2. deel die warmtevraag door een realistische gemiddelde COP;
3. vermenigvuldig het resultaat met het aantal uren waarin warmte wordt geleverd.

Bij een warmtevraag van 2 kW en een gemiddelde COP van 3 is het benodigde elektrische vermogen ongeveer 0,67 kW. Draait de airco in dit voorbeeld 8 uur met die gemiddelde belasting, dan is het verbruik ongeveer 5,4 kWh. Bij 4 kW warmtevraag en dezelfde COP komt het elektrische vermogen uit op circa 1,33 kW. Acht uur verwarmen betekent dan ongeveer 10,7 kWh.

In werkelijkheid moduleert een inverter-airco meestal en draait de compressor niet voortdurend op vol vermogen. De warmtevraag kan bovendien per uur sterk verschillen. Zie deze voorbeelden daarom als een manier om de verhouding tussen warmtevraag en rendement te begrijpen, niet als een energiemeter voor uw woning.

Praktische manieren om stroom te besparen

U kunt het verbruik vooral beperken door de warmtevraag en de bedrijfstijd beheersbaar te houden:

• kies een realistische settemperatuur en vermijd onnodig hoge instellingen;
• verwarm gericht de ruimtes die u gebruikt;
• beperk tocht en warmteverlies met isolatie en kierdichting;
• houd filters schoon en zorg dat de luchtstroom niet wordt geblokkeerd;
• laat de buitenunit vrij van bladeren, sneeuw en andere obstakels;
• controleer bij opvallend hoger verbruik of de installatie goed functioneert;
• laat dimensionering, koudemiddelwerk en elektrische aansluitingen uitvoeren of controleren door een bevoegde specialist.

Een ontvochtigingsfunctie kan de relatieve luchtvochtigheid verlagen. Daardoor kan een ruimte soms comfortabeler aanvoelen, maar ontvochtigen is geen vervanging voor ventilatie, bouwkundige vochtbestrijding of schimmelverwijdering.

Welke airco is geschikt voor verwarmen?

Voor hoofd- of bijverwarming is niet alleen het maximale vermogen van belang. Let ook op het seizoensrendement, het gedrag bij lage buitentemperaturen, de geluidsproductie, de regeling en de mogelijkheden voor zonering. In het bronmateriaal worden onder meer Daikin Perfera en Stylish, Mitsubishi Electric MSZ-LN en MSZ-AP, Panasonic Etherea en TZ, LG Artcool en Dualcool en Toshiba Haori en Seiya genoemd als modellen of series die voor verwarming kunnen worden overwogen.

Welke keuze passend is, hangt af van de woning en het gebruik. Een compacte unit kan passend zijn voor een kleine, goed geïsoleerde ruimte, terwijl een grotere of aanvullende configuratie nodig kan zijn voor een ruime woonkamer. Laat vóór aanschaf beoordelen of de warmteafgifte, luchtverdeling en elektrische aansluiting bij uw situatie passen. Ekaa Duurzaam vermeldt dat het bedrijf adviseert over merken en modellen en installatie verzorgt; vraag daarbij om een onderbouwing van de gekozen capaciteit en het verwachte gebruik.

Onderhoud en winterse aandachtspunten

Regelmatig schoonmaken van filters hoort bij normaal gebruik. Laat bij twijfel over prestaties, geluid, ijsvorming of een plotseling stijgend stroomverbruik de installatie inspecteren. Werkzaamheden aan koudemiddel mogen alleen door daarvoor bevoegde professionals worden uitgevoerd. Ook aanpassingen aan de elektrische installatie vereisen passende deskundigheid.

Bij strenge vorst kan het rendement dalen en kunnen ontdooicycli vaker voorkomen. Dat betekent niet automatisch dat een airco ongeschikt is als verwarming, maar wel dat u het systeem moet beoordelen op het klimaat, de woning en de gewenste rol: hoofdverwarming, bijverwarming of verwarming van afzonderlijke zones.