Wat maakt industriële airco anders?

Industriële airco wordt toegepast wanneer een gebouw groter is, meerdere gebruikszones heeft of een wisselende warmtebelasting kent. Denk aan kantoren, showrooms, magazijnen, productieomgevingen en gebouwen met een combinatie van functies. In zulke situaties kan één standaard airco onvoldoende flexibel zijn.

Een modulair systeem maakt het mogelijk om meerdere binnenunits aan één of meer buitenunits te koppelen. Elke zone kan dan een eigen regeling krijgen. Dat is praktisch wanneer een showroom andere omstandigheden vraagt dan een kantoor, of wanneer delen van een pand niet gelijktijdig worden gebruikt.

De installatie kan ducted zijn, met luchtkanalen die meerdere ruimtes bedienen, of ductless, met afzonderlijke binnenunits. De beste oplossing hangt af van de bouwkundige situatie, de gewenste luchtverdeling, het beschikbare plafond en de mogelijkheden voor leidingwerk.

Capaciteit bepalen zonder over- of onderdimensionering

Een te klein systeem bereikt de gewenste temperatuur mogelijk niet tijdens piekbelasting. Een te groot systeem kan juist onnodig duur zijn in aanschaf en minder prettig regelen. Daarom is een capaciteitsberekening belangrijk voordat er apparatuur wordt geselecteerd.

Bij die berekening worden onder meer de volgende factoren meegenomen:

• de afmetingen en hoogte van de ruimtes;
• isolatie, ramen en zoninstraling;
• verlichting, machines en andere interne warmtebronnen;
• het aantal aanwezige personen en het gebruiksschema;
• ventilatie, luchtvochtigheid en gewenste temperatuur;
• piekbelastingen en mogelijke toekomstige wijzigingen.

Ook de verwarmingsfunctie verdient aandacht. Een systeem dat in de winter moet bijverwarmen, heeft andere ontwerpvoorwaarden dan een installatie die uitsluitend voor zomerse koeling wordt gebruikt. In sommige bedrijfsgebouwen kan een modulaire opbouw helpen om capaciteit beter af te stemmen op de actuele belasting. Een eventuele reserveoplossing of achtervang moet apart technisch worden onderbouwd; het is geen standaardkenmerk van iedere installatie.

Ontwerp: zones, luchtstromen en gebouwintegratie

De plaats van binnenunits bepaalt mede hoe gelijkmatig de lucht wordt verdeeld. Een verkeerde positionering kan tocht, temperatuurverschillen of onvoldoende bereik veroorzaken. Bij hoge hallen spelen bovendien luchtmengeling, stratificatie en de positie van warmtebronnen een rol.

Het ontwerp moet ook ruimte reserveren voor leidingen, condensafvoer, filters, inspectie en onderhoud. Condenswater moet betrouwbaar worden afgevoerd. Leidingen horen passend geïsoleerd te worden en doorvoeren moeten zorgvuldig worden afgewerkt. Bij buitenunits zijn draagkracht, trillingen, bereikbaarheid, luchtuitblaas en geluid belangrijke aandachtspunten.

Wanneer de airco wordt gekoppeld aan ventilatie of gebouwbeheer, moeten debieten, regelingen en bedrijfsuren op elkaar aansluiten. Koelen is bovendien niet hetzelfde als ventileren: een aircosysteem vervangt niet automatisch de benodigde toevoer van verse lucht. Laat daarom vooraf vastleggen welke functie het systeem precies moet vervullen.

Efficiëntie, koelmiddelen en onderhoud

Veel moderne systemen gebruiken invertertechniek. De compressor kan dan zijn vermogen aanpassen aan de actuele vraag, in plaats van steeds alleen volledig aan of uit te schakelen. Dat kan helpen om temperatuurwisselingen, geluid en onnodig energiegebruik te beperken, maar het uiteindelijke resultaat hangt af van ontwerp, instelling, gebruik en onderhoud.

Ook het toegepaste koelmiddel is een ontwerpkeuze. R-32 komt in moderne aircosystemen voor en heeft andere eigenschappen dan oudere koelmiddelen. De geschiktheid, veiligheidsvoorwaarden en wettelijke eisen moeten per apparaat en installatie worden gecontroleerd. Werkzaamheden aan het koudemiddelcircuit horen uitsluitend door een bevoegde, daarvoor gecertificeerde partij te worden uitgevoerd.

Periodiek onderhoud kan bestaan uit het controleren en reinigen van filters, het inspecteren van condensafvoer, het beoordelen van elektrische verbindingen, het controleren van leidingen en het testen van de regeling. De exacte werkzaamheden en frequentie hangen af van het systeem, de gebruiksomstandigheden en de voorschriften van de fabrikant. Monitoring op afstand kan nuttig zijn, maar vervangt geen fysieke inspectie wanneer die nodig is.

Geluid en gebruikscomfort

In kantoren, scholen, ontvangstruimtes en showrooms is geluid vaak een belangrijker criterium dan in een afgesloten technische ruimte. Zowel binnenunits als buitenunits kunnen geluid en trillingen veroorzaken. Laat daarom vooraf beoordelen waar de apparatuur komt te staan en welke ruimten gevoelig zijn.

De keuze van unit, luchtsnelheid, regeling en plaatsing beïnvloedt het comfort. Een buitenunit hoort voldoende vrije ruimte te hebben voor luchtcirculatie en onderhoud. Afscherming of een andere positionering kan soms helpen, maar mag de werking en warmteafvoer niet belemmeren. Controleer bij plaatsing op of aan een gebouw ook de constructieve mogelijkheden en eventuele toestemmingen.

Wanneer is industriële airco geschikt?

Industriële airco kan passend zijn voor gebouwen met meerdere zones, wisselende bezetting of uiteenlopende warmtebelastingen. In een kantoor kan zone-regeling voorkomen dat ongebruikte ruimtes onnodig worden gekoeld. In een showroom kunnen grote glaspartijen extra koelvraag veroorzaken. In een magazijn of productieomgeving kunnen temperatuur en vocht invloed hebben op materialen, goederen of processen.

De gewenste condities moeten vooraf concreet worden gemaakt. Gaat het om comfort voor medewerkers, bescherming van producten, ondersteuning van een productieproces of een combinatie daarvan? Voor kritische processen kan aanvullende klimaat- of procesinstallatie nodig zijn. Laat de vereisten dan vastleggen door de verantwoordelijke technische specialist binnen de organisatie.

Industriële airco laten beoordelen door Ekaa Duurzaam

Ekaa Duurzaam beschrijft in de bron ervaring met maatoplossingen voor bedrijfsgebouwen en noemt Daikin, LG, Mitsubishi Electric, Panasonic en Toshiba als merken waarmee het bedrijf werkt. Ook wordt een KIWA-certificering genoemd. Controleer vóór opdracht welke certificering, dealerstatus, werkzaamheden en serviceafspraken op uw specifieke project van toepassing zijn.

Een adviesgesprek kan zich het beste richten op de gebouwindeling, het gebruik per zone, de gewenste functies, de beschikbare elektra, de positie van buitenunits en de onderhoudsmogelijkheden. Vraag daarnaast om een duidelijke omschrijving van de ontwerpuitgangspunten, de uit te voeren werkzaamheden en de verantwoordelijkheden van betrokken partijen.