1. Begin bij de plaats en het moment van de lekkage

De plek waar het water verschijnt, geeft een eerste aanwijzing. Water onder of langs de binnenunit past vaak bij een volle condensbak, een verstopte afvoer of een unit die niet goed afwatert. Druppels langs een leiding kunnen ook wijzen op onvoldoende isolatie of condens aan de buitenkant van de leiding.

Let daarnaast op het moment waarop de lekkage ontstaat. Begint het lek tijdens het koelen, dan ligt een probleem in de condensafvoer voor de hand. Ontstaat er eerst ijs op de unit en daarna een grotere hoeveelheid water, dan is ijsvorming waarschijnlijker. Een plotselinge lekkage na langere tijd stilstand kan samenhangen met vuil, biofilm of een afvoer die gedeeltelijk dichtzit.

Maak bij twijfel een foto van de lekkage en noteer of de airco koelt, lawaai maakt of ijs vertoont. Die informatie helpt bij de diagnose.

2. Verstopte condensafvoer of condensbak

Stof, slijm, algen, kleine insecten en ander vuil kunnen zich ophopen in de condensbak of afvoerleiding. Ook een gedeeltelijke verstopping is voldoende om water terug te laten lopen. Bij systemen met een condenspomp kan een defecte pomp of verstopte pompslang hetzelfde effect geven.

Schakel de binnenunit uit voordat u iets controleert. Kijk alleen bij onderdelen die veilig en goed bereikbaar zijn of er water in de condensbak blijft staan. Controleer ook of het buitenuiteinde van de afvoer vrij is van bladeren en vuil. Een lichte verstopping kan soms met warm water worden doorgespoeld, maar gebruik geen agressieve middelen die kunststof, afdichtingen of onderdelen kunnen aantasten.

Blijft het water staan, is de leiding niet bereikbaar of keert de lekkage terug, laat dan de volledige afvoerroute en eventuele condenspomp inspecteren. De verstopping bevindt zich niet altijd bij de binnenunit.

3. IJsvorming: niet automatisch een tekort aan koudemiddel

Een bevroren verdamper kan na het uitschakelen veel smeltwater veroorzaken. Dat water komt vervolgens in de condensbak terecht. Als de hoeveelheid te groot is of de afvoer al deels verstopt zit, kan de bak overlopen.

Controleer eerst of de filters sterk vervuild zijn en of de luchtinlaat of uitblaasopening wordt geblokkeerd. Een beperkte luchtstroom kan de verdamper te koud maken. Andere mogelijke oorzaken zijn een defecte thermostaat, een probleem met de ventilator of onvoldoende koudemiddel door een lek in het systeem.

Witte ijsvorming aan de binnenunit of bevroren leidingen zijn signalen om de airco uit te schakelen. Een tekort aan koudemiddel mag niet simpelweg worden aangevuld zonder de oorzaak te onderzoeken. Lekdetectie, herstel en werkzaamheden aan het koudemiddelcircuit horen bij een bevoegde en daarvoor gecertificeerde specialist.

4. Installatie- en onderhoudsfouten die lekkage versterken

Een correcte afvoer begint bij de montage. De binnenunit en condensleiding moeten zo zijn aangelegd dat het water naar het afvoerpunt kan lopen. Een verkeerde helling, een knik in de slang of een ondeugdelijke aansluiting kan ervoor zorgen dat water terugstroomt. Ook een beschadigde condensbak of slecht aansluitende leiding kan lekkage veroorzaken.

Leidingen die onvoldoende zijn geïsoleerd, kunnen aan de buitenkant condenseren. Dat lijkt op een lek uit de airco, maar het water ontstaat dan op of rond de leiding. Een goede muurdoorvoer en een passende afvoerroute helpen bovendien om waterinslag en vervuiling te beperken.

Onderhoud bestaat uit het reinigen van filters en warmtewisselaar, het controleren van condensbak en afvoer en het testen van een eventuele condenspomp. Hoe vaak dit nodig is, hangt af van merk, gebruik en omgeving. In een stoffige ruimte of bij intensief gebruik is vaker controleren logisch.

5. Wat kunt u zelf doen en wanneer is een monteur nodig?

Bij een kleine, eenmalige lekkage kunt u de airco uitschakelen, de filters controleren en het bereikbare afvoerpunt vrijmaken. Droog de omgeving en kijk of het water terugkomt nadat de oorzaak veilig lijkt opgelost. Open geen afgesloten koeltechnische onderdelen en werk niet aan elektrische aansluitingen.

Schakel een monteur in bij aanhoudende lekkage, water in de muur of vloer, terugkerende ijsvorming, een defecte condenspomp, een beschadigde condensbak of een vermoeden van koudemiddellekkage. Een monteur controleert onder meer de binnen- en buitenunit, de condensafvoer, luchtstroom, temperatuurgedrag en onderdelen. Bij werkzaamheden aan koudemiddel, elektra of constructieve dak- en muurdoorvoeren is deskundige uitvoering belangrijk.

Na herstel is het nuttig om niet alleen het water weg te nemen, maar ook de onderliggende oorzaak vast te leggen. Anders kan dezelfde lekkage opnieuw ontstaan.