Waar het kostenverschil vandaan komt

Bij gas bepaalt het rendement van de cv-ketel hoeveel van de energie uit het gas daadwerkelijk als warmte beschikbaar komt. Bij een airco spelen het rendement van de warmtepomp en de buitentemperatuur een grotere rol. Het rendement kan dalen wanneer het buiten koud is of wanneer het systeem regelmatig moet ontdooien.

Ook het gebruikspatroon maakt verschil. Met een airco kunt u bijvoorbeeld de woonkamer verwarmen terwijl slaapkamers of weinig gebruikte ruimtes koeler blijven. Een cv-systeem verwarmt doorgaans via meerdere radiatoren of vloerverwarmingsgroepen. Gerichte verwarming kan het energiegebruik beperken, maar alleen als die manier van verwarmen past bij uw comfortwensen.

Let daarnaast op het verschil tussen lucht-lucht- en lucht-watersystemen. Een lucht-luchtairco blaast warmte direct een ruimte in. Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt water voor radiatoren of vloerverwarming en vraagt vaak om ingrijpendere technische aanpassingen.

SCOP is belangrijker dan één hoge COP

De COP geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp onder bepaalde omstandigheden levert per kilowattuur elektriciteit. Dat cijfer kan nuttig zijn, maar het is meestal een momentopname. De SCOP geeft een gewogen beeld over een volledig stookseizoen met verschillende buitentemperaturen en belastingen.

Gebruik voor een kostenraming daarom bij voorkeur de SCOP van het specifieke model en de relevante verwarmingsinstelling. Kijk ook naar het regelgedrag, de minimale capaciteit, de ontdooicycli en de vraag of elektrische bijverwarming kan inschakelen. Een hoge COP bij mild weer zegt op zichzelf weinig over het energiegebruik in een koude periode.

De waarden in brochures zijn bovendien geen garantie voor het verbruik in uw woning. Plaatsing, onderhoud, ingestelde temperatuur, isolatie en gebruik hebben invloed op het werkelijke resultaat.

De woning bepaalt welke oplossing logisch is

In een goed geïsoleerde tussenwoning of een appartement kan een lucht-luchtairco geschikt zijn voor het verwarmen van één of enkele leefruimtes. De beperkte warmtevraag en het directe warmteaanbod kunnen dan goed bij het systeem passen. Voor meerdere kamers zijn mogelijk meerdere binnenunits nodig, met gevolgen voor de investering, geluidsbeleving en luchtverdeling.

Een vrijstaande of oudere woning heeft vaak een grotere warmtevraag. Daar moet eerst worden nagegaan of de isolatie, kierdichting en warmteafgifte voldoende zijn. Bestaande radiatoren zijn niet automatisch geschikt voor lage watertemperaturen bij een lucht-waterwarmtepomp. Soms zijn grotere radiatoren, convectoren of vloerverwarming nodig.

Een hybride systeem kan een tussenstap zijn wanneer een warmtepomp een deel van de warmtevraag kan opvangen, maar de cv-ketel nodig blijft voor piekmomenten of warm tapwater. Of dat financieel verstandig is, moet blijken uit een berekening voor uw specifieke woning.

Vergelijk installatie, onderhoud en gebruik samen

Een vergelijking op basis van alleen de maandelijkse energierekening is onvolledig. Neem aan de kant van de airco onder meer de binnen- en buitenunit, montage, leidingwerk, condensafvoer en eventuele aanpassingen aan de elektrische installatie mee. Bij meerdere ruimtes kunnen extra units en complexer leidingwerk nodig zijn.

Bij gas spelen onder andere de cv-ketel, gasleiding, rookgasafvoer en periodieke controle een rol. Bij beide systemen zijn onderhoud en vervanging op langere termijn aandachtspunten. Bij een airco gaat het bijvoorbeeld om filters, ventilatoren, warmtewisselaars en het koelcircuit. Werkzaamheden aan het koelcircuit horen bij een bevoegde specialist. Aanpassingen aan elektra, gas, dak of constructie moeten eveneens door de juiste vakbekwame partij worden uitgevoerd.

Vraag bij offertes om een duidelijke uitsplitsing van eenmalige kosten, terugkerende kosten en inbegrepen werkzaamheden. Controleer ook of vergunningen, toestemming van een verhuurder of VvE en regels voor de plaatsing van een buitenunit relevant zijn.

Een eenvoudige rekenmethode voor uw vergelijking

1. Stel de jaarlijkse warmtevraag vast, bijvoorbeeld aan de hand van historisch gasverbruik of een warmteverliesberekening.
2. Bereken hoeveel warmte uit gas beschikbaar komt na correctie voor het rendement van de cv-ketel.
3. Deel de warmtevraag bij de warmtepompvariant door de verwachte SCOP om het benodigde elektriciteitsverbruik te schatten.
4. Vermenigvuldig beide energieverbruiken met de actuele tarieven die voor uw contract gelden.
5. Tel onderhoud, service, noodzakelijke aanpassingen en een jaarlijkse investering of afschrijving bij elkaar op.
6. Vergelijk vervolgens meerdere gebruiksscenario’s: alleen de woonkamer verwarmen, meerdere ruimtes verwarmen, hybride gebruik of volledige overstap.

Gebruik daarbij geen standaardverbruik als vervanging voor een woninggebonden berekening. Dezelfde airco kan in twee woningen een heel ander resultaat geven door verschillen in isolatie, indeling, ingestelde temperatuur en gebruikstijden.

Verstandig overstappen van gas naar aircoverwarming

Begin met een inventarisatie van de woning. Kijk naar isolatie, kierdichting, glas, huidige verwarmingsbronnen, beschikbare plaats voor een buitenunit en de capaciteit van de elektrische aansluiting. Bepaal daarna welke ruimtes u werkelijk wilt verwarmen.

Laat verschillende scenario’s doorrekenen en vraag specifiek naar de SCOP, het geluidsniveau, de warmteverdeling en het gedrag bij lage buitentemperaturen. Bespreek ook wat er gebeurt met warm tapwater: een lucht-luchtairco neemt die functie niet vanzelf over.

Ekaa Duurzaam beschrijft in de bron een aanbod voor advies, installatie, onderhoud en nazorg en noemt onder meer Daikin, Mitsubishi, Panasonic, LG en Toshiba als gevoerde merken. Controleer bij een actuele aanvraag welke merken, modellen, certificeringen en diensten op dat moment beschikbaar zijn. Voor het bestaande vrijblijvende advies- en offerteformulier kunt u uw woninggegevens en gewenste verwarmingsscenario aanleveren.