Wat gebeurt er wanneer een airco verwarmt?

In de verwarmingsstand draait het proces van een split-airco om. De buitenunit onttrekt warmte aan de buitenlucht. Via een compressor en koudemiddel wordt die warmte naar de binnenunit gebracht, die de warmte vervolgens met lucht verspreidt. De compressor past het vermogen doorgaans aan de warmtevraag aan. Dit wordt inverterregeling genoemd.

Een lucht-luchtwarmtepomp verwarmt dus direct de lucht in een ruimte. Het systeem maakt geen warm water voor radiatoren, vloerverwarming of tapwater. Dat onderscheid is belangrijk bij het vergelijken van een airco met een lucht-waterwarmtepomp of cv-ketel.

Het rendement wordt onder meer beïnvloed door de buitentemperatuur. Bij milder weer kan het systeem gunstig presteren; bij lagere temperaturen neemt de beschikbare warmte in de buitenlucht af en kan het rendement dalen. Ook ontdooicycli van de buitenunit kunnen tijdelijk invloed hebben op de warmteafgifte.

Wanneer is een airco geschikt als hoofdverwarming?

Een airco als hoofdverwarming is vooral kansrijk wanneer de woning weinig warmte verliest en de warmte goed door de woning kan worden verspreid. Let op de volgende kenmerken:

• de woning is redelijk tot goed geïsoleerd;
• de gewenste temperatuur ligt binnen het bereik van het gekozen systeem;
• de indeling maakt verwarming vanuit de binnenunits mogelijk;
• er is voldoende vermogen beschikbaar voor de koudere perioden;
• geluid, luchtstroming en de positie van de buitenunit zijn vooraf beoordeeld.

Een enkele binnenunit verwarmt niet automatisch alle kamers. Warmte verspreidt zich beperkt door gesloten deuren, gangen en verdiepingen. Voor meerdere slaapkamers of afzonderlijke woonzones zijn vaak meerdere binnenunits of een andere luchtverdeling nodig. In een woning met hoge warmtevraag kan een airco wel een groot deel van de verwarming verzorgen, terwijl een andere bron als aanvulling beschikbaar blijft.

Capaciteit is meer dan het aantal vierkante meters

Het benodigde vermogen kan niet betrouwbaar uitsluitend op basis van vloeroppervlak worden bepaald. Ook bouwjaar, isolatie, glas, plafondhoogte, ventilatie, ligging en aangrenzende verwarmde ruimtes spelen mee. Een ruimte van dezelfde grootte kan daardoor een heel andere warmtevraag hebben.

Een installateur hoort daarom niet alleen naar het aantal vierkante meters te kijken, maar naar het warmteverlies per ruimte. Bespreek daarnaast welke kamers u werkelijk wilt verwarmen en welke temperatuur u daar verwacht. Dat voorkomt dat een systeem voor één woonkamer wordt gekozen terwijl later ook slaapkamers, een werkkamer of een aanbouw comfortabel moeten worden verwarmd.

Bij de systeemkeuze zijn meerdere configuraties mogelijk. Een single-split heeft één binnenunit en één buitenunit. Een multi-split koppelt meerdere binnenunits aan één buitenunit. Een ducted-oplossing verdeelt warme lucht via kanalen. De beste keuze hangt af van de woning, de gewenste zonering en de mogelijkheden voor leidingen en condensafvoer.

Comfort, geluid en installatiepunten

Een goede werking wordt niet alleen bepaald door het vermogen. De plaats van een binnenunit beïnvloedt de luchtverdeling, de ervaren tocht en de snelheid waarmee een ruimte opwarmt. Ook deuren, meubels en de verbinding met aangrenzende vertrekken zijn relevant.

De buitenunit moet stevig en trillingsarm worden geplaatst. Houd rekening met geluid voor bewoners en omwonenden, met name bij slaapkamers en perceelgrenzen. Controleer ook vooraf hoe condenswater wordt afgevoerd. Een onjuiste afvoer kan vochtproblemen veroorzaken.

Filters vragen regelmatig aandacht. Bij intensief gebruik als hoofdverwarming is het verstandig onderhoud en controle vooraf te bespreken. Laat storingen, elektrische werkzaamheden en werkzaamheden aan koudemiddelen uitvoeren door een bevoegde specialist. Zelf bijvullen of aanpassen van het koudemiddelcircuit is geen veilige doe-het-zelfhandeling.

Airco, cv-ketel of lucht-waterwarmtepomp?

De juiste vergelijking hangt af van wat de installatie moet doen. Een airco verwarmt ruimtes rechtstreeks met lucht en kan daardoor praktisch zijn wanneer vooral specifieke zones worden verwarmd. Een cv-ketel levert warm water aan radiatoren en kan ook tapwater verzorgen. Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt water voor bijvoorbeeld vloerverwarming of radiatoren, maar stelt andere eisen aan woning, afgiftesysteem en ontwerp.

In sommige woningen is een combinatie logisch. De airco kan dan de dagelijkse warmtevraag in bepaalde ruimtes opvangen, terwijl een andere installatie beschikbaar blijft voor tapwater, koude perioden of kamers die niet goed door luchtstromen worden bereikt. Laat de keuze beoordelen op basis van isolatie, warmteverlies, gebruikspatroon, beschikbare elektra en de gewenste manier van verwarmen. Een terugverdientijd kan alleen verantwoord worden besproken met actuele verbruiks- en installatiegegevens.

Controlelijst vóór u beslist

Gebruik deze punten als voorbereiding op een adviesgesprek:

1. Laat het warmteverlies per relevante ruimte berekenen.
2. Breng isolatie, glas, ventilatie en eventuele koudebruggen in kaart.
3. Bepaal welke kamers en temperaturen u als uitgangspunt neemt.
4. Bespreek of één unit, meerdere units of luchtkanalen nodig zijn.
5. Controleer de posities van binnen- en buitenunits, inclusief geluid en trillingen.
6. Laat de elektrische aansluiting en beveiliging beoordelen.
7. Bespreek condensafvoer, onderhoud en een plan voor storingen of koude perioden.
8. Controleer bij een appartement of woning met gedeelde delen de afspraken met VvE of gebouwbeheer.

Ekaa Duurzaam geeft advies over verwarmende aircosystemen en kan op basis van de woninggegevens beoordelen welke configuratie passend is. Het bestaande vrijblijvende advies- en offerteformulier is daarvoor de aangewezen eerste stap.