1. Bepaal eerst welk deel je wilt omkasten

Een omkasting kan bedoeld zijn voor de binnenunit, de buitenunit of beide. Bij een binnenunit ligt de nadruk meestal op een rustige aansluiting op de wand of het plafond, terwijl bij een buitenunit vooral ventilatie, weersbestendigheid en toegang voor onderhoud belangrijk zijn.

Maak vóór het ontwerpen een overzicht van de unit en alle aansluitingen. Meet breedte, hoogte en diepte, maar noteer ook de positie van leidingen, kabels, condensafvoer, kleppen en onderhoudspanelen. Meet niet alleen de kast die je voor ogen hebt; leg ook de vrije ruimte rondom de airco vast. De vereiste afstand verschilt per model en moet worden gecontroleerd aan de hand van de installatiehandleiding.

Een omkasting die strak tegen een muur of plafond aansluit, kan er fraai uitzien, maar mag geen luchtopeningen of servicepunten blokkeren. Ontwerp daarom een verwijderbaar paneel of een inspectieluik op de plekken waar later filters worden gereinigd of technische onderdelen worden gecontroleerd.

2. Kies materialen op basis van de plaats

Voor een binnenomkasting zijn stabiele plaatmaterialen, zoals multiplex met een geschikte afwerking, vaak praktisch. De afwerking moet bestand zijn tegen dagelijks aanraken, schoonmaken en de luchtvochtigheid in de ruimte. In een vochtige omgeving is extra aandacht nodig voor de randen, naden en zaagsneden; juist daar kan onbehandeld materiaal vocht opnemen.

Buiten zijn aluminium of weerbestendig staal mogelijke keuzes wanneer de constructie bestand moet zijn tegen regen, UV-straling en temperatuurwisselingen. Hout of houtlook kan eveneens worden toegepast, maar alleen met een afwerking die geschikt is voor buitengebruik. Controleer ook of het materiaal voldoende stevig is, niet gaat resoneren en geen ventilatieopeningen vervormt.

Gebruik isolatie of akoestisch materiaal alleen op een manier die de luchtstroom, warmteafvoer en inspectie niet belemmert. Brandgedrag, kabeldoorvoeren en bevestigingen verdienen extra aandacht. Bij twijfel over materiaalkeuze of de combinatie met de airco-installatie is overleg met een installateur verstandiger dan achteraf aanpassen.

3. Ontwerp ventilatie vóór de afwerking

Ventilatie is bepalend voor de werking van een omkasting. De openingen moeten aansluiten op de manier waarop de unit lucht aanzuigt en uitblaast. Roosters aan de boven- of onderzijde kunnen onderdeel zijn van het ontwerp, maar hun positie en vrije doorlaat moeten passen bij het specifieke model. Een decoratief rooster met te weinig effectieve opening kan technisch onvoldoende zijn.

Vermijd scherpe bochten en nauwe doorgangen. Die kunnen turbulentie, extra geluid en een hogere luchtweerstand veroorzaken. Zorg er ook voor dat lamellen, kleppen en sensoren vrij kunnen bewegen. Plaats geen decoratieve panelen direct voor een uitblaasopening en voorkom dat stof of bladeren de buitenomkasting eenvoudig kunnen verstoppen.

Laat de uiteindelijke afstanden en openingen controleren tegen de voorschriften van de fabrikant. In de bron wordt vermeld dat EKAA Duurzaam werkt met onder meer Daikin, LG, Mitsubishi Electric, Panasonic en Toshiba. Dat betekent niet dat elk ontwerp voor elk model hetzelfde is: de productspecificaties blijven leidend.

4. Besteed bijzondere aandacht aan condensafvoer

Condenswater moet gecontroleerd en zonder blokkades kunnen worden afgevoerd. De omkasting mag de afvoerleiding niet afknellen, losdrukken of ontoegankelijk maken. Houd koppelingen zichtbaar of zorg voor een inspectiemogelijkheid. Een bodem met een passende helling en een waterbestendige ondergrond kan helpen om vocht niet in de constructie te laten staan, maar vervangt geen correcte installatie van de condensafvoer.

Controleer na montage op vochtsporen, druppelvorming, schimmel en loslatende afwerking. Bij lekkage, teruglopend condenswater of een verstopte afvoer moet een specialist de oorzaak vaststellen. Zelf aan een afvoer werken kan het probleem verplaatsen of schade aan wand, vloer en omkasting veroorzaken.

5. Denk aan geluid en trillingen

Een omkasting maakt een airco niet automatisch stiller. Een slecht passende constructie kan geluid juist versterken doordat panelen gaan resoneren of trillingen aan de muur worden doorgegeven. Een stevig frame, passende bevestiging en eventueel rubberen dempers kunnen helpen om overdracht van trillingen te beperken.

Geluidsabsorberend materiaal, zoals akoestisch doek of een geschikte minerale wol, moet veilig worden ingebouwd en mag niet loskomen in de luchtstroom. Gebruik geen materiaal dat vocht vasthoudt op plaatsen waar condens kan ontstaan. Houd bovendien ventilatieopeningen ruim en vrij; een stillere kast die de airco technisch belemmert, is geen goede oplossing.

6. Praktische uitvoering en onderhoud

Werk met een duidelijke tekening waarop de maatvoering, ventilatieopeningen, demontabele panelen en doorvoeren staan. Bescherm vloer en meubels tijdens zaag- en montagewerk. Bouw eerst het frame, test daarna of alle panelen kunnen worden verwijderd en controleer vóór de definitieve afwerking of filters, kleppen en leidingen bereikbaar zijn.

Plan periodiek onderhoud van zowel de airco als de omkasting. Reinig de zichtbare panelen en roosters, controleer op vocht en let op loszittende bevestigingen. Houd de filters en condensafvoer van de airco volgens de handleiding bij. Een modulair ontwerp is nuttig wanneer de ruimte later verandert of wanneer toegang tot een onderdeel moet worden uitgebreid.

Voor koelmiddelwerkzaamheden, elektrische verbindingen, verplaatsing van de unit en aanpassingen aan dak- of geveldoorvoeren hoort een bevoegde installateur te worden ingeschakeld. Controleer bij buitenplaatsing daarnaast of lokale regels, gebouwafspraken of een vergunning relevant zijn.

Snelle controle vóór je begint