Begin met een inspectie van de hele installatie

Bekijk niet alleen de zichtbare binnenunit. Controleer ook waar de buitenunit staat, hoe de leidingen door de gevel lopen en waar de condensafvoer uitkomt. Let op bevestigingspunten aan een muur, balkon, plat dak of gevel. De bereikbaarheid bepaalt welk gereedschap en welke veiligheidsmaatregelen nodig zijn.

Noteer vóór de werkzaamheden het merk, model en serienummer. Maak overzichtsfoto’s van de aansluitingen, kabeldoorvoeren, leidingbundel en bevestigingsbeugels. Dat is nuttig wanneer onderdelen later opnieuw worden gebruikt of wanneer een andere installateur de situatie moet beoordelen. Controleer ook of er obstakels zijn, zoals zonwering, dakbedekking, kwetsbare gevelbekleding of meubels onder de binnenunit.

Stroom uitschakelen: laat de elektrische controle aan een specialist over

Een airco kan op een eigen groep, werkschakelaar of aardlekbeveiliging zijn aangesloten. Alleen de afstandsbediening uitschakelen is niet voldoende. De installatie moet volgens een veilige procedure spanningsloos worden gemaakt en gecontroleerd voordat aansluitingen worden losgenomen.

Werk niet zelf aan de vaste elektrische installatie als u niet bevoegd bent. Een elektricien of installateur kan vaststellen welke schakelaar bij de airco hoort, meten of de spanning daadwerkelijk weg is en de kabels veilig losnemen. Beschadigde kabels, ontbrekende afscherming of onduidelijke aansluitingen zijn redenen om de demontage eerst stil te leggen.

De binnenunit verwijderen zonder onnodige schade

Bij wandmodellen zoals Panasonic TZ, Etherea en Emura kunnen de bevestiging, leidingdoorvoer en behuizing per uitvoering verschillen. Open de kunststof behuizing niet met kracht. Clips en afdekkappen kunnen breken wanneer u op de verkeerde plaats wrikt.

Een vakman maakt eerst de bereikbare onderdelen vrij en markeert kabels en aansluitingen. Daarna wordt de condensafvoer gecontroleerd losgenomen, zodat achtergebleven water niet in de muur of op de vloer loopt. De binnenunit wordt pas van de wandplaat gehaald wanneer duidelijk is welke verbindingen nog vastzitten. Bescherm de wand en leg de unit op een stabiele, schone ondergrond.

Na verwijdering blijven vaak schroefgaten, een leidingdoorvoer of kitranden achter. Dicht een doorvoer pas definitief af nadat is vastgesteld dat er geen nieuwe installatie komt. Bij hergebruik moeten de leidingroute, bevestigingspunten en staat van de onderdelen opnieuw worden beoordeeld.

De buitenunit en koelmiddelleidingen zijn geen doe-het-zelfonderdeel

De buitenunit bevat onder meer de compressor en aansluitingen van het koudemiddelcircuit. De koelmiddelleidingen mogen niet zomaar worden doorgesneden of losgeschroefd. Eerst moet het aanwezige koelmiddel met geschikte apparatuur worden teruggewonnen. De juiste werkwijze hangt af van het systeem, het gebruikte middel en de technische toestand van de installatie.

Laat dit uitvoeren door een bevoegde koeltechnicus. Die kan het circuit veilig buiten bedrijf stellen, aansluitingen afdoppen en beoordelen of onderdelen voor hergebruik geschikt zijn. Ook het hijsen of dragen van een buitenunit vraagt aandacht: het gewicht, de hoogte en de ondergrond kunnen risico’s opleveren. Op een dak, balkon of boven een doorgang is aanvullende val- of hijsbeveiliging nodig.

Laat bij twijfel over dakbedekking, geveldoorvoeren of bevestigingsbeugels ook een geschikt bouwkundig of technisch specialist meekijken. Een verwijderde beugel of doorvoer mag geen route worden voor regenwater.

Afvoer, hergebruik en documentatie

Bepaal vooraf wat er met de installatie gebeurt. Bij herinstallatie zijn een droog en beschermd transport, duidelijke labels en foto’s van de oorspronkelijke situatie belangrijk. Onderdelen die niet worden hergebruikt, moeten worden gescheiden naar materiaalstroom. Denk aan metaal, kunststof, elektrische componenten en onderdelen die met olie of koelmiddel in aanraking zijn geweest.

Koelmiddel en compressorolie horen niet bij het gewone huishoudelijke afval. Vraag de uitvoerende partij hoe deze stoffen worden teruggewonnen en verwerkt en welke documentatie u ontvangt. Bewaar het modelnummer, serienummer, foto’s en eventuele werkbon. Dat helpt bij toekomstig onderhoud, verkoop van de woning of beoordeling van een nieuwe installatie.

Valkuilen die u vooraf kunt voorkomen

• Alleen de afstandsbediening uitschakelen en aannemen dat de installatie spanningsloos is.
• Leidingen doorknippen voordat koelmiddel professioneel is teruggewonnen.
• De condensafvoer losmaken zonder resterend water op te vangen.
• Kabels en leidingbundels niet labelen, waardoor herinstallatie onnodig lastig wordt.
• Een buitenunit op hoogte verwijderen zonder veilige toegang, hijsmiddel of bescherming.
• Een gevel- of dakdoorvoer open achterlaten na het verwijderen van de installatie.
• De airco bij het grofvuil zetten zonder te controleren of koelmiddel en elektrische onderdelen correct zijn behandeld.

Een korte opname vooraf maakt meestal duidelijk welke onderdelen de eigenaar zelf kan voorbereiden en welke werkzaamheden bij een koeltechnicus, elektricien of andere bevoegde specialist horen.