Radiatoren Ontluchten Volgorde: Juiste Aanpak

Begin bij de hoogst gelegen radiatoren en werk vervolgens naar beneden; dat is meestal de snelste en meest betrouwbare volgorde. Lucht stijgt en verzamelt zich in de hoogste punten van het verwarmingssysteem, dus de zolder- en bovenverdiepingsradiatoren bevatten doorgaans de meeste lucht. Als u na het ontluchten van de hoogste radiatoren nog koude plekken op lagere radiatoren ziet, ontlucht u die daarna. Er zijn twee herkenbare uitzonderingen: bij een systeem dat net is bijgevuld of waarbij veel leidingwerk direct rondom de cv-ketel is losgekoppeld, is het verstandig eerst de radiatoren het dichtst bij de ketel te controleren om lucht uit de ketel en pomp te verwijderen. En bij woningen met meerdere onafhankelijke groepen of verdelers ontlucht u per groep afzonderlijk. Kort samengevat: standaard volgorde is hoog naar laag, tenzij u specifieke aanwijzingen heeft van de installateur of bij aanvulling van het systeem waarin het ontluchten van radiatoren nabij de ketel prioriteit krijgt.

De juiste volgorde voorkomt dat u lucht blijft verplaatsen en tijd verliest. Als u laag begint en later de hoge radiatoren ontlucht, kan lucht opnieuw naar boven migreren en opnieuw koude plekken veroorzaken. Dat leidt tot onnodig veel herhaalde handelingen en kan de systeemdruk onnodig laten schommelen. Bovendien helpt een systematische aanpak koudebruggen en ongelijkmatige warmteverdeling te voorkomen. Voor installateurs is correct ontluchten ook essentieel om te voorkomen dat de circulatiepomp caviteert doordat lucht de pomp binnenkomt; dat leidt tot extra slijtage en geluid. Als u in een woning werkt met meerdere verdelers of groepen, moet u elke groep zelfstandig ontluchten volgens dezelfde logica. Een goede volgorde draagt bij aan snelle, duurzame resultaten en voorkomt dat u later de cv-ketel moet bijvullen of het systeem moet herstarten vanwege drukverlies.

Zorg eerst voor veiligheid: zet de cv-ketel uit of schakel de pomp uit en laat het systeem afkoelen tot lauwwarm. Controleer de keteldruk op de manometer; bij de meeste huishoudelijke systemen hoort die tussen ongeveer 1,0 en 2,0 bar te zijn. Plaats een doek en een opvangbak onder het ontluchtingsventiel. Open de thermostatische radiatorknop een paar slagen zodat water kan stromen. Gebruik een ontluchtingssleutel of een platte schroevendraaier voor het ventiel; draai het ventiel langzaam een kwart tot een halve slag open totdat u sissend geluid hoort. Laat de lucht ontsnappen tot er een constante waterstroom zonder luchtbellen komt en draai het ventiel daarna dicht. Herhaal dit bij alle radiatoren volgens de gekozen volgorde. Controleer en vul indien nodig de keteldruk bij tot het juiste niveau, en herstart de ketel volgens de handleiding. Noteer na afloop de druk en controleer nogmaals op koude plekken; zo voorkomt u dat u later hetzelfde werk opnieuw moet doen.

In meerlaagse woningen is de vuistregel om boven te beginnen extra belangrijk omdat lucht de neiging heeft op te stijgen naar de hoogste leidingen. In appartementen met één verwarmingsgroep is de hoogste radiator in het appartement vaak het startpunt. In grotere gebouwen met meerdere verdelers of een collectieve installatie geldt dat u per installatielus moet werken: ontlucht eerst de radiatoren van de lus die het verst van de invoer ligt. Bij appartementsgebouwen kan beheer of de centrale installateur specifieke instructies geven; volg die aanwijzingen op. Denk aan het afzetten van individuele thermostatische radiatorknoppen bij buren als u in dezelfde groep werkt, zodat u per ruimte consistent te werk gaat. Hou rekening met vloer- en wandisolatie; slecht geïsoleerde ruimtes vertonen sneller koudeplekjes die niet per se met lucht te maken hebben. Bij twijfel adviseren wij contact op te nemen met een KIWA-gecertificeerde installateur zoals Ekaa Duurzaam om systeem- of groepsspecifieke aanwijzingen te krijgen.

Bij radiatoren met thermostatische radiatorknoppen is het handig om de knoppen op de helft van hun bereik te zetten tijdens het ontluchten. Dat voorkomt dat de ventielen volledig sluiten en lucht per kamer vast blijft zitten. Als uw woning verdeeld is in meerdere groepen met afsluiters of verdelers, sluit dan de overige groepen af of markeer ze zodat u per groep ontlucht. Noteer daarnaast welke radiatoren al zijn behandeld, zodat u geen dubbel werk doet. Controleer na het ontluchten of de waterstroom in de retourleidingen gelijkmatig is; grote temperatuurverschillen kunnen duiden op verkeerde verdeling of afsluiters die niet volledig openstaan. Voor systemen met balansafsluiters of inregelkleppen is het aan te raden deze niet zomaar te wijzigen zonder kennis van inregelen. In dat soort situaties levert een professioneel onderhoud door Ekaa Duurzaam meer resultaat dan willekeurig bijstellen.

Een van de meest voorkomende fouten is het ontluchten terwijl de ketel nog op hoge temperatuur draait. Dat verhoogt het risico op verbranding en hete waterspatten. Zet de ketel uit of zet de pomp stil en wacht tot het water lauwwarm is. Een andere fout is het vergeten controleren van de keteldruk na ontluchten; u kunt daardoor zonder druk komen te zitten en de ketel kan in storing gaan. Gebruik altijd een doek en opvangbak bij het ontluchtingsventiel om schade aan vloer of muur te voorkomen. Vermijd ook het volledig sluiten van thermostatische knoppen; dat kan lucht insluiten. Probeer niet met een tang of ongeschikt gereedschap te werken, want daarmee beschadigt u het ventiel. Bij twijfel of als u een lek of een vreemde storing ontdekt, schakel dan een vakman in; Ekaa Duurzaam is KIWA-gecertificeerd en kan veilig en vakkundig ingrijpen.

Schakel professionele hulp in wanneer ontluchten niet het gewenste effect heeft, als de keteldruk na bijvullen blijft dalen, of als u tekenen van lekkage of corrosie vindt. Ook bij meerdere groepen, complexe verdelers of bij het werken aan cv-ketels en pompinstallaties adviseren wij een vakman. Een KIWA-gecertificeerde installateur zoals Ekaa Duurzaam controleert de keteldruk, inspecteert op luchtinlaatpunten en controleert de pomp en expansievat. Bij installatie of onderhoud stemmen wij de ontluchtingsvolgorde af op uw specifieke systeem, en leveren een korte uitleg voor toekomstig onderhoud. U krijgt duidelijke terugkoppeling over eventuele corrosie, benodigde reparaties of inregelwerk. Professionele interventie voorkomt herhaalde storingen en verlengt de levensduur van uw verwarmingssysteem.